มูลนิธิอภิธรรมมูลนิธิ

Moonlanithi Vipassana
Meditation
OnlineStudy
thai    english
Article สำนักวิปัสสนา
อ้อมน้อย
กิจกรรม About Us

[ Home ] [ ลานถาม-ตอบปัญหาธรรมะ ] [ ลานกวีธรรม ] [ ลานคิด เล่า เขียน ] [ ลานกลิ่นดอกแก้ว ] [ ค้นหากระทู้ ] [ สมัครสมาชิก ] [ login เข้าระบบ ]


แสงสว่างของชีวิต (๗๘)






ตอนที่ (๗๗) อ่านที่นี่

ถาม ตามที่อาจารย์บรรยายมาในเรื่องของโมหะ ผมก็ได้ตั้งใจฟังอย่างสนใจ เพราะว่าได้เคยสงสัยเรื่องนี้มานานแล้ว ค้นหาความจริงก็ไม่พบ เมื่อได้พิจารณาตามไปแล้วก็เห็นว่าเป็นเรื่องน่าสนใจได้เหตุได้ผลเป็นอย่างดี แต่ผมยังอดสงสัยไม่ได้จึงขอถามสักข้อหนึ่งคือ เมื่อเสียงมากระทบหู ผู้ที่มิได้พิจารณาความจริงในขณะที่เสียงมากระทบหูจึงได้จับเอาคลื่นเสียงมาเป็นอารมณ์ สร้างคลื่นเสียงขึ้นมาเป็นมโนภาพขึ้นตามแต่อดีตที่ได้สั่งสมอบรมมา เรื่องนี้ผมก็พอเข้าใจ แต่ใคร่จะทราบว่าเด็กเล็กๆ ก็ดี สัตว์เดรัจฉานก็ดีที่มิได้มีอดีตเหมือนๆ เรา จะเอาอดีตอะไรมาสร้างเป็นมโนภาพขึ้น

ตอบ ท่านนักศึกษาถามมาดังนี้ก็นับว่าดี เป็นการแสดงว่าท่านมีความเข้าใจตามเรื่องที่ผมบรรยายมา จึงได้ถามตรงตามเรื่องราวและเหตุผล แต่อย่างไรก็ดี ในเรื่องนี้เราก็ยอมรับแล้วว่า เมื่อเราได้ยินเสียงนั้น เสียงเพลงไทยเพลงสากลไม่มี เสียงด่าเสียงชมเชยก็ไม่ใช่ เพราะเสียงนั้นเป็นช่วงคลื่นแห่งความสั่นสะเทือนของอากาศ ย่อมจะมีความถี่ต่างๆ กัน เราจึงได้รับแต่เพียงเสียงสูงๆ ต่ำๆ เท่านั้น หาใช่เพลงไทยเพลงสากล เสียงด่าหรือเสียงชมเชยไม่ แต่ท่านอยากจะทราบว่าเด็กเล็กๆ หรือสัตว์เดรัจฉานนั้นจะสร้างมโนภาพอย่างไร

โดย ศาลาธรรม นำมาฝาก [14 ม.ค. 2549 , 20:07:33 น.] ( IP = 58.136.206.141 : : ) เก็บกระทู้นี้ไว้ใน Bookmarkส่งกระทู้นี้ให้เพื่อนของคุณ


  สลักธรรม 1

ผมขอให้ท่านได้ลองพิจารณาดูสักหน่อย ให้น้อมไปถึงเหตุการณ์ที่ผมได้สร้างขึ้น ผมขอสมมุติว่าผมให้ฝรั่งคนหนึ่งมาร้องเพลงภาษาฝรั่งต่อหน้าท่านในขณะนี้ ท่านก็ทราบว่าเขาร้องเป็นเสียงตะโกน แล้วท่านก็ฟังภาษาไม่ออกจากเสียงที่ท่านได้ฟังนี้ แน่นอนละท่านได้ยินเสียงสูงเสียงต่ำที่มากระทบหูจริงๆ แต่เรื่องราวที่เขาพูดเราไม่ทราบเพราะฟังเรื่องราวไม่ออก ดังนั้นจึงเห็นได้ว่าเราไม่มีอดีตที่จะเข้ามาตัดสินได้เลย ดังนั้นจึงไม่มีความเข้าใจแม้แต่น้อย แต่อย่างไรก็ดี ท่านก็ย่อมจะเกิดความรู้สึกอันหนึ่ง คือชอบหรือไม่ชอบ หรือถ้าเสียงนั้นไม่ดังแรงจนเกินไปจนท่านรำคาญแล้ว ก็จะรู้สึกว่าเฉยๆ ไป

จิตของสัตว์ทั้งหลายย่อมจะมีโลภะ โทสะ โมหะ คือเป็นบาป โลภ โกรธ หลง หรืออโลภะ อโทสะ อโมหะ คือเป็นบุญ ไม่โลภ ไม่โกรธ ไม่หลง แฝงฝังประจำอยู่เสมอ เหตุทั้ง ๖ เหตุนี้ย่อมจะมาแสดงออกโดยวิธีหนุนเนื่องอยู่ตลอดเวลาตามอารมณ์ต่างๆ ดังนั้น ถ้าเสียงเพลงที่ได้ยินเกิดเข้าไปใกล้ชิดกับเพลงเก่าๆ ที่เราชอบเข้าแล้ว แม้จะไม่รู้เรื่องราว เราก็เกิดความยินดีพอใจอันเป็นโลภได้ ถ้ามิได้ใกล้ชิดอะไรกับเพลงเก่าๆ ที่มีอยู่ในใจ เราก็เกิดความไม่พอใจอันเป็นโทสะได้ ทั้งนี้ขอให้ท่านนักศึกษาลองคิดดูก็จะทราบ สำหรับผมขอยอมรับว่าเพลงของแขกเช่นในภาพยนตร์ที่มาจากอินเดีย ผมชอบแทบทุกเพลง ทั้งๆ ที่ไม่รู้เรื่องราวอะไรสักนิด เพราะเสียงเพลงและท่วงทำนองคล้ายคลึงกับเพลงของเราอยู่มาก มีปี่ มีกลอง มีฉิ่ง มีฉาบ ตลอดจนจังหวะคล้ายกับเครื่องดนตรีของเราที่ฟังจนชินหู ผมเองก็เคยเล่นดนตรีไทยมาแล้ว อำนาจของเพลงในอดีตคงมาสนับสนุนเป็นแน่ แต่เพลงฝรั่งที่ตีอะไรกันจนเอ็ดตะโร แล้วร้องตะโกนเสียงดังลั่นจนเส้นที่คอขึ้นโปนนั้น ผมฟังแล้วแสบหูไม่ชอบเลย

โดย ศาลาธรรม นำมาฝาก [14 ม.ค. 2549 , 20:08:06 น.] ( IP = 58.136.206.141 : : )


  สลักธรรม 2

ท่านผู้หนึ่งไม่ชอบเพลงฝรั่งมาก่อนเลย บ่นแล้วบ่นอีกเที่ยวได้ว่าใครต่อใครให้วุ่นไป แต่พอได้ฝึกฝนอบรมเข้าไม่นานเท่าใดนัก เวลานี้มาพรรณนาให้ผมฟังว่า เพลงวอลซ์นั้นนิ่มนวล เพลงแทงโก้กฌฟังรื่นหู ยิ่งควิ๊กสเตป รัมบ้า หรือช่า ช่า ช่า ด้วยแล้วเร่าร้อนสนุกดีจริงๆ ผมซักถามอยู่ไม่นานนักว่า เกิดไปชอบเพลงฝรั่งเพราะอะไร ก็ได้ความจริงขึ้นมาว่า เพราะเขาแอบหนีภรรยาไปหัดเต้นรำบ่อยๆ

อย่างไรก็ดี ถ้าฟังแล้วมิได้เกิดความพอใจหรือไม่พอใจ หรือไม่มีความสนใจ โลภะ โทสะ จะเกิดขึ้นไม่ได้ ด้วยไม่จับอารมณ์เหล่านั้นเข้า หรือไม่มีอดีตหนุนเนื่องให้เพียงพอ หรือเหตุมีกำลังอ่อน จิตใจในขณะนี้ก็เป็นอุเบกขาเวทนา คือรู้สึกเฉยๆ แล้วเกิดพร้อมด้วยโมหะ ด้วยปรากฏการณ์ของธรรมชาติซึ่งได้แก่รูปนามมาปรากฏอยู่ต่อหน้าแล้วกลับเมินเฉยเสีย หาได้ดูให้รู้ความจริงไม่

โดย ศาลาธรรม นำมาฝาก [14 ม.ค. 2549 , 20:08:30 น.] ( IP = 58.136.206.141 : : )


  สลักธรรม 3

ถาม ผมฟังคำอธิบายแล้ว ก็มีความรู้สึกว่าออกจะชอบกลอยู่ เมื่ออารมณ์ดีเกิดชอบใจแล้ว ก็เกิดโลภะขึ้นมาซึ่งเป็นบาป เมื่อได้อารมณ์ที่ไม่ดีแล้วเกิดไม่ชอบใจกลับได้โทสะก็เป็นบาปอีก ครั้นทำเฉยเสียกลับยิ่งร้ายใหญ่ด้วยเกิดโมหะ หนีบาปไปไม่พ้นเลย ถ้าเช่นนี้คนทั้งหลายก็คงไปนรกกันหมดเป็นแน่ อีกสักหน่อยเทวดานางฟ้าและมนุษย์ในโลกคงจะไม่มี แต่กลับลงไปเกิดในนรกกันหมด ในเมืองนรกคงจะมีคนท่องเที่ยว มีคนไปทัศนาจรกันอัดแอเพราะเกิดบาปกันวันยังค่ำ ที่ไหนเลยจะไปเกิดในที่ดีๆ มีความสุข แล้วจะทำอย่างไรจึงจะดี จึงจะไม่บาป ไม่ไปนรก อาจารย์ก็ไม่เห็นบอกเลย

ตอบ ถามมาดังนี้ดีจริงๆ ผมบกพร่องไม่ละเอียดจึงได้เป็นเหตุให้เกิดความเข้าใจผิด ผมขอขอบคุณที่ได้ถามมา เป็นเรื่องที่น่าสงสัย เป็นเรื่องที่น่าจะถามไม่น้อยเลย

ความสงสัยของท่านนักศึกษาก็คือ มีประตู ๓ ประตูล้วนแต่เป็นบาปทั้งนั้น ไม่เห็นมีประตูอื่นอีกเลย ถ้าดังนี้คนก็คงจะไปนรกกันหมดทั้งโลก ไม่ต้องได้ไปเกิดในที่ๆ ดีๆ มีความสุขเลย

ผมขอแสดงความจริงประการหนึ่งเสียก่อน อันเป็นไปตามความเป็นจริงที่เป็นไปในโลกของมนุษย์นี้ และย่อมจะไม่มีใครปฏิเสธได้ก็คือ บุคคลทั้งหลายย่อมมีความมักไดเเห็นแก่ตัวเป็นอันมาก เบียดเบียนเอารัดเอาเปรียบกันอย่างหนักหน่วงรุนแรง ความเมตตาปรานีคิดที่จะเผื่อแผ่ซึ่งกันและกันนั้นมีน้อยมาก ด้วยเหตุนี้เอง สัตว์ในอบายภูมิจึงมีมาก เช่น สัตว์นรก เปรต อสุรกาย สัตว์เดรัจฉาน พระสัมมาสัมพุทธเจ้าจึงได้แสดงว่า ผู้ไปเกิดในอบายภูมินั้นง่ายดายมาก และการไปเกิดก็มีอัตราสูงอย่างน่ากลัว พระองค์ท่านได้เปรียบเทียบเอาไว้ว่า ผู้ที่ปฏิสนธิในอบายภูมินั้นมากเหมือนกับขนของวัว แต่ผู้ที่ไปเกิดในที่ๆ ดี มีความสุขนั้นเหมือนกับเขาวัวเท่านั้นเอง

โดย ศาลาธรรม นำมาฝาก [14 ม.ค. 2549 , 20:08:55 น.] ( IP = 58.136.206.141 : : )


  สลักธรรม 4

ขอแก้ปัญหาของท่านนักศึกษาอีกข้อหนึ่งที่ผมเห็นควรจะต้องเรียนให้ทราบเสียก่อนก็คือ เมื่ออารมณ์เกิดขึ้นแล้ว เพราะโมหะหรืออวิชชาเข้ากั้นทาง ผู้ที่มิได้มีมนสิการทำใจให้แยบคายจริงๆ ก็ย่อมจะเกิดโลภะหรือไม่ก็โทสะ แต่โลภะ โทสะดังกล่าวนั้นเป็นอกุศลเล็กๆ น้อยๆ มีแสดงอยู่ในคัมภีร์พระอภิธรรม ซึ่งเป็นเรื่องที่แสดงออกของความเป็นไปในชีวิต มิได้มีสัตว์ บุคคล และอกุศลนั้นไม่ว่ามากหรือน้อย แม้เกิดขึ้นสักเท่าปลายเข็ม ก็จะต้องศึกษาเสียให้เข้าใจว่ามีแต่โลภะ โทสะที่เกิดขึ้นมาดังที่ผมบรรยายไปแล้ว มิได้เป็นทุจริต นำเกิดหรือนำปฏิสนธิไม่ได้ด้วยมีกำลังอ่อนมาก แต่ก็จะเป็นปัจจัยสนับสนุนให้เกิดมากขึ้นต่อไปนั้นได้เหมือนกัน

เหตุใดจึงว่าเป็นหนทางที่จะไปแต่นรกเท่านั้น และหนทางที่ว่า ๓ ทางนั้นก็ไม่มีกำลังพอที่จะส่งไปนรกได้ เป็นแต่เข้ามาประกอบหรือสนับสนุนเท่านั้น เมื่อเกิดอารมณ์ขึ้นแล้ว ถ้าอารมณ์นั้นดีเป็นกุศลก็มีมากมายก่ายกองทำไมจึงไม่ได้คิด การเห็นพระ เห็นชี เห็นเพื่อนนักศึกษาที่มาเล่าเรียนแล้วก็มีความยินดี ซึ่งความยินดีเหล่านี้ก็ล้วนแต่เป็นกุศล

การทำบุญให้ทาน การรักษาศีล การช่วยเหลือเกื้อกูลผู้อื่น การหักใจมิให้ทำบาปอกุศล การพยายามมิให้เกิดโลภะ โทสะ โมหะ การยกโทษให้แก่ผู้อื่นที่เราไม่ชอบ ทำไมจึงได้กล่าวถึงการศึกษาเล่าเรียนให้เกิดความรู้ในสภาวธรรมจนเกิดเป็นมหากุศลญาสัมปยุต พร้อมทั้งโสมนัสยินดีก็มีบ่อยๆ การปฏิบัติสมถะเพื่อให้จิตสงบไปจนถึงปฏิบัติวิปัสสนา เพื่อให้จิตเกิดปัญญามีความสามารถทำลายกิเลสทั้งหลายให้สงบ หรือให้หมดจดจนสะอาด ตั้งแต่ส่วนน้อยไปจนหมดจดลงโดยสิ้นเชิงก็เป็นได้

หนทางเดินไปในทางดีที่เป็นบุญกุศลนั้นมีมากมายเหลือเกิน จะเดินทางไหน เดินวันละกี่เที่ยวก็ได้ ขอให้ท่านนักศึกษาเล่าเรียนบ้างแล้วทำใจให้แยบคายสักหน่อยเท่านั้น ท่านทั้งหลายก็ล้วนมีสติปัญญา มีเหตุผลเป็นของตนเอง จะเลือกทางเดินไปในทางต่ำหรือทางสูง จะเลือกทางเดินที่มืดหรือสว่างก้แล้วแต่ใจปรารถนา เพราะพระพุทธศาสนานั้น เพียงแต่ชี้หนทางให้ ไม่มีหน้าที่บังคับหรือเคี่ยวเข็ญผู้ใด


โปรดติดตามตอนต่อไป



โดย ศาลาธรรม นำมาฝาก [14 ม.ค. 2549 , 20:09:23 น.] ( IP = 58.136.206.141 : : )


  สลักธรรม 5

อาจารย์ครับ วันนี้ผมได้มารับทราบทางเดินที่สามารถเดินได้วันละหลายร้อยหลายพันเที่ยว สุดแต่ตนเองจะเป็นผู้เลือกเดินทางใดเท่านั้น

และรู้สึกถึงค่าของการศึกษาพระธรรมที่ท่านอาจารย์ได้เพียรอธิบาย ทั้งตอบคำถามนั้น มีประโยชน์มากจริงๆครับท่านอาจารย์ เพราะสามารถทำให้รู้จักดีทั้งทางที่ควรดำเนิน และทางที่ควรหลีกเลี่ยง ซ้ำยังต้องฝึกฝนตนเองให้ชำนานในกุศล เพื่อทางเดินที่ตนเองเดินอยู่นั้น จะไม่พาวนลงสู่ที่ต่ำ ก็เพราะมีวิชาเป็นปัจจัยผลักดันให้การดำเนินนั้นเป็นไปโดยชอบครับ.

กราบขอบพระคุณท่านอาจารย์อย่างสูงครับ และขอระลึกบูชาพระคุณของท่านอาจารย์ไว้เหนือเกล้าครับ.




โดย พี่เณร [14 ม.ค. 2549 , 20:36:32 น.] ( IP = 58.8.94.177 : : )


  สลักธรรม 6

อยู่ที่เราเองที่ต้องหาเวลา...อยู่กับทางเดินที่ดีที่เป็นบุญกุศลบ่อยๆ
กราบขอบพระคุณอาจารย์ค่ะ

โดย เซิ่น [15 ม.ค. 2549 , 22:49:51 น.] ( IP = 61.91.127.158 : : )

ขอเชิญแสดงความคิดเห็น
จาก : *
Code :
กรุณากรอก Code ตัวเลขด้านบน *
อีเมล์ : หากไม่ต้องการให้เว้นว่าง
รูปภาพ : ไม่เกิน 150KB
รายละเอียด :
Icon Toy
Special command

* *
กรุณาคลิ๊ก Post message เพียงครั้งเดียว.... 

คำเตือน
  • การแอบอ้างใช้ชื่อบุคคลซึ่งอาจทำให้บุคคลนั้นเกิดความเสียหาย อาจถูกดำเนินคดีทางกฏหมายได้
  • การโพสรูปภาพที่ไม่เหมาะสม หรือ ไม่ได้รับอนุญาตจากเจ้าของภาพ อาจถูกดำเนินคดีทางกฏหมายได้
  • หากพบเห็นรูปภาพหรือกระทู้ที่ไม่เหมาะสมสามารถเมล์เข้ามาได้ที่ freewebboard@thaimisc.com โดยระบุ subject "กระทู้ไม่เหมาะสม" พร้อมทั้งระบุ ADDRESS ของเว็บบอร์ด

ผู้ช่วยเหลือ-แหล่งข้อมูล

[ คีตธรรม ] [ ตารางสี ] [ ค้นหาเพลง ]

ลานภาพ

อบรมวิปัสสนา

ค้นหา

ค้นหา-GooGle

สร้างสรรค์โดย a2.gif (164 bytes) http://www.abhidhamonline.org