พุทธวิธีดูคน ๑๐๘ ชนิด

---

พุทธวิธีดูคน ๑๐๘ ชนิด ๑. คนผู้มักโกรธ พระองค์ตรัสถึงลักษณะของคนผู้มักโกรธ ไว้ดังนี้ “บุคคลผู้มักโกรธ เป็นไฉน ความโกรธ ในข้อนั้น เป็นไฉน ความโกรธ กิริยาที่โกรธ ภาวะที่โกรธ โทสะ ความประทุษร้าย ภาวะที่ประทุษร้าย ความพยาบาท กิริยาที่พยาบาท ความพิโรธ ความพิโรธตอบ ความดุร้าย ความเกรี้ยวกราด ภาวะที่จิตไม่ยินดีอันใด นี้เรียกว่า ความโกรธ ความโกรธนี้ บุคคลใดละ ไม่ได้ บุคคลนั้น เรียกว่า ผู้มักโกรธ” ความโกรธ อาจแสดงออกทางกาย ทางวาจาและทางใจ ทำร้ายด้วยมือด้วยเท้า ด่าทอ หรือโกรธ ในใจ อาการโกรธที่แสดงออกมาทางกายและทางวาจา ย่อมสังเกตได้ง่าย ส่วนอาการโกรธที่แสดงออกมาทางใจ ถ้ามีสีหน้าไม่พอใจแฝงอยู่ ก็อาจสังเกตได้ แต่ถ้าไม่แสดงออกมาทางสีหน้าและทางวาจา ย่อมสังเกตได้ยากหน่อย แต่ถ้าคอยดูจากอากัปกิริยาตลอดจนท่าทางที่ผิดปกติจากที่เคยเป็นมา หรืออาจสอบถามผู้ใกล้ชิดกับผู้มีโกรธทางใจ ก็อาจจะทราบได้ มีบางคนดูผิวเผิน นึกว่าเป็นคนไม่มักโกรธ เป็นคนใจดี แต่ถ้าดูให้ลึกซึ้งเข้าไปแล้วอาจเป็นคนมักโกรธอย่างร้ายกาจ คนจำพวกนี้ตอนอยู่นอกบ้าน ไม่เคยเห็นโกรธใครเลย แต่พออยู่ในบ้านโกรธดุด่าคนใช้อย่างสาดเสียเทเสียก็มี หรือมีบางราย แม้จะอยู่ทั้งในบ้านและนอกบ้าน ดูเหมือนเป็นคนใจดี เพราะยังไม่เคยประสบกับอารมณ์ที่ไม่ดี แต่พอเกิดไปเจอกับอารมณ์ไม่ดีโกรธเป็นฟืนเป็นไฟไปเลย คนจำพวกนี้ พระพุทธองค์ทรงยกตัวอย่างไว้เหมือนกัน เช่น เรื่องของแม่เรือนเวเทหิกา ที่กล่าวไว้ในมัชฌิมนิกายแห่งพระไตรปิฎกไว้ดังนี้

โดย วารสารชีวิต [3 มี.ค. 2549 , 09:50:44 น.] ( IP = 203.113.67.39 : : )

สลักธรรม 1 แม่เรือนชื่อเวเทหิกา ดูกรภิกษุทั้งหลาย เรื่องเคยมาแล้ว ที่พระนครสาวัตถีนี้แหละ มีแม่เรือนคนหนึ่งชื่อว่าเวเทหิกา ดูกรภิกษุทั้งหลาย เกียรติศัพท์อันงามของแม่เรือนชื่อว่าเวเทหิกาขจรไปแล้ว อย่างนี้ว่าแม่เรือนชื่อเวเทหิกา เป็นคนสบงเสงี่ยม อ่อนโยน เรียบร้อย ดังนี้ นายหญิงของพวกเราไม่ทำความโกรธ ที่มีอยู่ภายในให้ปรากฏหรือไม่มีความโกรธอยู่เลย หรือว่านายหญิงของเราไม่ทำความโกรธ ที่มีอยู่ภายในให้ปรากฏ ก็เพราะเราจัดการงานทั้งหลายเรียบร้อยดี ไม่ใช่ไม่มีความโกรธ อย่ากระนั้นเลย เราจะต้องทดลองนายหญิงดู วันรุ่งขึ้นนางกาลีทาสี ก็แสร้งลุกขึ้นสาย ดูกรภิกษุทั้งหลาย ฝ่ายแม่เรือนเวเทหิกา ได้ตวาดนางกาลีทาสีขึ้นว่า เฮ้ยอีคนใช้กาลี นางกาลีจึงขานรับว่า อะไรเจ้าขา เว. เฮ้ย เอ็งเป็นอะไรจึงลุกขึ้นสาย กา. ไม่เป็นอะไรดอก เจ้าค่ะ นางจึงกล่าวอีกว่า อีคนชั่วร้าย ก็เมื่อไม่เป็นอะไร ทำไมเอ็งจึงลูกขึ้นจนสาย ดังนี้ แล้วโกรธ ขัดใจ ทำหน้าบึ้ง ดูกรภิกษุทั้งหลาย ขณะนั้นนางกาลีทาสีจึงคิดว่า นายหญิงของเราไม่ทำความโกรธที่มีอยู่ ภายในให้ปรากฏ ก็เพราะเราจัดการงานทั้งหลายเรียบร้อยดี ไม่ใช่ไม่มีความโกรธ อย่ากระนั้นเลยเราจะต้องทดลองนายหญิงให้ยิ่งขึ้นไป ดูกรภิกษุทั้งหลาย ถัดจากวันนั้นมา นางกาลีทาสีจึงลุกขึ้น สายกว่านั้นอีก ครั้งนั้น แม่เรือนเวเทหิกาก็ตวาดนางกาลีทาสีอีกว่า เฮ้ยอีคนใช้กาลี กา. อะไรเล่า เจ้าข้า เว. อีคนใช้ เอ็งเป็นอะไรจึงนอนตื่นสาย กา. ไม่เป็นอะไรดอก เจ้าค่ะ นางจึงกล่าวอีกว่า เฮ้ย อีคนชั่วร้าย ก็เมื่อไม่เป็นอะไร ทำไมเอ็งจึงนอนตื่นสายเล่า ดังนี้แล้ว โกรธ ขัดใจ แผนเสียงด่าด้วยถ้อยคำหยาบคาย ดูกรภิกษุทั้งหลาย ทีนั้น นางกาลีทาสีจึงคิดดังนี้ว่า นายหญิงของเราไม่ทำความโกรธที่มีอยู่ภายในให้ปรากฏเท่านั้น ไม่ใช่ไม่มีความโกรธ ที่ไม่ทำความโกรธที่มีอยู่ภายในให้ปรากฏ ก็เพราะเราจัดการงานทั้งหลายให้เรียบร้อยดี ไม่ใช่ไม่มีความโกรธ อย่างกระนั้นเลย เราจะต้องทดลองให้ยิ่งขึ้นไปกว่านั้นอีก ดังนั้น ดูกรภิกษุทั้งหลาย แต่นั้นมา นางกาลีทาสีก็ลุกขึ้นสายกว่าทุกวัน ครั้งนั้น แม่เรือนเวเทหิกาผู้นาย ก็ร้องด่าตวาดนางกาลีทาสีอีกว่า อีกาลีตัวร้าย กา. อะไรเล่า เจ้าข้า เว. อีคนใช้ เอ็งเป็นอะไร จึงตื่นสายนักเล่า กา. ไม่เป็นอะไรดอกเจ้าค่ะ นางจึงกล่าวอีกว่า เฮ้ย อีคนชาติชั่ว ก็ไม่เป็นอะไร ทำไมจึงนอนตื่นสายนักเล่าดังนี้แล้วโกรธจัด จึงคว้าลิ่มประตูปาศรีษะ ปากก็ว่า กูจะทำลายหัวมึง

โดย วารสารชีวิต [3 มี.ค. 2549 , 09:55:04 น.] ( IP = 203.113.67.39 : : )

สลักธรรม 2 ดูกรภิกษุทั้งหลาย คราวนั้น นางกาลีทาสีมีศรีษะแตก โลหิตไหลโซม จึงเที่ยวโพนทะนาให้บ้านใกล้เคียงทราบว่า คุณแม่คุณพ่อทั้งหลาย เชิญดูการกระทำของคนสงบเสงี่ยม อ่อนโยน เรียบร้อย เอาเถิด ทำไมจึงทำแก่ทาสีคนเดียวอย่างนี้เล่า เพราะโกรธเคืองว่านอนตื่นสายจึงคว้าลิ่มประตูปาเอาศรีษะ ปากก็ว่ากูจะทำลายหัวมึง ดังนี้ ดูกรภิกษุทั้งหลาย แต่นั้นมา กิตติศัพท์อันชั่วร้ายของแม่เรือนเวเทหิกาก็ขจรไปอย่างนี้ว่า แม่เรือนเวเทหิกาเป็นคนดุร้าย ไม่อ่อนโยน ไม่สงบเสงี่ยมเรียบร้อยแม้ฉันใด ดูกรภิกษุทั้งหลาย ภิกษุบางรูปในพระธรรมวินัยนี้ ก็ฉันนั้น เป็นคนสงบเสงี่ยมจัด เป็นคนอ่อนโยนจัด เป็นคนเรียบร้อยจัด ได้ก็เพียงชั่วเวลาที่ยังไม่ได้กระทบถ้อยคำอันไม่เป็นที่พอใจเท่านั้น ดูกรภิกษุทั้งหลาย ก็เมื่อโดนเธอกระทบถ้อยคำอันไม่เป็นที่พอใจเข้าก็ยังเป็นคนสงบเสงี่ยม อ่อนโยนเรียบร้อยอยู่ได้ ดูกรภิกษุทั้งหลาย เมื่อนั้นแหละ ควรถือว่าเธอเป็นคนสงบเสงี่ยม เป็นคนอ่อนโยน เป็นคนเรียบร้อยจริง โปรดติดตามตอนต่อไป

โดย วารสารชีวิต [3 มี.ค. 2549 , 10:04:27 น.] ( IP = 203.113.67.39 : : )

สลักธรรม 3 ได้อ่านเรื่องนี้ เป็นการสอนให้เกิดความคิดที่ถูกที่ควรมากขึ้นครับ เพราะคนผู้มักโกรธ นั้นมีการวินิฉัยได้หลายแบบนะครับ ต้องอาศัยการตรัสรู้เป็นเครื่องนำมาซึ่งความรู้จริงๆเลยนะครับ ขอบคุณมากครับ และจะติดตามอ่านตอนต่อไปครับผม

โดย เทพธรรม [3 มี.ค. 2549 , 10:13:52 น.] ( IP = 58.8.69.64 : : )

สลักธรรม 4 ขอบคุณมากค่ะ ได้มาศึกษาคนประเภทที่ 1 แล้วคงต้องทำให้ระมัดระวังมากขึ้น ถ้อยคำของพระองค์ทรงประเสริฐยิ่ง

โดย น้องอุ๊ [3 มี.ค. 2549 , 17:51:50 น.] ( IP = 61.47.96.173 : : )

สลักธรรม 5 ขอบคุณมากค่ะ..ที่นำพุทธวิธีดูคน มาให้ศึกษาค่ะ

โดย เซิ่น [3 มี.ค. 2549 , 21:26:59 น.] ( IP = 58.10.91.191 : : )

สลักธรรม 6 เพิ่งจะได้อ่านค่ะ และจะอ่านต่อไปเรื่อยๆจนครบนะคะ ขอบพระคุณมากค่ะที่นำเรื่องดีๆมาให้อ่าน

โดย พี่ดา [25 เม.ย. 2549 , 11:38:40 น.] ( IP = 124.121.173.80 : : )

ขอเชิญแสดงความคิดเห็น

จาก : * Code : กรุณากรอก Code ตัวเลขด้านบน * อีเมล์ : หากไม่ต้องการให้เว้นว่าง รูปภาพ : ไม่เกิน 150KB รายละเอียด : Icon Toy Special command * * กรุณาคลิ๊ก Post message เพียงครั้งเดียว....

คำเตือน การแอบอ้างใช้ชื่อบุคคลซึ่งอาจทำให้บุคคลนั้นเกิดความเสียหาย อาจถูกดำเนินคดีทางกฏหมายได้ การโพสรูปภาพที่ไม่เหมาะสม หรือ ไม่ได้รับอนุญาตจากเจ้าของภาพ อาจถูกดำเนินคดีทางกฏหมายได้ หากพบเห็นรูปภาพหรือกระทู้ที่ไม่เหมาะสมสามารถเมล์เข้ามาได้ที่ freewebboard@thaimisc.com โดยระบุ subject "กระทู้ไม่เหมาะสม" พร้อมทั้งระบุ ADDRESS ของเว็บบอร์ด