แสงสว่างของชีวิต (๖๐)

---

ตอนที่ (๕๙) อ่านที่นี่ เหตุให้เกิดโสมนัส (ในโลภมูลจิต) ๔ ประการ ๑. โสมนสฺสปฏิสนฺธิกตา เมื่อปฏิสนธิจิตเป็นโสมนัส ๒. อคมฺภีรปกติตา ไม่มีความสุขขุมคัมภีรภาพ ๓. อิฏฺฐารมฺมณสมาโยโค ได้ประสบกับอารมณ์ที่ดี ๔. พฺยสนมุตฺติ พ้นจากความพินาศ ๕ ประการ ผมได้เคยกล่าวมาแล้วว่า ในหลักธรรมนั้นสิ่งใดจะเกิดขึ้นมาเองเฉยๆ ไม่มี จะต้องอาศัยเหตุเป็นแดนเกิดทั้งนั้น และเหตุที่ก่อให้เกิดผลอันเกี่ยวกับเรื่องของชีวิตนั้น เหตุตื้นๆ ก็มี เหตุลึกซึ้งจนผู้ที่ไม่เคยศึกษาปรมัตถธรรมมาก่อนจะเข้าใจไม่ได้เลยก็มี เหตุในชาตินี้ก็มี ทั้งเหตุมาจากชาติก่อนๆ ก็มาก นอกจากนั้นผลที่เกิดขึ้นอาจมาจากเหตุเพียง ๒-๓ เหตุ หรือมาจากเหตุตั้ง ๑๐ เหตุก็ได้ ดังนั้น จิตของบุคคลที่โสมนัส คือ รื่นเริงยินดีอยู่เสมอ กับผู้ที่มีอารมณ์ชอบเฉยๆ สงบๆ บุคคลที่มีความเห็นผิดๆ หรือความเห็นถูก และบุคคลที่ชอบคิดชอบนึกของตนเอง หรือบุคคลผู้ซึ่งตรงกันข้ามชอบทำตามคนอื่นอยู่เสมอ ซึ่งได้อาศัยเหตุทั้งในชาตินี้และชาติก่อนๆ สนับสนุนให้เกิดขึ้นมาจะมากหรือน้อยแค่ไหนอย่างไรก็แล้วแต่ การฝึกฝนอบรมของตนองมาตั้งแต่ในอดีตชาติและตั้งแต่เล็กแต่น้อย มาในชาตินี้ร่วมกัน

โดย ศาลาธรรม นำมาฝาก [27 ธ.ค. 2548 , 13:45:29 น.] ( IP = 203.113.67.37 : : )

สลักธรรม 1 ๑. โสมนสฺสปฏิสนฺธิกตา ตามธรรมดาบุคคลทั้งหลายผู้ซึ่งปฏิสนธิ ย่อมจะเกิดพร้อมด้วยจิตที่เป็นโสมนัส หรือมิฉะนั้นก็เกิดพร้อมกับจิตที่เป็นอุเบกขาอย่างใดอย่างหนึ่ง ผู้ที่เกิดขึ้นมาเพร้อมกับจิตที่เป็นโสมนัส โสมนัสซึ่งเป็นพื้นของกำเนิด ก็ย่อมจะมีจิตแจ่มใสรื่นเริงอยู่เสมอ แม้จะมีทุกข์ร้อนก็ไม่ได้นาน แล้วก็จะหันเข้าหาโสมนัสอันเป็นพื้นฐานกำเนิดต่อไปอีก ดังเราจะเห็นอยู่บ่อยๆ และที่ใครๆ ชอบพูดกันว่าหน้าเป็น ตรงกันข้ามกับบุคคลดังกล่าวแล้ว คือขณะปฏิสนธินั้นเกิดพร้อมกับจิตที่เป็นอุเบกขา ดังนั้น บุคคลนี้จึงมิได้แสดงความรื่นเริงยินดีมากนัก มักจะเป็นคนเฉยๆ ไม่ค่อยจะสนุกสนานกับอะไรจนเกินไป และถึงแม้จะสนุกสนานบ้างเป็นครั้งคราว ไม่ช้าไม่นานก็กลับเหมือนเดิมอีก ดวงชะตากำเนิดทั้งโสมนัสและอุเบกขานั้น เป็นพื้นฐานติดมาตั้งแต่ปฏิสนธิ ดังนั้นจึงไม่มีใครสามารถเปลี่ยนแปลงให้กลับเป็นตรงข้ามได้ ในเรื่องนี้ไม่มีหนทางจริงๆ ถึงแม้จะพยายามอย่างไรก็เป็นไปได้ชั่วครั้งชั่วคราว การอบรมด้วยวิธีการต่างๆ อย่างมาก ก็จะเปลี่ยนแปลงภาวะของจิตไปบ้างเล็กน้อย จะกลับมาเป็นตรงกันข้ามมิได้เลย ทั้งนี้เพราะเป็นพื้นฐานของจิตแท้ ๒. อคมฺภีรปกติตา ถ้าจะว่าไปแล้ว ผู้ที่ชอบสนุกสนานรื่นเริงเป็นประจำย่อมจะเป็นผู้ที่ขาดความสุขุมคัมภีรภาพ ทั้งนี้ผมหมายถึงการขาดความคิดพิจารณาในเรื่องของชีวิตอย่างลึกซึ้ง ดังนั้น ได้รู้ได้เห็นอะไรสักเล็กน้อยก็สนุกสนานกันอย่างสุดเหวี่ยง เพราะเข้าถึงความจริงของเรื่องชีวิตไม่ได้ไกล จึงได้เห็นสิ่งทั้งหลายเป็นตัวเป็นตนเป็นจริงเป็นจังมิได้แตกสลายไปเสียหมด และโดยทำนองตรงกันข้าม ผู้ซึ่งได้ศึกษาชีวิตมามีความเข้าใจดี จิตใจก็ย่อมจะสงบระงับในเรื่องที่มิได้มีสาระแก่นสารแก่ชีวิตยิ่งขึ้น มีความสุข มีความเยือกเย็นใจจากความสงบยิ่งขึ้น

โดย ศาลาธรรม นำมาฝาก [27 ธ.ค. 2548 , 13:46:23 น.] ( IP = 203.113.67.37 : : )

สลักธรรม 2 ๓. อิฏฺฐารมฺมณสมาโยโค ที่ว่าได้ประสบกับอารมณ์ที่ดีนั้น หมายถึงว่า อารมณ์ที่มากระทบเป็นอารมณ์ที่ดีที่น่าชื่นชม โสมนัสคือความยินดีจึงจะเกิดขึ้นมาได้ แต่ถ้าเป็นอารมณ์ที่ตนไม่ชอบใจ หรือกระทบแล้วมีความรู้สึกเฉยๆ ก็ไม่ก่อให้เกิดโสมนัส ในข้อนี้เป็นอารมณ์ที่เกิดขึ้นเป็นปัจจุบัน ๔. พฺยสนมุตฺติ พ้นจากความพินาศ ๕ ประการนั้น หมายถึงว่า ถ้าผู้ใดตกอยู่ในความพินาศ ๕ ประการ ประการใดประการหนึ่งแล้ว โสมนัสก็จะเกิดขึ้นไม่ได้เลย ความพินาศ ๕ ประการนั้นได้แก่ ญาติพฺยสน ความพินาศแห่งญาติ ต้องเป็นญาติที่รักใคร่นับถือไม่ใช่เป็นญาติพี่น้องที่พินาศลงแล้วตนได้ดีหรือได้มรดกมหาศาล โภคพฺยสน ความพินาศของทรัพย์สมบัติ เมื่อทรัพย์สมบัติพินาศลงแล้ว โสมนัสยินดีต่ออารมณ์ต่างๆ ก็เกิดขึ้นไม่ได้ โรคพฺยสน หมายถึงผู้ที่มีโรคภัยไข้เจ็บเบียดเบียน ย่อมจะปลาบปลื้มยินดีไม่ไหว ทิฏฺฐิพฺยสน ความพินาศเกิดขึ้นด้วยความเห็นที่ผิดไปจากทำนองคลองธรรม สีลพฺยสน ความพินาศที่เกิดขึ้นด้วยความประพฤติที่ขาดศีลธรรมประจำใจ

โดย ศาลาธรรม นำมาฝาก [27 ธ.ค. 2548 , 13:47:02 น.] ( IP = 203.113.67.37 : : )

สลักธรรม 3 เหตุให้เกิดอุเบกขา ในโลภมูลจิต ๕ ประการ ๑. อุเปกฺขาปฏิสนธิกตา ปฏิสนธิจิตเป็นอุเบกขา ๒. คมฺภีรปกติตา มีความสุขขุมคัมภีรภาพ มีปกติชอบคิดพิจารณา ๓. มชฺฌตฺตตารมฺมณสมาโยโค ได้ประสบกับอารมณ์ที่ปานกลางไม่ดีไม่เลว ๔. พฺยสนมุตฺติ พ้นจากความพินาศ ๕ ประการ ๕. มูคธาตุกตา มีสันดานเป็นคนใบ้

โดย ศาลาธรรม นำมาฝาก [27 ธ.ค. 2548 , 13:47:38 น.] ( IP = 203.113.67.37 : : )

สลักธรรม 4 เหตุให้เกิดทิฏฐิคตสัมปยุตตจิต ๕ ประการ ๑. ทิฏฺฐิชฺฌาสยตา มีมิจฉาทิฏฐิเป็นอัธยาศัย ๒. ทิฏฺฐิวิปฺปนฺนปุคฺคลเสวนตา ชอบคบหากับผู้ที่เป็นมิจฉาทิฏฐิ ๓. สทฺธมฺมวิมุขตา ไม่ได้ศึกษาพระสัทธรรม ๔. มิจฺฉาวิตกฺกพหุลตา ชอบคิดนึกแต่เรื่องที่ผิดๆ ๕. อโยนิโส อุมฺมุชฺชนํ ไม่มีความคิดพิจารณาที่แยบคาย

โดย ศาลาธรรม นำมาฝาก [27 ธ.ค. 2548 , 13:48:15 น.] ( IP = 203.113.67.37 : : )

สลักธรรม 5 เหตุให้เกิดทิฏฐิคตวิปปยุตตจิต ๕ ประการ ๑. สสฺสตอุจฺเฉททิฏฺฐิอนชฺฌาสยตา ไม่มีสัสสตทิฏฐิปละอุจเฉททิฏฐิเป็นจริต ๒. ทิฏฺฐิวิปฺปนฺนปุคฺคลอเสวนตา ไม่ได้คบหากับผู้ที่เป็นมิจฉาทิฏฐิ ๓. สทฺธมฺมสมฺมุขตา มุ่งหน้าเข้าหาพระสัทธรรม ๔. สมฺมาวิตกฺกพหุลตา มีความคิดที่ถูกที่ชอบ ๕. อโยนิโส น อุมฺมุชฺชนํ ไม่ได้หมกมุ่นอยู่ในความคิดพิจารณาที่ไม่แยบคาย

โดย ศาลาธรรม นำมาฝาก [27 ธ.ค. 2548 , 13:48:47 น.] ( IP = 203.113.67.37 : : )

สลักธรรม 6 เหตุให้เกิดอกุศลโลภอสังขาริกจิต ๖ ประการ ๑. อสงฺขาริกฺกมฺมชนิตปฏิสนธิกตา มีปฏิสนธิจิตเป็นอสังขาริก ๒. กลฺลกายจิตฺตตา มีความสุขกายสุขใจ ๓. สีตุณฺหทีนํ ขมนพลหุตา มีความอดทนในความเย็น ร้อน เป็นต้น มาจนเคยชิน ๔. กตฺตพฺพกมฺเมสุ ทิฏฺฐานิสํสตา เห็นผลในการงานที่กระทำ ๕. กมฺเมสุ จิณฺณวุสีตา มีความชำนาญในการงานที่ทำ ๖. อุตุโภชนาทิปฺปายลาโภ ได้รับอากาศที่ดี และอาหารที่ดี เป็นต้น สำหรับเหตุที่ให้เกิดอกุศลสสังขาริกก็มี ๖ ประการเหมือนกัน และมีความตรงกันข้ามกับอกุศลอสังขาริกจิต ขอให้ท่านนักศึกษาได้พิจารณาดู โปรดติดตามตอนต่อไป

โดย ศาลาธรรม นำมาฝาก [27 ธ.ค. 2548 , 13:49:08 น.] ( IP = 203.113.67.37 : : )

สลักธรรม 7 อาจารย์ครับ วันนี้ได้อ่านถึงเหตุต่างๆที่ทำให้พื้นฐานจิตใจแล้ว ผมก็ลองพิจรณาตนเอง พบครับพบความที่ดังที่อาจารย์บอกไว้เลยครับผม " ดวงชะตากำเนิดทั้งโสมนัสและอุเบกขานั้น เป็นพื้นฐานติดมาตั้งแต่ปฏิสนธิ ดังนั้นจึงไม่มีใครสามารถเปลี่ยนแปลงให้กลับเป็นตรงข้ามได้ ในเรื่องนี้ไม่มีหนทางจริงๆ " กราบขอบพระคุณในความเมตตากรุณาของท่านอาจารย์อย่างสูงยิ่งเลยครับ เพราะการอธิบายนี้เองทำให้เข้าใจในธรรมมากมายครับผม กราบระลึกถึงพระคุณและเทิดบูชาคุณไว้เหนือเกล้าครับ.

โดย พี่เณร [27 ธ.ค. 2548 , 15:10:52 น.] ( IP = 58.8.66.149 : : )

สลักธรรม 8 เพราะอาศัยเหตุต่างๆ จึงทำให้มีอุปนิสัยการกระทำที่ต่างกัน กราบขอบพระคุณอาจารย์ค่ะ

โดย เซิ่น [27 ธ.ค. 2548 , 17:40:00 น.] ( IP = 203.146.147.13 : : )

ขอเชิญแสดงความคิดเห็น

จาก : * Code : กรุณากรอก Code ตัวเลขด้านบน * อีเมล์ : หากไม่ต้องการให้เว้นว่าง รูปภาพ : ไม่เกิน 150KB รายละเอียด : Icon Toy Special command * * กรุณาคลิ๊ก Post message เพียงครั้งเดียว....

คำเตือน การแอบอ้างใช้ชื่อบุคคลซึ่งอาจทำให้บุคคลนั้นเกิดความเสียหาย อาจถูกดำเนินคดีทางกฏหมายได้ การโพสรูปภาพที่ไม่เหมาะสม หรือ ไม่ได้รับอนุญาตจากเจ้าของภาพ อาจถูกดำเนินคดีทางกฏหมายได้ หากพบเห็นรูปภาพหรือกระทู้ที่ไม่เหมาะสมสามารถเมล์เข้ามาได้ที่ freewebboard@thaimisc.com โดยระบุ subject "กระทู้ไม่เหมาะสม" พร้อมทั้งระบุ ADDRESS ของเว็บบอร์ด