มูลนิธิอภิธรรมมูลนิธิ

Moonlanithi Vipassana
Meditation
OnlineStudy
thai    english
Article สำนักวิปัสสนา
อ้อมน้อย
กิจกรรม About Us

[ Home ] [ ลานถาม-ตอบปัญหาธรรมะ ] [ ลานกวีธรรม ] [ ลานคิด เล่า เขียน ] [ ลานกลิ่นดอกแก้ว ] [ ค้นหากระทู้ ] [ สมัครสมาชิก ] [ login เข้าระบบ ]


แสงสว่างของชึวิต (๖๕)






ตอนที่ (๖๔) อ่านที่นี่


เมื่ออกุศลโทสะเกิดขึ้นแล้ว มีอะไรติดตามมาบ้าง และจะเกิดผลอย่างไร?

เพื่อให้ท่านนักศึกษามีความเข้าใจเรื่องของโทสะอย่างกว้างขวาง ผมจึงขอนำเรื่องทางโลกมาแสดงเสียก่อน แล้วจึงจะนำปรมัตถธรรมมาแสดงเปรียบเทียบกันในภายหลัง

การแสดงถึงเรื่องนี้ ผมก็ต้องขอนำเอาเรื่องที่หนักๆ เห็นชัดเจนมากๆ ออกมาเป็นตัวอย่าง เช่นโกรธจัดๆ เสียใจมากๆ กลัวอย่างเหลือเกิน วิตกกังวลอยู่เสมอ เพื่อให้ท่านนักศึกษาเข้าถึงความจริงง่ายๆ เสียก่อน

ท่านทั้งหลายก็ย่อมจะพบเห็นด้วยตนเองอยู่บ่อยๆ บางทีอาจจะเป็นตัวของท่านเองเข้าก็ได้ ที่เป็นผู้มีความโกรธขนาดหนักจนแทบจะรบราฆ่าฟันกันตาย หรือมีความวิตกกังวลอยู่เสมอ จนไม่อยากจะมีชีวิตอยู่อีกต่อไป

โดย ศาลาธรรม นำมาฝาก [1 ม.ค. 2549 , 00:04:40 น.] ( IP = 58.136.205.107 : : ) เก็บกระทู้นี้ไว้ใน Bookmarkส่งกระทู้นี้ให้เพื่อนของคุณ


  สลักธรรม 1

ถ้าในขณะที่การกระทบอารมณ์ที่หนักหน่วงและรุนแรงนี้ เรารู้จักในการรักษาจิตให้เป็นตัวของตัวเองเสียบ้าง ไม่ให้เกิดความรู้สึกไหลไปตามเหตุการณ์จนเกินไปนัก แม้จะเป็นเวลาสักเล็กน้อยก็นับว่ายังดี หาไม่แล้วก็จะมีความรู้สึกว่า จิตใจของคนเรานั้นพลุ่งพล่านเร่าร้อน ขาดความเมตตาปรานี จะดุด่าว่ากล่าวเอาเจ็บๆ หรือจะตีเอาแรงๆ โดยปราศจากความยั้งคิด หรือมีความเศร้าโศกเสียใจอย่างลึกซึ้ง จิตใจถูกบีบคั้นอย่างหนัก มีอารมณ์ที่ตั้งมั่นไม่ได้ ชอบระลึกแต่เรื่องไม่เป็นมงคลขึ้นมาอยู่เสมอๆ แม้พยายามหักห้ามแต่หักห้ามไม่ค่อยไหว ทั้งเบื่อหน่ายในการที่จะทำสิ่งใด แล้วบางทีก็อยากจะตายไปเสียเลย

นอกจากสังเกตดูใจแล้ว ขอให้สังเกตดูหน้าตาและร่างกายบ้าง ก็จะเห็นว่าคนที่โกรธมากๆ นั้นหน้าตาดุร้ายและน่ากลัวเหลือเกินราวกับยักษ์กับมาร การแสดงออกทุกอย่างหยาบคายขาดความนิ่มนวล แต่พวกวิตกกังวลมากนั้น จะเห็นหน้าตาเศร้าหมองโสกสลดหน้าตาบอกถึงความเบื่อหน่ายท้อถอยต่อชีวิต ผู้ใดได้พบเห็นแล้วก็มีความสงสารและพลอยเศร้าใจแทน

แท้จริงนั้น ผู้ที่เห็นก็เห็นแต่เพียงส่วนหยาบๆ เท่าที่จะมองเห็นได้ง่ายๆเท่านั้นเอง ยังมีส่วนที่ละเอียดที่มองไม่เห็นหรือเห็นได้ยาก แต่คนทั่วๆ ไปไม่ค่อยได้สนใจสังเกตอีกเป็นอันมาก เพราะเมื่อโทสะเกิดขึ้นแล้วร่างกายก็จะเกิดความวิปริตผิดปกติ หรือพูดง่ายๆ ว่าขบวนการของร่างกายทุกๆ ส่วนจะผันแปรไป ยากที่ร่างกายตรงส่วนใดจะไม่มีผลกระทบกระเทือนเสียเลย ผู้ที่โกรธอยู่บ่อยๆ ผู้ที่เสียใจเป็นอาจิณ ถ้าพิจารณาให้ดีก็พอจะสังเกตได้

โดย ศาลาธรรม นำมาฝาก [1 ม.ค. 2549 , 00:05:07 น.] ( IP = 58.136.205.107 : : )


  สลักธรรม 2

ตั้งแต่ยุคดึกดำบรรพ์มา สัตว์ทั้งหลายต้องต่อสู้ฟัดเหวี่ยงกับศัตรูรอบด้านอย่างเต็มความสามารถเพื่อความอยู่รอดของชีวิต นอกจากต่อสู้เพื่อปากเพื่อท้องแล้ว ยังต้องต่อสู้กับสิ่งแวดล้อม คือ ดินฟ้าอากาศที่วิปริตแปรผันไปในทางเลวร้าย ต้องต่อสู้กับโรคภัยไข้เจ็บนานาประการ และต้องต่อสู้กับศัตรูตัวสำคัญๆ ที่มีทั้งเขี้ยวทั้งเล็บที่แหลมคมตลอดจนกำลังกายและความว่องไว ดังนั้นร่างกายที่เจริญเติบโตขึ้นมานี้ จึงอาจกล่าวได้ว่า ได้ตบกัดฟัดเหวี่ยงกันมาอย่างโชกโชน เป็นร่างกายที่เต็มไปด้วยริ้วรอยของเขี้ยวเล็บและแดงฉานไปด้วยโลหิต

ด้วยเหตุดังกล่าวนี้ สัตว์ที่จะมีชีวิตรอดอยู่แล้วปลอดภัย สืบพันธุ์มาได้ จึงต้องเป็นสัตว์ที่มีคุณสมบัติพร้อมด้วยประการทั้งปวง เช่น มีความเฉลียวฉลาด มีความว่องไว มีร่างกายเหมาะสมกับสิ่งแวดล้อม มีเขี้ยวเล็บที่แหลมคมเป็นต้น

มีธรรมชาติอยู่อย่างหนึ่ง ที่เกิดขึ้นมาเพื่อช่วยเหลือสัตว์ทั้งหลายให้ปลอดภัยได้เป็นส่วนมาก แล้วยังได้ติดกับตัวของสัตว์มาจนกระทั่งบัดนี้ เมื่อมีโอกาสก็จะแสดงตัวออกมาโดยอัตโนมัติ

เมื่อสัตว์อยู่ในอันตรายหรืออันตรายมาปรากฏเฉพาะหน้า สัตว์นั้นก็ย่อมเกิดความโกรธ ความตกใจ หรือเกิดความกลัวขึ้นมา ร่างกายของสัตว์จะเปลี่ยนแปลงไปในทันทีทันใด เพราะเมื่อสัตว์ตกอยู่ในฐานะเช่นนี้ ก็มีทางเลือกที่จะทำได้ ๒ ประการคือ ทางหนึ่งนั้น "สู้" เช่นโดดเข้าตบกัดฟัดเหวี่ยงกันทีเดียว อีกทางหนึ่งนั้น "หนี" คือจะรีบผละออกไปเสียโดยเร็ว แต่อย่างไรก็ดี แม้จะสู้หรือจะหนีก็ตาม ก็ตกอยู่ในสภาพที่จะต้องใช้กำลังร่างกายอย่างเต็มที่ด้วยกันทั้ง ๒ อย่าง

โดย ศาลาธรรม นำมาฝาก [1 ม.ค. 2549 , 00:05:27 น.] ( IP = 58.136.205.107 : : )


  สลักธรรม 3

ในเวลาเดียวกันนี้เอง ส่วนที่ไม่ได้ใช้เป็นกำลังงานโดยตรงในขณะนี้ ร่างกายก็จะให้ทำงานน้อยลงจะได้ไม่เสียกำลัง เหตุนี้ กระเพาะอาหารและลำไส้ที่เคยพลิกกลับไปกลับมาเพื่อเคล้าอาหารให้เข้ากันกับน้ำย่อยก็ทำงานน้อยที่สุด

ในขณะเดียวกันนี้ ภายในร่างกายก็ได้ผลิตน้ำชนิดหนึ่งซึ่งเป็นวัตถุเคมีปะปนไปกับกระแสโลหิต เมื่อสัตว์จะสู้หรือจะหนีก็ดี ก็คงจะเกิดบาดแผลเป็นแน่ ดังนั้นวัตถุเคมีนี้ก็จะมาช่วยทำให้โลหิตไม่ไหลออกมาก ทั้งแผลก็จะหายเร็วขึ้นด้วย

เหตุการณ์ดังที่ได้กล่าวมาแล้ว จะเป็นไปโดยทันทีทันใด และจะเป็นไปต่อเนื่องกันจนกว่าสถานการณ์นี้จะสิ้นสุดลง สัตว์ทั้งหลายจึงได้โอกาสที่ธรรมชาติเข้าช่วยนี้ ได้รักษาชีวิตเอาไว้แล้วสืบตระกูลกันมาจนกระทั่งบัดนี้

โดย ศาลาธรรม นำมาฝาก [1 ม.ค. 2549 , 00:05:45 น.] ( IP = 58.136.205.107 : : )


  สลักธรรม 4

มนุษย์ก็ได้ชื่อว่าเป็นสัตว์ประเภมหนึ่ง ได้ต่อสู้ป้องกันชีวิตของตัวเองมาอย่างโชกโชนในอดีต แต่มาบัดนี้มนุษย์ได้วิวัฒน์ไปเสียไกลมากแล้ว ดังนั้น เมื่อบังเกิดความโกรธ ความตกใจ หรือความกลัวขึ้นมา มนุษย์ส่วนมากก็มิได้ ตบ กัด ฟัดเหวี่ยงกันซึ่งๆหน้าเหมือนกับสัตว์เสียแล้ว ไม่จำเป็นที่จะต้องใช้กำลังเข้าต่อสู้หรือวิ่งหนีด้วย ดังนั้น สิ่งต่างๆ ที่ผลิตสร้างขึ้นในขณะโกรธ ตกใจ กลัว จึงมิได้ถูกใช้ไปให้สมกับที่ได้ผลิตขึ้นมา พิษต่างๆ จึงได้คั่งค้างอยู่มาก ดังนั้นหลังจากเหตุการณ์ต่างๆ ได้สงบลงแล้ว จึงได้รู้สึกอ่อนเพลียละเหี่ยใจ เรี่ยวแรงลดน้อยถอยลง

อย่างไรก็ดี ผมได้เล่าเรื่องนี้ให้ท่านนักศึกษาฟัง ก็เพื่อหวังให้เห็นความพิสดารในกลไกของชีวิตอันเป็นส่วนน้อยนิดหนึ่งนี้ว่ามันเข้าร่วมด้วย แต่ถ้าจะพิจารณากันให้ดี ก็จะเห็นว่า มีการงานเกิดขึ้นมิใช่เล็กน้อยเลย ความจริงผมมีความปรารถนาให้ท่านนักศึกษาได้เข้าใจว่า แต่เพียงอำนาจของโทสะนั้น ทำให้ร่างกายผันผวนเปลี่ยนแปลงไปมากและเป็นไปในทางไม่ดี ดังนั้น เราจึงได้เห็นคนช่างดกรธ ช่างเสียใจ เศร้าหมอง กินอาหารไม่ลง ย่อยอาหารได้น้อย สุขภาพไม่สมบูรณ์ นอนไม่หลับ สะดุ้งผวา ชอบมีอารมณ์คั่งค้าง ปรากฏการณ์ดังกล่าวนี้ นอกจากจะทำให้เป็นโรคที่เกี่ยวแก่ระบบประสาทอย่างอ่อนอย่างร้ายแรง อันแสดงออกมาเป็นอาการและอาจจะเป็นโรคจิต และอำนาจของโทสะยังสามารถทำให้เกิดโรคทางร่างกายขึ้นได้เป็นอันมาก


โปรดติดตามตอนต่อไป


โดย ศาลาธรรม นำมาฝาก [1 ม.ค. 2549 , 00:06:05 น.] ( IP = 58.136.205.107 : : )

ขอเชิญแสดงความคิดเห็น
จาก : *
Code :
กรุณากรอก Code ตัวเลขด้านบน *
อีเมล์ : หากไม่ต้องการให้เว้นว่าง
รูปภาพ : ไม่เกิน 150KB
รายละเอียด :
Icon Toy
Special command

* *
กรุณาคลิ๊ก Post message เพียงครั้งเดียว.... 

คำเตือน
  • การแอบอ้างใช้ชื่อบุคคลซึ่งอาจทำให้บุคคลนั้นเกิดความเสียหาย อาจถูกดำเนินคดีทางกฏหมายได้
  • การโพสรูปภาพที่ไม่เหมาะสม หรือ ไม่ได้รับอนุญาตจากเจ้าของภาพ อาจถูกดำเนินคดีทางกฏหมายได้
  • หากพบเห็นรูปภาพหรือกระทู้ที่ไม่เหมาะสมสามารถเมล์เข้ามาได้ที่ freewebboard@thaimisc.com โดยระบุ subject "กระทู้ไม่เหมาะสม" พร้อมทั้งระบุ ADDRESS ของเว็บบอร์ด

ผู้ช่วยเหลือ-แหล่งข้อมูล

[ คีตธรรม ] [ ตารางสี ] [ ค้นหาเพลง ]

ลานภาพ

อบรมวิปัสสนา

ค้นหา

ค้นหา-GooGle

สร้างสรรค์โดย a2.gif (164 bytes) http://www.abhidhamonline.org