อุดมมงคล (๕)

---

อุดมมงคล (๕) ในมงคลสูตร มีข้อความเรื่องอุดมมงคลของชีวิตที่เพียบพร้อมด้วยธรรม ความเมตตาต่อกันในความสัมพันธ์ของมารดาบิดาและบุตร สามีและภรรยา และวงศ์ญาติ การอบรมจิตและทางดำเนินชีวิตที่ประเสริฐ เมื่อทราบข้อความเหล่านั้นแล้ว ก็อาจจะรู้สึกท้อใจ และคิดว่าไม่สามารถจะปฏิบัติตามที่พระผู้มีพระภาคทรงสอนได้เลย เราอยากจะมีโลภะ โทสะ โมหะเบาบางลง แต่จะฝืนตัวเองไม่ให้ยินดีในสิ่งที่น่ารื่นรมย์ และไม่ให้ยินร้ายในสิ่งที่ไม่น่ารื่นรมย์ได้ไหม ? หากเราบังคับใจให้ประพฤติธรรม งดเว้นจากบาป ไม่ประมาทในธรรมทั้งหลายไม่ได้ เราจะบรรลุถึงมงคลของชีวิตที่เพียบพร้อมด้วยธรรมได้หรือหนอ? ตราบใดที่ยังมีความเห็นผิดว่าเป็นตัวตน ก็จะไม่สิ้นโลภะ โทสะ โมหะ กิเลสมากมายของเราเองเป็นสาเหตุที่ทำให้เราเป็นทุกข์ในชีวิต วันแล้ววันเล่า เราควรรู้จริงๆ ว่า เราต้องการอะไรอย่างแท้จริงในชีวิต เราอยากจะสะสมกิเลสมากขึ้นหรือว่าอยากจะละคลายกิเลสลง ถ้าต้องการดับกิเลส ก็ต้องเจริญมัคค์มีองค์ ๘ เมื่อสติระลึกรู้ลักษณะของนามธรรมและรูปธรรม ความเห็นผิดว่าเป็นตัวตนก็จะละคลายลง จนดับหมดสิ้นเป็นสมุจเฉท การเจริญมัคค์มีองค์ ๘ จะเริ่มพัฒนาชีวิตของเราให้เปลี่ยนไปจากเดิม พระผู้มีพระภาคทรงแสดงมหาสติปัฏฐานแก่พระภิกษุ ภิกษุณี อุบาสก อุบาสิกา สำหรับเพศพรรพชิตนั้นไม่ควรแยกพระวินัยออกจากมหาสติปัฏฐาน ในครั้งพุทธกาลพระวินัยและพระมหาสติปัฎฐานไม่ได้แยกกัน ในมงคลสูตร อุดมมงคลข้อ ๑ คือ "วินัยที่ศึกษาดีแล้ว" ในอรรถกถาปรมัตถโชติกา มีข้อความเรื่องวินัยของคฤหัสถ์ซึ่งได้แก่การละเว้นอกุศลกรรม และวินัยของภิกษุ ภิกษุผู้เจริญมัคค์มีองค์ ๘ จะมีความเข้าใจพระวินัยอย่างลึกซึ้ง และจะรักษาศีลได้สมบูรณ์ขึ้น ข้อปลีกย่อยของพระวินัยล้วนเป็นประโยชน์ เพราะเป็นสิกขาบทเพื่อให้สงฆ์อยู่สำราญ และประพฤติพรหมจรรย์ได้สะดวก สิกขาบททั้งหลายทำให้ภิกษุสำรวมความประพฤติทางกายและวาจา ไม่ทำให้บุคคลอื่นเดือดร้อน พระวินัยบัญญัติให้ภิกษุสำรวมกาย วาจา และใจ เมื่อเจริญสติก็เป็นการสำรวมตา หู จมูก ลิ้น กาย ใจ ขณะที่ระลึกรู้ลักษณะของนามธรรมและรูปธรรม ก็ไม่หลงใหลติดข้องในสี เสียง กลิ่น รส โผฎฐัพพะ และธัมมารมณ์ จะเริ่มรู้กิเลสที่ละเอียดและเห็นโทษภัยแม้ของกิเลสที่ละเอียด ภิกษุผู้เจริญสติจะเคารพสิกขาบทในพระวินัยมั่นคงขึ้น ที่เตือนให้สำรวม "เห็นภัยในโทษแม้มีประมาณน้อย" ฉะนั้นจึงเห็นได้ว่าพระวินัยและมหาสติปัฎฐานนั้นไม่ควรแยกกัน ภิกษุผู้เจริญมัคค์มีองค์ ๘ และบรรลุอริยสัจธรรมแล้ว จะไม่ลาสิกขาบทกลับคืนไปสู่ "เพศต่ำ" อีกเลย ในสังยุตตนิกาย มหาวารวรรค นทีสูตร พระผู้มีพระภาคตรัสอุปมาภิกษุผู้ไม่หวนกลับไปสู่เพศคฤหัสถ์ กับแม่น้ำคงคาที่ไหลไปสู่ทิศปราจีนว่า จักทำการทดแม่น้ำคงคานี้ให้ไหลกลับไม่ได้ พระผู้มีพระภาคตรัสว่า "ดูกรภิกษุทั้งหลาย พระราชา มหาอำมาตย์ของพระราชา มิตรสหาย หรือ ญาติสาโลหิต จะพึงเชื้อเชิญภิกษุผู้เจริญมัคค์อันประกอบด้วยองค์ ๘ ผู้กระทำให้มากซึ่งอริยมัคค์อันประกอบด้วยองค์ ๘ ด้วยโภคะทั้งหลาย เพื่อนำไปตามใจว่า ดูกร บุรุษผู้เจริญ เชิญท่านมาเถิด ท่านจะนุ่งห่มผ้ากาสายะเหล่านี้ทำไม ท่านจะเป็นคนโล้นถือกระเบื้องเที่ยวไปทำไม ท่านจงสึกมาบริโภคโภคะและกระทำบุญเถิด ภิกษุผู้เจริญอริยมัคค์อันประกอบด้วยองค์ ๘ ผู้กระทำให้มากซึ่งอริยมัคค์อันประกอบด้วยองค์ ๘ นั้น จักลาสิกขาสึกออกเป็นคฤหัสถ์ ข้อนี้มิใช่ฐานะที่จะมีได้ ข้อนั้นเพราะเหตุไร เพราะว่าจิตที่น้อมไปในวิเวก โน้มไปในวิเวก โอนไปในวิเวกตลอดกาลนั้น จักสึกออกมาเป็นคฤหัสถ์ ข้อนี้มิใช่ฐานะที่จะมีได้ฯ" การเจริญมัคค์มีองค์ ๘ เปลี่ยนชีวิตของภิกษุและฆราวาส เปลี่ยนความสัมพันธ์ระหว่างมารดาบิดาและบุตร สามีและภรรยา ญาติและมิตรสหาย ซึ่งโดยปรกติย่อมมีความผูกพันบ้าง ความโทมนัสขัดเคืองบ้าง ในความสัมพันธ์ที่มีต่อกัน แต่เมื่อเจริญสติก็มีปัจจัยให้เกิดอโลภะ ความโอบอ้อมอารีแทนโลภะ มีปัจจัยให้เกิดอโทสะ ความเมตตาแทนความโทมนัสขัดเคือง เมื่อคนอื่นประพฤติต่อเราโดยไม่สมควร ก็มีความรู้สึกว่าเป็นตัวตนที่เป็นทุกข์น้อยลง หรือความรู้สึกว่าเป็นคนอื่นที่ประพฤติไม่สมควรกับเราก็น้อยลง เป็นแต่เพียงนามธรรมและรูปธรรมที่เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย ไม่มีบุคคลนี้บุคคลนั้น เราจะหวั่นไหวน้อยลงในลาภ เสื่อมลาภ ยศ เสื่อมยศ นินทา สรรเสริญ สุขและทุกข์ วันหนึ่งมีนินทา อีกวันหนึ่งมีสรรเสริญ แต่จะถูกนินทาหรือได้รับสรรเสริญ ก็เป็นเพียงนามธรรมและรูปธรรมที่เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัยแล้วก็ดับไปทันที สุขและทุกข์ที่เกิดขึ้นในชีวิตนั้นหลีกเลี่ยงไม่ได้ ยิ่งรู้ว่าสภาพธรรมทั้งหลายเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย ก็จะยิ่งละคลายความยึดถือว่าเป็นตัวตนลงทุกที พระอรหันต์เป็นบุคคลที่มีจิต "ไม่หวั่นไหวในโลกธรรม ไม่เศร้าโศก ปราศจากธุลี เป็นจิตเกษม นี้เป็นอุดมมงคล" พระอรหันต์เป็นบุคคลที่พ้นแล้วจากความเศร้าหมอง ไม่มีสิ่งใดทำให้ท่านเศร้าหมองได้ ข้อความในมงคลสูตรมีว่า "เทวดาและมนุษย์ทั้งหลายทำมงคลเช่นนี้แล้ว เป็นผู้ไม่ปราชัยในข้าศึกทุกหมู่เหล่า ย่อมถึงความสวัสดีในที่ทุกสถาน นี้เป็นอุดมมงคล (ของเทวดาและมนุษย์เหล่านั้น) เราไม่พ้นความทุกข์โศก แต่เมื่อปัญญารู้ลักษณะของนามธรรมและรูปธรรมขณะใด ขณะนั้นก็มีความสงบ ไม่มีความหวาดกลัว ความวิตกกังวล และความกระสับกระส่าย ไม่จริงหรือที่ปัญญาทำให้มีความสงบสุข แม้ว่าจะเพียงชั่วขณะ? บ่อยครั้งที่เราอาจจะรู้สึกท้อถอย อาจจะคิดว่าการเจริญมัคค์มีองค์ ๘ นั่นมิใช่สำหรับเรา และคิดว่าเราห่างไกลจากการรู้แจ้งอริยสัจธรรม แต่อย่างไรก็ตาม เราควรระลึกว่าพระผู้มีพระภาคทรงตรัสรู้ และทรงแสดงอริยสัจธรรมเพื่อประโยชน์สุขของเรา พระผู้มีพระภาคมิได้ทรงสอนสิ่งที่รู้แจ้งไม่ได้ เมื่อเจริญมัคค์มีองค์ ๘ ก็จะรู้จักตัวเองและชีวิตประจำวัน และก็จะประจักษ์ว่า อุดมมงคลของพระธรรมนั้นเองที่เปลี่ยนชีวิตของเรา.

โดย น้องกิ๊ฟ [27 ก.พ. 2545 , 00:57:19 น.] ( IP = 203.170.141.182 : : )

สลักธรรม 1 อ่านข้อความของคุณแล้วมีความรู้เพิ่มขึ้นและมีกำลังใจขึ้นมากเลย ยังไงถ้ามีข้อมูลเพิ่มเติมอีกส่งเมล์มาได้นะครับหรือเรื่องอื่นๆๆก็ได้ ขอบคุณล่วงหน้าครับ

โดย sert - [27 ก.พ. 2545 , 07:53:56 น.] ( IP = 203.151.0.26 : : )

สลักธรรม 2 ขออนุโมทนาอย่างยิ่งครับ ที่ได้นำเสนอเรื่องดีๆมาให้เกิดประโยชน์แก่ชีวิตครับผม

โดย พี่เทพธรรม [27 ก.พ. 2545 , 15:56:03 น.] ( IP = 202.183.157.149 : : )

สลักธรรม 3 ขออนุโมทนากับน้องกิ๊ฟค่ะ ประทับใจในข้อเขียนของน้องกิ๊ฟมากค่ะ ช่วยให้เกิดกำลังใจ ให้รู้สึกว่า มัคค์มีองค์๘ นั้นไม่ได้เป็นสิ่งที่อยู่ห่างไกลเลย เราสามารถเจริญให้เกิดขึ้นได้ในชีวิตประจำวัน และยังช่วยให้ชีวิตดำเนินไปในทางที่ถูก เปลี่ยนไปในทางที่ดีขึ้น

โดย พี่ฟ้ามุ่ย [28 ก.พ. 2545 , 21:10:30 น.] ( IP = 203.130.138.4 : : )

ขอเชิญแสดงความคิดเห็น

จาก : * Code : กรุณากรอก Code ตัวเลขด้านบน * อีเมล์ : หากไม่ต้องการให้เว้นว่าง รูปภาพ : ไม่เกิน 150KB รายละเอียด : Icon Toy Special command * * กรุณาคลิ๊ก Post message เพียงครั้งเดียว....

คำเตือน การแอบอ้างใช้ชื่อบุคคลซึ่งอาจทำให้บุคคลนั้นเกิดความเสียหาย อาจถูกดำเนินคดีทางกฏหมายได้ การโพสรูปภาพที่ไม่เหมาะสม หรือ ไม่ได้รับอนุญาตจากเจ้าของภาพ อาจถูกดำเนินคดีทางกฏหมายได้ หากพบเห็นรูปภาพหรือกระทู้ที่ไม่เหมาะสมสามารถเมล์เข้ามาได้ที่ freewebboard@thaimisc.com โดยระบุ subject "กระทู้ไม่เหมาะสม" พร้อมทั้งระบุ ADDRESS ของเว็บบอร์ด