มูลนิธิอภิธรรมมูลนิธิ

Moonlanithi Vipassana
Meditation
OnlineStudy
thai    english
Article สำนักวิปัสสนา
อ้อมน้อย
กิจกรรม About Us

[ Home ] [ ลานถาม-ตอบปัญหาธรรมะ ] [ ลานกวีธรรม ] [ ลานคิด เล่า เขียน ] [ ลานกลิ่นดอกแก้ว ] [ ค้นหากระทู้ ] [ สมัครสมาชิก ] [ login เข้าระบบ ]


ขอทราบวิธีการอ่านคัมภีร์ปัฏฐานครับ




เช่น

เวทนาติกะ
ปฏิจจวาร
[๑๐๗๗] ธรรมที่สัมปยุตด้วยสุขเวทนา อาศัยธรรมที่สัมปยุตด้วยสุขเวทนา
เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

คือ ขันธ์ ๒ อาศัยขันธ์ ๑ ที่สัมปยุตด้วยสุขเวทนา เกิดขึ้น ขันธ์ ๑ อาศัยขันธ์ ๒
เกิดขึ้น ในปฏิสนธิขณะ ขันธ์ ๒ อาศัยขันธ์ ๑ ที่สัมปยุตด้วยสุขเวทนา เกิดขึ้น ขันธ์ ๑
อาศัยขันธ์ ๒ เกิดขึ้น

หรือ

วิตักกัตติกะ
ปฏิจจวาร
[๑] สวิตักกสวิจารธรรม อาศัยสวิตักกสวิจารธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

คือ ขันธ์ ๓ อาศัยขันธ์ ๑ ที่เป็นสวิตักกสวิจารธรรม เกิดขึ้น ขันธ์ ๑ อาศัยขันธ์ ๓
เกิดขึ้น ขันธ์ ๒ อาศัยขันธ์ ๒ เกิดขึ้น

หรือ

อุปาทินนัตติกะ
ปฏิจจวาร
[๑๔๑๘] อุปาทินนุปาทานิยธรรม อาศัยอุปาทินนุปาทานิยธรรม เกิดขึ้น
เพราะเหตุปัจจัย

คือ ขันธ์ ๓ อาศัยขันธ์ ๑ ที่เป็นอุปาทินนุปาทานิยธรรม เกิดขึ้น ขันธ์ ๒ อาศัย
ขันธ์ ๒ เกิดขึ้น ในปฏิสนธิขณะ ขันธ์ ๓ และกฏัตตารูป อาศัยขันธ์ ๑ ที่เป็นอุปาทินนุปาทานิยธรรม เกิดขึ้น ขันธ์ ๒ และกฏัตตารูป อาศัยขันธ์ ๒ เกิดขึ้น หทยวัตถุ อาศัยขันธ์ทั้งหลาย
เกิดขึ้น ขันธ์ทั้งหลาย อาศัยหทยวัตถุ เกิดขึ้น มหาภูตรูป ๓ อาศัยมหาภูตรูป ๑ ที่เป็นอุปาทินนุปาทานิยธรรม เกิดขึ้น มหาภูตรูป ๒ อาศัยมหาภูตรูป ๒ เกิดขึ้น กฏัตตารูปที่เป็นอุปาทารูปอาศัยมหาภูตรูป เกิดขึ้น




ทั้งหมดนี้ ไม่ทราบว่า ที่ทรงแสดงไว้ว่า "ขันธ์ ๒ อาศัยขันธ์ ๑ เป็นต้น เราต้องวิเคราห์อย่างไรครับ ถึงจะทราบว่า เป็นขันธ์ ๒ ไหน หรือเป็นขันธ์ ๑ ไหน

ขอบคุณครับ

โดย Spiritwithin [30 ธ.ค. 2548 , 11:45:15 น.] ( IP = 202.183.233.10 : : 10.5.1.33 ) เก็บกระทู้นี้ไว้ใน Bookmarkส่งกระทู้นี้ให้เพื่อนของคุณ
[ 1 ] [ 2 ]


  สลักธรรม 11

ปัญหาวาระวิภังค์แห่ง เหตุปัจจัย

ในกุศลบท อนุวาทพระบาลี มี ๑ บทคือ : กุสลา เหตู สมฺปยุตฺตกานํ ขนฺธานํ เหตุปจฺจเยน ปจฺจโย

ขยายความว่า กุศลเหตุทั้ง ๓ เป็นปัจจัย ช่วยอุปการะแก่กุศลนามขันธ์ ๔ ที่ประกอบ ด้วยอำนาจ เหตุปัจจัย

จะเห็นว่า ใน เหตุปัจจัย นี้ ไม่ได้เน้นเรื่อง ประเภทของนามขันธ์ ๔ (เวทนาขันธ์ สัญญาขันธ์ สังขารขันธ์ วิญญาณขันธ์) ว่าแต่ละขันธ์เป็นปัจจัยกันอย่างไร แต่เน้นเรื่อง เหตุ

โดยเน้นว่า กุศลเหตุ ( อโลภะ อโทสะ อโมหะ ) เป็นเหตุปัจจัยแก่ นามขันธ์ทั้ง ๔ ( จิต เจตสิกที่เหลือทั้งหมด )ได้

จิตตุปบาทในที่นี้ ยกเหตุขึ้นเป็นประธาน ไม่ได้ยกขันธ์ขึ้นเป็นประธาน

กุศลเหตุ ๓ (เป็นปัจจัย ช่วยอุปการะให้) -> กุศลจิต ๒๑ เจตสิก ๓๘

การเน้นขันธ์ จึงไม่มีประโยชน์กับเหตุนัก เพราะแม้กุศลเหตุ ๓ จะเป็นสังขารขันธ์ แต่เจตสิกที่เหลือที่ประกอบในกุศลจิตเหล่านั้น ก็เป็นสังขารขันธ์ด้วย....กุศลเหตุ ๓ จึงเป็นปัจจัยแก่นามขันธ์ทั้ง ๔ ได้ คือ เวทนาขันธ์ สัญญาขันธ์ สังขารขันธ์(ที่เหลือ) วิญญาณขันธ์


-------------------------------------------------------------

ปัญหาวาระวิภังค์แห่ง สหชาตปัจจัย

ในกุศลบท อนุวาทพระบาลี มี ๓ บทคือ :

๑. กุสโล เอโก ขนฺโธ ติณณนฺนํ ขนฺธานํ สหชาตปจฺจเยน ปจฺจโย
: กุศลนามขันธ์ ๑ เป็นปัจจัย ช่วยอุปการะแก่กุศลนามขันธ์ ๓ ที่เหลือ ด้วยอำนาจ สหชาตปัจจัย

๒. ตโย ขนฺธา เอกสฺส ขนฺธสฺส สหชาตปจฺจเยน ปจฺจโย
: กุศลนามขันธ์ ๓ เป็นปัจจัย ช่วยอุปการะแก่กุศลนามขันธ์ ๑ ที่เหลือ ด้วยอำนาจ สหชาตปัจจัย

๓. เทฺว ขนฺธา ทวินฺนํ ขนฺธานํ สหชาตปจฺจเยน ปจฺจโย
: กุศลนามขันธ์ ๒ เป็นปัจจัย ช่วยอุปการะแก่กุศลนามขันธ์ ๒ ที่เหลือ ด้วยอำนาจ สหชาตปัจจัย


ในสหชาตปัจจัย เน้นความหมายของ การอุปการะกันด้วยการเกิดพร้อมกันของขันธ์ว่า แต่ละขันธ์เป็นปัจจัยแก่ขันธ์อื่นอย่างไร มีการยกขันธ์ขึ้นเป็นประธาน ไม่ได้ยกเหตุ เป็นประธาน

หากนามขันธ์ใดเป็นประธาน (ปัจจัย) นามขันธ์ที่เหลือจะเป็นปัจจยุบัน (ให้ครบ ๔ ขันธ์)

นามขันธ์เป็นได้ทั้งสหชาตปัจจัย และอัญญมัญญปัจจัย ฯลฯ

กุศลเหตุ เป็นทั้ง สหชาตปัจจัย อัญญมัญญปัจจัย เหตุปัจจัย ฯลฯ


โดย malee [9 ม.ค. 2549 , 10:42:01 น.] ( IP = 202.28.180.201 : : 10.7.21.35 )


  สลักธรรม 12

ขอบพระคุณครับ

ที่คุณ malee อธิบายมา ในสลักธรรม11
ผมเข้าใจตามทุกประการครับ

จะลองอธิบายที่ผมสงสัยอีกนิดน่ะครับ


ที่ยกตัวอย่าง สหชาตปัจจัย
ในประโยคที่มี 1-3 2-2 3-1
ตรงนี้ผมไม่สงสัยครับ
เพราะ ปัจจัยธรรม กับ ปัจจยุบันธรรม
ส่วนที่เป็นนาม ของสหชาตปัจจัย จะเหมือนกัน
ดังนั้นกลับไปกลับมา 1-3 2-2 3-1 ก็ไม่มีปัญหา


แต่ ที่ผมสงสัย คือประโยคนี้ น่ะครับ

[๕๖] ๑. กุศลธรรม อาศัยกุศลธรรมเกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
คือ ขันธ์ ๓ อาศัยขันธ์ ๑ ที่เป็นกุศลเกิดขึ้น,

[๕๖] กุสลํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ กุสโล ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา
กุสลํ เอกํ ขนฺธํ ปฏิจฺจ ตโย ขนฺธา

(ประกอบกับข้อความจาก อรรถกถา
ในสลักธรรมที่ 10)


รบกวนช่วยอธิบายเพิ่มอีกนิดได้ไหมครับ
อยากรู้จริงๆครับ

โดย Beckham [9 ม.ค. 2549 , 13:01:41 น.] ( IP = 61.90.82.95 : : )


  สลักธรรม 13

ขออภัยครับ


"ที่ยกตัวอย่าง สหชาตปัจจัย
ในประโยคที่มี 1-3 2-2 3-1
ตรงนี้ผมไม่สงสัยครับ
เพราะ ปัจจัยธรรม กับ ปัจจยุบันธรรม
ส่วนที่เป็นนาม ของสหชาตปัจจัย จะเหมือนกัน
ดังนั้นกลับไปกลับมา 1-3 2-2 3-1 ก็ไม่มีปัญหา "

แก้เป็น

"ส่วนที่เป็นนาม ของสหชาตปัจจัย จะเหมือนกัน
ดังนั้น 1-3 2-2 3-1
จะเลือกขันธ์ใดไว้หน้า-หลัง ก็ไม่มีปัญหา"

โดย Beckham [9 ม.ค. 2549 , 13:31:37 น.] ( IP = 61.90.82.95 : : )


  สลักธรรม 14

(เขียนใหม่นะครับ ไม่ต้องอ่าน สลักธรรมที่12 13)


ขอบพระคุณครับ

ที่คุณ malee อธิบายมา ในสลักธรรม11
ผมเข้าใจตามทุกประการครับ

จะลองอธิบายที่ผมสงสัยอีกนิดน่ะครับ


ที่ยกตัวอย่าง สหชาตปัจจัย
ในประโยคที่มี 1-3 2-2 3-1
ตรงนี้ผมไม่สงสัยครับ
เพราะ ปัจจัยธรรม กับ ปัจจยุบันธรรม
ส่วนที่เป็นนาม ของสหชาตปัจจัย จะเหมือนกัน
ดังนั้น 1-3 2-2 3-1 จะเลือกขันธ์ใดไว้หน้า-หลัง ก็ไม่มีปัญหา

แต่ ที่ผมสงสัย คือประโยคนี้ น่ะครับ

[๕๖] ๑. กุศลธรรม อาศัยกุศลธรรมเกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
คือ ขันธ์ ๓ อาศัยขันธ์ ๑ ที่เป็นกุศลเกิดขึ้น,

[๕๖] กุสลํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ กุสโล ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา
กุสลํ เอกํ ขนฺธํ ปฏิจฺจ ตโย ขนฺธา

(ประกอบกับข้อความจาก อรรถกถา
ในสลักธรรมที่ 10)


รบกวนช่วยอธิบายเพิ่มอีกนิดได้ไหมครับ
อยากรู้จริงๆครับ

โดย Beckham [9 ม.ค. 2549 , 13:35:55 น.] ( IP = 61.90.82.95 : : )


  สลักธรรม 15

ต้องขออภัยนะคะ หนังสือเท่าที่มีอยู่ตอนนี้ยังหาไม่พบอรรถกถาหัวข้อดังกล่าว เพียงแต่เคยได้ยินมาเท่านั้น ขอเวลาค้นก่อนนะคะ หรือถ้าช่วยสงเคราะห์ส่งมาให้ศึกษาบ้างคงจะดี ขอขอบคุณล่วงหน้าค่ะ

ดังนั้น จึงขออธิบายตามความเข้าใจไปก่อนนะคะ...

เหตุปัจจัย มีหัวข้ออุเทสว่า : เหตู เหตุสสฺปยุตฺตกานํ ธมฺมานํ ตํสมุฏฺฐานานญฺจ รูปานํ เหตุปจฺจเยน ปจฺจโย

คำแปล : เหตุทั้งหลาย(เหตุ ๖) เป็นปัจจัยแก่(นาม)ธรรมทั้งหลาย(จิต-เจตสิก)ที่สัมปยุตกับเหตุ และแก่รูป(จิตตชรูป)ที่มีเหตุและธรรมที่สัมปยุตกับเหตุเป็นสมุฏฐาน ด้วยอำนาจเหตุปัจจัย

กุศลเหตุ ๓ (เป็นปัจจัย ช่วยอุปการะให้) ---> กุศลจิต ๒๑ เจตสิก ๓๘ และกุศลจิตตชรูป เกิดขึ้น

เหตุปัจจัยนั้น ว่าโดยชาติ เป็น สหชาตชาติ ว่าโดยกาลเป็นปัจจุบันกาล

อยู่ในหัวข้อ นาม เป็นปัจจัยแก่ นาม-รูป ( นาม --> นาม-รูป ) รูปในที่นี้ หมายเอารูปที่เกิดจาก กุศลจิตเท่านั้น (ไม่รวมถึง รูปที่เกิดจากกรรม จากอุตุ หรือจากอาหารด้วย)


-------------------------------------------------------

ปัญหาวาระวิภังค์แห่ง เหตุปัจจัย

ในกุศลบท มี ๓ วาระ คือ

๑. กุ - กุ => กุศลเหตุ ๓ ----> กุศลจิต ๒๑ เจตสิก๓๘
๒. กุ - อัพ. => กุศลเหตุ ๓ ----> กุศลจิตตชรูป
๓. กุ - กุ.อัพ. => กุศลเหตุ ๓ ----> กุศลจิต ๒๑ เจตสิก๓๘ และกุศลจิตตชรูป


ประโยคที่สงสัยคือ กุศลธรรม อาศัยกุศลธรรมเกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย...คือ ขันธ์ ๓ อาศัยขันธ์ ๑ ที่เป็นกุศลเกิดขึ้น...

ในปวัตติกาล หากคิดเฉพาะกุศลธรรม ต้องคิดส่วนที่เป็นนามอย่างเดียว ไม่นับรวมรูปด้วย เนื่องจากรูปไม่ใช่กุศลธรรม ( รูปเป็นอัพยากตธรรม ) ดังนั้น จึงเข้าได้กับข้อ ๑ เท่านั้น

คือ กุศลเหตุ ๓ (สังขารขันธ์) <----> กุศลจิต ๒๑ เจตสิก๓๘ (เวทนา-สัญญา-วิญญาณ)

กุศลเหตุ ๓ ในข้อนี้โดยรวมเป็นทั้งปัจจัย และปัจจยุบันได้ คือ เป็นปัจจัยแก่ธรรมที่สัมปยุตกับตนด้วยอำนาจ เหตุปัจจัย สหชาตปัจจัย และอัญญมัญญปัจจัยได้

ข้อ ๒ และข้อ ๓ ไม่มีอัญญมัญญปัจจัย

ข้อ ๒ กุ - อัพ. แม้มีองค์ธรรมทั้งของปัจจัย(กุศลเหตุ ๓ ) และมีองค์ธรรมของปัจจยุบัน (กุศลจิตตชรูป)ก็จริง แต่เกิดวาระนี้เกิดไม่ได้ เพราะกุศลจิตตชรูปเกิดโดยลำพังไม่ได้ ต้องอาศัยกุศลจิตจึงเกิดขึ้น

โดย malee [9 ม.ค. 2549 , 16:59:46 น.] ( IP = 203.170.228.172 : : )


  สลักธรรม 16

ขอบคุณครับ คุณ malee

ข้อความจากอรรถกถาที่ผมยกมาเข้าไปที่ link นี้ได้ครับ

http://www.dhammahome.com/tripitaka/?PHPSESSID=d041e7c771c0d6c8ae87fbfb49ec7fc9

กด เล่มที่ 85

หรือเข้าที่ link นี้

http://www.dhammahome.com/site/tripitaka/pdf/tripitaka_85.pdf

ช่วยดูตรง หน้าที่ 190 บรรทัดที่ 4-6
คือที่ๆสงสัยครับ



โดย Beckham [10 ม.ค. 2549 , 10:06:18 น.] ( IP = 61.90.12.242 : : )


  สลักธรรม 17

ขอบคุณมากค่ะ

ตามไปอ่านที่ link แล้ว ได้ความรู้และย้ำความเข้าใจขึ้นมากค่ะ

โดย malee [13 ม.ค. 2549 , 00:29:05 น.] ( IP = 203.170.228.172 : : )
[ 1 ] [ 2 ]

ขอเชิญแสดงความคิดเห็น
จาก : *
Code :
กรุณากรอก Code ตัวเลขด้านบน *
อีเมล์ : หากไม่ต้องการให้เว้นว่าง
รูปภาพ : ไม่เกิน 150KB
รายละเอียด :
Icon Toy
Special command

* *
กรุณาคลิ๊ก Post message เพียงครั้งเดียว.... 

คำเตือน
  • การแอบอ้างใช้ชื่อบุคคลซึ่งอาจทำให้บุคคลนั้นเกิดความเสียหาย อาจถูกดำเนินคดีทางกฏหมายได้
  • การโพสรูปภาพที่ไม่เหมาะสม หรือ ไม่ได้รับอนุญาตจากเจ้าของภาพ อาจถูกดำเนินคดีทางกฏหมายได้
  • หากพบเห็นรูปภาพหรือกระทู้ที่ไม่เหมาะสมสามารถเมล์เข้ามาได้ที่ freewebboard@thaimisc.com โดยระบุ subject "กระทู้ไม่เหมาะสม" พร้อมทั้งระบุ ADDRESS ของเว็บบอร์ด

ผู้ช่วยเหลือ-แหล่งข้อมูล

[ คีตธรรม ] [ ตารางสี ] [ ค้นหาเพลง ]

ลานภาพ

อบรมวิปัสสนา

ค้นหา

ค้นหา-GooGle

สร้างสรรค์โดย a2.gif (164 bytes) http://www.abhidhamonline.org