แสงสว่างของชีวิต (๗๒)

---

ตอนที่ (๗๑) อ่านที่นี่ คำบรรยายพระอภิธรรมมัตถสังคหะ ปริจเฉท ๑ (ครั้งที่ ๘) วันที่ ๒๑ กุมภาพันธ์ ๒๕๐๘ เมื่อสัปดาห์ก่อน ผมได้บรรยายถึงเรื่องของโทสมูลจิต ว่าเป็นจิตที่เกิดพร้อมกับความเสียใจ ไม่พอใจ หรือพร้อมกับความโกรธ โดยมีการจูงใจหรือมิได้มีการจูงใจ แล้วก็ได้แสดงต่อไปอีกว่า เมื่อโทสะเกิดขึ้นมาแล้ว มีโทษภัยอะไรติดตามโทสะมาบ้าง ผลที่เกิดจากโทสะนั้นจะได้รับในชาตินี้และชาติหน้าประการใด สำหรับในวันนี้ ผมจะขอบรรยายเรื่องโมหมูลจิต คือจิตที่มีความโง่ ความหลงเป็นมูลต่อไป แต่ก่อนที่จะได้บรรยาย ท่านทั้งหลายควรจะทราบเรื่องของโมหะซึ่งเราแทบทุกคนก็รู้จัก ทั้งได้ยิน ได้ฟัง และได้พูดกันอยู่เสมอเสียก่อน เพื่อที่จะได้ทราบว่า ความเข้าใจดังที่เคยเข้าใจกันมาแต่อดีตนั้น ถูกต้องตรงต่อหลักการจากสภาวธรรมหรือไม่

โดย ศาลาธรรม นำมาฝาก [8 ม.ค. 2549 , 08:39:11 น.] ( IP = 58.136.207.109 : : )

สลักธรรม 1 ประชาชนชาวไทยเข้าใจโมหะว่าอย่างไร เมื่อตั้งคำถามว่า โมหะคืออะไร? ใครๆก็พากันตอบว่า โมหะก็ได้แก่ความหลง ครั้นถามไปว่า หลงอะไร? คนทั้งหลายก็พากันตอบไปในสายทางเดียวกันเป็นส่วนมากว่า หลงผู้หญิง หลงผู้ชาย หลงแก้วแหวนเงินทอง หลงเที่ยวเตร่หามรุ่งหามค่ำ หลงเล่นการพนัน และหลงเสพสุรายาเมา เป็นต้น คำตอบดังกล่าวมานี้ ถูกต้องสมบูรณ์ตามหลักของปรมัตถธรรมแล้วหรือ สำหรับในเรื่องนี้ ถ้าจะว่าถูกก็ถูกเหมือนกัน แต่ก็ถูกต้องน้อยไปหน่อย ยังมีอีกคำถามหนึ่งที่ประชาชนเข้าใจกันเป็นส่วนมาก ชอบพูดกันอยู่เสมอ ซึ่งไม่ตรงกับหลักปรมัตถธรรม แต่ก็ใช้กันมานานจนเกิดความเคยชิน บางท่านที่อธิบายธรรมะก็ชอบพูดคำนี้เหมือนกัน คือคำว่า "อวิชชา"

โดย ศาลาธรรม นำมาฝาก [8 ม.ค. 2549 , 08:39:42 น.] ( IP = 58.136.207.109 : : )

สลักธรรม 2 ถ้าจะตั้งคำถามว่า "อวิชชาคืออะไร?" หลายคนก็จะแปลไปตามตัว คือแปลว่าความไม่รู้ เพราะ "อะ" แปลว่า ไม่ "วิชชา" แปลว่า ความรู้ ครั้นถามต่อไปว่าไม่รู้อะไร ผู้ตอบก็จะตอบว่า ไม่รู้วิชาหรือไม่มีวิชา ถ้าจะถามต่อไปอีกว่า ไม่รู้วิชาอะไร ก็จะตอบได้ด้วยความยากลำบาก แล้วบางทีก็จะเลยไปยกตัวอย่างต่างๆ ขึ้นมาประกอบเพื่อให้ผู้ฟังเข้าใจมากขึ้น เช่น ไม่รู้วิชาวิทยาศาสตร์ ไม่รู้ภาษาอังกฤษ ไม่รู้ศีลธรรม เหล่านี้เป็นต้น กลายเป็นว่าไม่รู้วิชาอะไรก็ได้ ถ้าไม่รู้ก็จะเรียกว่าอวิชชาทั้งนั้น บางท่านหันไปบรรยายอวิชชาอีกแบบหนึ่ง คือเติมเดรัจฉานเข้าไปด้วย เป็นเดรัจฉานวิชา อันหมายถึงวิชาของสัตว์เดรัจฉาน แล้วยกเอาเรื่องความเชื่อในสิ่งต่างๆ ที่ตนไม่เห็นด้วย หรือตนศึกษาเข้าไปไม่ถึงว่า ความเข้าใจหรือความเชื่อมั่นดังกล่าวต่อไปนี้เป็นเดรัจฉานวิชา เช่น เชื่อภูตผีปีศาจ เชื่อการทรงเจ้าเข้าผี เชื่อว่าเทวดามีจริงๆ เลยสร้างศาลให้อยู่ เชื่อของขลังวิทยาคม เชื่อลางบอกเหตุ และเชื่อเรื่องโหราศาสตร์ เป็นต้น

โดย ศาลาธรรม นำมาฝาก [8 ม.ค. 2549 , 08:40:01 น.] ( IP = 58.136.207.109 : : )

สลักธรรม 3 นอกจากเรื่องดังกล่าวมาแล้ว คนทั้งหลายยังพากันเข้าใจ ทั้งพูดกันอยู่โดยทั่วไปว่า"โมโห"นั้น ได้แก่ความโกรธ เช่นคำว่า โมโหร้าย หมายถึงโกรธมาก คนขี้โมโหหมายถึงคนโกรธเก่ง ความจริง "โมโห" มิใช่ความโกรธ แต่เป็นความหลงต่างหาก ผู้ที่ศึกษาพระอภิธรรมจึงจำเป็นต้องยึดถือหลักการที่วางเอาไว้ จะยึดถือไปตามคำพูดที่ใช้กันอยู่ทั่วไปเอามาเป็นหลักไม่ได้ แท้จริง โมหะหรืออวิชชา ก็มีความหมายเป็นอันเดียวกัน ซึ่งก็คือไม่รู้ความจริงในเรื่องที่ควรรู้นั่นเอง โปรดติดตามตอนต่อไป

โดย ศาลาธรรม นำมาฝาก [8 ม.ค. 2549 , 08:40:20 น.] ( IP = 58.136.207.109 : : )

สลักธรรม 4 มาติดตามต่อค่ะ กราบขอบพระคุณท่านพระอาจารย์ค่ะ

โดย น้องอุ๊ [8 ม.ค. 2549 , 15:13:27 น.] ( IP = 61.47.112.165 : : )

สลักธรรม 5 กราบขอบพระคุณอาจารย์ค่ะ

โดย เซิ่น [8 ม.ค. 2549 , 20:01:55 น.] ( IP = 61.91.127.151 : : )

ขอเชิญแสดงความคิดเห็น

จาก : * Code : กรุณากรอก Code ตัวเลขด้านบน * อีเมล์ : หากไม่ต้องการให้เว้นว่าง รูปภาพ : ไม่เกิน 150KB รายละเอียด : Icon Toy Special command * * กรุณาคลิ๊ก Post message เพียงครั้งเดียว....

คำเตือน การแอบอ้างใช้ชื่อบุคคลซึ่งอาจทำให้บุคคลนั้นเกิดความเสียหาย อาจถูกดำเนินคดีทางกฏหมายได้ การโพสรูปภาพที่ไม่เหมาะสม หรือ ไม่ได้รับอนุญาตจากเจ้าของภาพ อาจถูกดำเนินคดีทางกฏหมายได้ หากพบเห็นรูปภาพหรือกระทู้ที่ไม่เหมาะสมสามารถเมล์เข้ามาได้ที่ freewebboard@thaimisc.com โดยระบุ subject "กระทู้ไม่เหมาะสม" พร้อมทั้งระบุ ADDRESS ของเว็บบอร์ด