แสงสว่างของชีวิต (๔๓)

---

ตอนที่ (๔๒) อ่านที่นี่ คำถาม ที่ว่า จิตเป็นใหญ่เป็นประธาน บางคนว่ารูปเป็นใหญ่ แม้พระสัมมาสัมพุทธเจ้าก็ยังเสวยพระกระยาหารซึ่งเป็นรูปก่อนตรัสรู้ ด้วยเหตุนี้จะว่าจิตเป็นใหญ่ได้อย่างไร คำตอบ ที่ว่า จิตเป็นใหญ่เป็นประธานมาจากบาลีว่า "มโน ปุพฺพงฺคมา ธมฺมาฯ" นั้น ผมเคยได้ยินคนเถียงกันอยู่เสมอว่า จิตเป็นใหญ่ จิตเป็นประธาน อีกฝ่ายหนึ่งก็ว่า จิตไม่ได้เป็นใหญ่ รูปต่างหากที่เป็นใหญ่ ถ้าไม่มีรูปแล้วจิตจะเกิดขึ้นมาได้อย่างไร ถ้าไม่มีรูป จะเป็นคนอยู่ได้หรือ

โดย ศาลาธรรม นำมาฝาก [9 ธ.ค. 2548 , 09:44:17 น.] ( IP = 203.172.117.86 : : )

สลักธรรม 1 ความจริงการทุ่มเถียงกันดังกล่าวหาได้ตรงประเด็นไม่ เพราะพระบาลีนี้มิได้หมายถึงว่า จิตเป็นใหญ่กว่ารูป หรือรูปเป็นใหญ่กว่าจิต เพราะจิตและรูปต้องอาศัยซึ่งกันและกันอยู่เสมอ เช่น จิต"เห็น"เกิดขึ้นก็ต้องอาศัย"จักขุปสาทะ"ซึ่งเป็นรูป และ "เห็น"จะเกิดขึ้นไม่ได้ถ้าไม่มีจิต เป็นต้น ในเรื่องนี้มีความหมายแต่เพียงว่า จิตเป็นใหญ่ในสัมปยุตตธรรมเท่านั้น คือ ในขณะที่อารมณ์เกิดขึ้น เช่น "จิตเห็น" ก็ย่อมจะมีเจตสิกเกิดร่วมประชุมพร้อมกัน แม้ในรูแอันเกิดจากจิตที่เรียกชื่อว่า จิตตชรูป เช่น หน้าแดง หน้าซีด หัวเราะ เป็นต้น จิตก็เป็นตัวทำให้เกิดขึ้น จิตก็ย่อมเป็นหัวหน้าในการเกิดอารมณ์ หรือการเคลื่อนไหวของกายขึ้น จิตก็ต้องสั่ง เพราะจิตเป็นประธาน ในขณะนี้ก็มีเจตสิกเข้าร่วมประกอบด้วย พร้อมทั้งอาการกิริยาที่เคลื่อนไหวอันเป็นรูปที่จิตก่อให้เกิดขึ้น เรียกว่า จิตตชรูป ก็เกิดด้วยกัน ถ้าพูดโดยสรุปก็คือ จิตเป็นใหญ่เป็นประธานในสัมปยุตธรรม คือการประชุมที่เกิดพร้อมกันนั่นเอง

โดย ศาลาธรรม นำมาฝาก [9 ธ.ค. 2548 , 09:44:46 น.] ( IP = 203.172.117.86 : : )

สลักธรรม 2 ถาม เด็กอยู่ในท้องรับกรรมหรือเปล่า? ถ้ารับๆได้อย่างไร ตอบ บรรดาสัตว์ทั้งหลายผู้ซึ่งเกิดขึ้นมาในโลกนี้ ไม่มีใครเลยที่จะไม่ได้รับผลของกรรมที่ตนได้ทำเอาไว้ แม้พระอรหันต์ผู้ซึ่งไม่มีกิเลสเข้ามาพัวพันแล้วก็ยังหนีไม่พ้น ย่อมจะได้รับผลของกรรมมากบ้างน้อยบ้างตามกำลังที่ได้กระทำมา ผู้ใดยังมีกิเลสอยู่ ผลของกรรมที่ได้รับนั้นก็มาจากทั้งอดีตและปัจจุบัน สำหรับพระอรหันต์ การกระทำทั้งหลายเป็นกิริยาไปสิ้นแล้ว ผลของกรรมในปัจจุบันจึงเกิดขึ้นไม่ได้ ตั้งแต่ถึงความเป็นพระอรหันต์เป็นต้นไป

โดย ศาลาธรรม นำมาฝาก [9 ธ.ค. 2548 , 09:45:03 น.] ( IP = 203.172.117.86 : : )

สลักธรรม 3 เด็กอยู่ในครรภ์รับผลกรรมที่ได้ทำในอดีตได้ แม้ร่างกายเพิ่งจะเป็นจุดเล็กๆที่เรียกว่า "กลละ" เพราะจิตเกิดขึ้น อารมณ์ก็ย่อมเกิดขึ้นพร้อมกัน เป็นความรู้สึกทางใจ แต่อารมณ์ที่เป็นความรู้สึกทางใจจะเกิดขึ้นมาได้ก็ต้องอาศัยกรรมที่ทำไว้ในอดีต และเก็บไว้ในจิตใจมากระทบ เช่น ชาติก่อนชอบฆ่าสัตว์ตัดชีวิตเอาไว้มาก กรรมที่ไม่ดีเหล่านี้ก็จะมากระทบจิตอยู่เสมอ ก็จะฝันร้ายสะดุ้งตกใจบ่อยๆ ถ้าทำบุญให้ทานรักษาศีลไว้มาก ความดีนั้นจะมากระทบจิต ก็จะฝันดีน่ารื่นรมย์อยู่เสมอๆ ถ้าเด็กนั้นเติบโตขึ้นมีร่างกาย มีตา มีหู ผลของกรรมก็จะไม่เกิดขึ้นแต่เพียงทางใจเท่านั้น ผลกรรมนั้นจะเกิดขึ้นทางทวารอื่นด้วย เช่น ตาไม่ดี หูไม่ดี ร่างกายพิการไม่สมประกอบ หรือตรงกันข้าม คือ ตาดี หูดี ร่างกายไม่พิการ เป็นต้น

โดย ศาลาธรรม นำมาฝาก [9 ธ.ค. 2548 , 09:45:21 น.] ( IP = 203.172.117.86 : : )

สลักธรรม 4 คำถาม กามาวจรจิตหมายถึงจิตที่เวียนว่ายตายเกิดยังภพภูมิต่างๆ กล่าวถึงเรื่องเปรต อสุรกาย และเทวดานั้น ขอถามว่า เปรต อสุรกาย และเทวดาเป็นอย่างไร ตอบ เรื่องเปรต อสุรกาย และเทวดานั้น จะมีศึกษากันในปริจเฉทที่ ๕ ท่านจะได้ทราบถึงจุติปฏิสนธิของสัตว์เหล่านี้ ว่าจุติ-ปฏิสนธิกันอย่างไร เมื่อปฏิสนธิแล้วมีรูปกายเป็นกลุ่มของปรมาณูอย่างไรบ้าง ความเป็นอยู่ ความเป็นไป เพศหญิง เพศชาย กินอยู่หลับนอน ตลอดจนอาศัยอยู่ ณ ที่ใดบ้าง มีความรู้ความฉลาดแตกต่างกันอย่างไร ฯลฯ เรื่องทั้งหลายเหล่านี้จะมีรายละเอียดให้ท่านได้ศึกษากันมากทีเดียว อาจจะใช้เวลาถึงหนึ่งปีก็ได้ แต่อย่างไรก็ดี การบรรยายต่อๆไปกว่าจะถึงปริจเฉทที่ ๕ ท่านจะได้ทราบมากขึ้นไปเป็นลำดับ

โดย ศาลาธรรม นำมาฝาก [9 ธ.ค. 2548 , 09:45:46 น.] ( IP = 203.172.117.86 : : )

สลักธรรม 5 สำหรับเวลานี้ เราเพิ่งจะได้เริ่มต้นศึกษากันในปริจเฉทที่ ๑ เพียงเล็กน้อยเท่านั้น ผมกล่าวพาดพิงเข้าไปถึงบ้าง ก็เพราะมีความจำเป็น ยังมิได้มีความต้องการที่จะให้ท่านศึกษาจริงๆ แต่ผมของยืนยันว่า เปรต อสุรกาย เทวดา หรือสวรรค์ นรก นั้นมีจริงๆ ไม่ใช่สวรรค์ในอก นรกในใจ อย่างไรก็ดี ถ้าท่านผู้ใดเห็นว่า เรื่องเหล่านี้เข้าไปสู่ความเพ้อฝันไม่เป็นจริงแล้ว ผมก็จะไม่ติดใจ และเป็นสิทธิของท่านที่จะคิดเช่นนั้น แต่ผมขอให้ศึกษาไปก่อนอย่าได้ขาดเสีย ผมบรรยายพระอภิธรรมอยู่ในพุทธสมาคมนี้มานานแล้ว ได้พบท่านนักศึกษาใหม่ๆที่ไม่เชื่อเรื่องเหล่านี้เป็นส่วนมาก ศึกษานานๆไปได้เหตุผลหนักแน่นไม่คลอนแคลน ก็ทนต่อเหตุผลที่หนักแน่นนั้นไปไม่ไหว จึงได้เลื่อมใสศรัทธาเป็นอันมาก โปรดติดตามตอนต่อไป

โดย ศาลาธรรม นำมาฝาก [9 ธ.ค. 2548 , 09:46:06 น.] ( IP = 203.172.117.86 : : )

สลักธรรม 6 วันนี้ผมได้ความอธิบายชัดเจนในเรื่องจิตเป็นประธานซึ่งถ้าไม่มีอาจารย์อธิบายไว้ชัดเช่นนี้ ก็จะหลงทางเช่นกันครับ ไปตีความความ รูปไม่สำคัญ เพราะจิตเป็นประธาน ดูใหญ่ที่สุดเลย ซึ่งเมื่ออ่านแล้วได้รับความเข้าใจมาก และเห็นจริงจังไปในเหตุผลที่อาจารย์ยกมาเลยครับ เพราะไม่เช่นนั้นจะมีญาณปัญญาที่หนึ่งเกิดมาเพื่ออะไรกัน ถ้าลงจิตใหญ่อย่างเดียวดังที่คนทั้งหลายคิด และรูปสำคัญที่สุดดังที่คนอีกกลุ่มเข้าใจครับ กราบขอบพระคุณท่านอาจารย์อย่างสูงที่ให้ความรู้ความกระจ่างครับ พร้อมระลึกเทิดพระคุณของท่านอาจารย์ไว้เหนือเกล้าเสมอครับ.

โดย พี่เณร [9 ธ.ค. 2548 , 10:47:58 น.] ( IP = 61.91.76.15 : : )

สลักธรรม 7 ได้รับความรู้ความเข้าใจชัดในคำว่า จิตเป็นใหญ่เป็นประธาน ค่ะ กราบขอบพระคุณอาจารย์ค่ะ

โดย เซิ่น [9 ธ.ค. 2548 , 22:50:11 น.] ( IP = 61.91.126.127 : : )

ขอเชิญแสดงความคิดเห็น

จาก : * Code : กรุณากรอก Code ตัวเลขด้านบน * อีเมล์ : หากไม่ต้องการให้เว้นว่าง รูปภาพ : ไม่เกิน 150KB รายละเอียด : Icon Toy Special command * * กรุณาคลิ๊ก Post message เพียงครั้งเดียว....

คำเตือน การแอบอ้างใช้ชื่อบุคคลซึ่งอาจทำให้บุคคลนั้นเกิดความเสียหาย อาจถูกดำเนินคดีทางกฏหมายได้ การโพสรูปภาพที่ไม่เหมาะสม หรือ ไม่ได้รับอนุญาตจากเจ้าของภาพ อาจถูกดำเนินคดีทางกฏหมายได้ หากพบเห็นรูปภาพหรือกระทู้ที่ไม่เหมาะสมสามารถเมล์เข้ามาได้ที่ freewebboard@thaimisc.com โดยระบุ subject "กระทู้ไม่เหมาะสม" พร้อมทั้งระบุ ADDRESS ของเว็บบอร์ด