พุทธวิธีดูคน ๑๐๘ ชนิด (๕)

---

ตอนที่ผ่านมา พุทธวิธีดูคน ๑๐๘ ชนิด (๔) ๖ คนตระหนี่ถี่เหนียว พระพุทธองค์ ตรัสถึงลักษณะของคนตระหนี่ถี่เหนียวไว้ดังนี้ “บุคคลผู้มีความตระหนี่เป็นไฉน ความตระหนี่ในข้อนั้นเป็นไฉน ความตระหนี่มี ๕ อย่าง คือ ตระหนี่ที่อยู่ ตระหนี่ตระกูล ตระหนี่ลาภ ตระหนี่วรรณะ ตระหนี่ธรรม ความตระหนี่ กิริยาที่ตระหนี่ภาวะที่ตระหนี่ ความไม่อยากให้ของผู้อื่น ความเหนียวแน่น ความตระหนี่ถี่เหนียว ความที่จิตไม่เผื่อแผ่ อันใด เห็นปานนี้ นี้เรียกว่าความตระหนี่ ความตระหนี่นี้บุคคลใดละไม่ได้แล้ว บุคคลนี้เรียกว่า ผู้มีความตระหนี่” ความตระหนี่ถี่เหนียว (มัจฉริยะ) เกิดอยู่ในโทสจิต คือ เวลาเกิดความตระหนี่ถี่เหนียว ย่อมเกิดความไม่พอใจทุกครั้ง ความตระหนี่ถี่เหนียวไม่เกิดในโลภจิต ไม่ใช่อยู่ในพวกของโลภะตัณหา แต่อาศัย โลภะ หรือตัณหาหนุนหลัง ประเด็นนี้ได้รับการยืนยันในคัมภีร์มาติกาแห่งพระอภิธรรมปิฎก จากหลักข้อนี้ คนที่แปลว่า ความตระหนี่ถี่เหนียว คือความอยากได้ของต่าง ๆ จึงเป็นคำแปลที่ไม่ถูกต้อง เพราะความอยากดังกล่าว เป็นโลภะ ควรจะแปลความตระหนี่ถี่เหนียว (มัจฉริยะ) ว่า ความไม่อยากให้ของหรือสิ่งที่ตนหวงแหนให้ผู้อื่น ความตระหนี่ ถี่เหนียว มี ๕ เหนียว คือ เหนียวที่อยู่ เหนียวตระกูล เหนียวลาภ เหนียววรรณะ และเหนียวธรรม

โดย วารสารชีวิต [6 มี.ค. 2549 , 07:12:44 น.] ( IP = 58.136.205.134 : : )

สลักธรรม 1 คนเหนียวที่อยู่ คนที่เกิดความไม่พอใจเมื่อมีคนจะมาอาศัยที่อยู่ของตนเอง ตนเองไม่อยากที่จะเสียสละที่อยู่ให้คนอื่นอาศัย คนเช่นนี้ เป็นคนตระหนี่ถี่เหนียวที่อยู่ ในกรณีที่มีคนไม่น่าไว้ใจจะมาอาศัยที่อยู่ของตน แต่ตนเห็นว่าไม่ปลอดภัย ก็ไม่ประสงค์ให้ผู้นั้นอาศัยที่อยู่ของตน กรณีนี้ไม่ใช่คนเหนียวที่อยู่ คนเหนียวตระกูล คนที่เกิดความไม่พอใจ เมื่อมีคนจะมาร่วมตระกูลกับตน เช่น ไม่อยากให้คนสามัญ ซึ่งเป็นคนดีมาร่วมตระกูลเชื้อราชวงศ์ของตน พระที่ไม่อยากให้ภิกษุ รูปอื่น ซึ่งมีศีลมีธรรม สามารถทำให้ผู้อื่นเลื่อมใสศรัทธา เข้าไปสู่ในตระกูลอุปัฎฐากของตน นี่เป็นคนเหนียวตระกูล แต่กรณีที่พระองค์หนึ่งไม่อยากให้ภิกษุลามกผิดศีล มาสู่ตระกูลอุปัฎฐากของตน เนื่องจากเกรงว่าจะทำความเสื่อมศรัทธาแก่ผู้อื่น กรณีนี้ พระองค์นั้น ไม่ใช่เป็นคนเหนียวตระกูล แต่เป็นคนมีปัญญา รู้จักผดุงความศรัทธาของผู้อื่นที่มีต่อพระพุทธศาสนา คนเหนียวลาภ คนที่ไม่พอใจ เมื่อมีคนจะมาขอทรัพย์สินเงินทอง หรือข้าวของจากตน ตนไม่อยากที่จะเสียสละไป เช่น เวลาหน้าหนาว ตนมีเสื่อผ้ากันหนาวก็เก็บไว้ ไม่ได้ใช้อะไร ใครมาขอหน่อย ตนก็ไม่พอใจที่จะเสียสละ นี่เป็นคนเหนียวลาภ คนเหนียวลาภเดินลำบากมีอยู่คนหนึ่ง นั่งรถประจำทางไปจังหวัดสุพรรณบุรี คนนี้จะต้องลงก่อนสถานีรถปลายทางประมาณ ๒ กิโลเมตร คนขายตั๋วก็เก็บเงินเท่ากับลงสถานีปลายทาง คนนี้เกิดไม่พอใจ หาว่าคนขายตั๋วเอาเปรียบ น่าจะคิดถูกกว่า เมื่อตนนั่งรถถึงที่ ๆ ตนจะลง แต่ตนไม่ยอมลง บอกกับผู้โดยสารผู้อื่นว่า ต้องนั่งรถให้คุ้มค่ากับเงินที่เสียไป เลยนั่งไปถึงสถานีปลายทาง แล้วก็เดินย้อนกลับบ้านอีก ๒ กิโลเมตร ลูกตายเพราะเหนียวลาภ ครั้งหนึ่งลูกชายของเศรษฐียอดเหนียวเกิดป่วย เศรษฐีผู้นี้ไม่ยอมพาลูกไปหาหมอ เพราะเหนียวเงิน จึงเดินไปหาหมอ และถามหมอว่า ถ้าคนเราป่วยเป็นโรคนี้ควนใช้ยาอะไร หมอก็บอกยาให้ เศรษฐีนั้นก็จดจำไว้ และก็ไปปรุงยาเอง แต่ตนขาดความชำนาญปรุงยาผิดสูตร ลูกกินยาเสร็จ ต้องตายไป เศรษฐีนี้เสียใจมาก ร่ำไห้อยู่ในบ้านทุกวัน

โดย วารสารชีวิต [6 มี.ค. 2549 , 07:13:11 น.] ( IP = 58.136.205.134 : : )

สลักธรรม 2 คนเหนียววรรณะ วรรณะ มี ๒ ชนิด คือ วรรณะทางร่างกาย และวรรณะทางจิตใจ วรรณะทางร่างกาย คือ ผิวพรรณทางร่างกาย วรรณะทางจิตใจเป็น คุณวรรณะ คือ คุณงามความดี ผู้หญิงสาวคนหนึ่ง ได้ยินคำชมของชายหนุ่มผู้หนึ่งว่า หญิงคนนั้นที่เดินผ่านมา ผิวพรรณสวยงาม หญิงสาวผู้ได้ยินเข้าเกิดความไม่พอใจ ไม่อยากให้ชายหนุ่มผู้นี้มาชมหญิงอื่นว่า สวยงามเลย กรณีนี้ หญิงสาวที่ไม่พอใจนี้ เป็นคนเหนียววรรณะทางสรีระ พระผู้มีมุทิตาจิต ได้กล่าวสรรเสริญพระภิกษุผู้มีศีลบริบูรณ์ พระภิกษุอีกรูปหนึ่งเกิดได้ยินเข้าและไม่พอใจ ไม่อยากให้พระรูปนั้นกล่าวสรรเสริญเลย พระภิกษุผู้ได้ยินนี้เป็นคนเหนียวคุณวรรณะ คนเหนียวธรรม คนที่รู้ธรรม แต่จิตใจย่อมคับแคบ ต้องการจะอวดว่าตนรู้ธรรมดี ครั้นมีใครจะมาขอความรู้ธรรม ที่ลึกซึ้งเพื่อจะได้ไปเผยแพร่ให้เกิดประโยชน์แก่ผู้อื่นแต่ตนหวงแหนด้วยความไม่พอใจที่จะอธิบายธรรมให้ฟัง นี่เป็นคนเหนียวธรรม มีข้อน่าสังเกตว่า ความริษยาและความตระหนี่ มีลักษณะคล้ายกัน คือ ไม่อยากให้ผู้อื่นได้ดีมีสุข แต่มีลักษณะแตกต่างกันตรงที่ว่า ความริษยามีการกีดกันไม่อยากให้ผู้อื่นได้ดีมีสุข ส่วนความตระหนี่ ไม่อยากให้ของ ๆ ตนแก่ผู้อื่น มีแต่อยากได้ของผู้อื่นมาเป็นของ ๆ ตน โปรดติดตามตอนต่อไป

โดย วารสารชีวิต [6 มี.ค. 2549 , 07:14:06 น.] ( IP = 58.136.205.134 : : )

สลักธรรม 3 ตามมาอ่านหลักการดูคนตระหนี่ถี่เหนียวครับ ขอบคุณมากครับ ที่นำมาแสดงไว้ให้อ่านกันครับ เพื่อประโยชน์ในการกระทำชีวิตให้ดีให้ถูกต้องนะครับ.

โดย ทับตะวัน [6 มี.ค. 2549 , 10:34:54 น.] ( IP = 58.8.111.173 : : )

สลักธรรม 4 มาติดตามอ่านประเภทของคนต่อค่ะ..ขอบคุณมากค่ะ

โดย เซิ่น [6 มี.ค. 2549 , 16:59:17 น.] ( IP = 203.146.147.13 : : )

สลักธรรม 5 ขอบคุณมากนะคะ มาดูว่าชีวิตแบบไหนไม่น่าดำเนินตาม..

โดย น้องอุ๊ [6 มี.ค. 2549 , 19:42:31 น.] ( IP = 125.25.130.148 : : )

สลักธรรม 6 แล้วคนที่เหนียวในตำแหน่งหน้าที่ การงาน กลัวคนอื่นมาแย่งตำแหน่ง กลัวคนอื่นมาเทียบเท่าตำแหน่ง เช่นนี้เข้าข่ายประเภทใดครับ

โดย แย่งงาน [7 มี.ค. 2549 , 09:38:02 น.] ( IP = 203.153.163.20 : : )

สลักธรรม 7 สวัสดีค่ะคุณแย่งงาน ที่ถามมานั้นเหนียวตำแหน่งหน้าที่ การงาน ก็จัดอยู่ในเหนียวลาภค่ะ และที่กลัวคนอื่นมาแย่งตำแหน่ง นั้นกีดกันด้วยหรือเปล่า ถ้ากีดกันด้วยก็เพิ่มริษยาอีกหนึ่งกระทงค่ะ ครบครัน ทั้งโลภะ โทสะ โมหะ ขอบพระคุณมากค่ะที่นำเรื่องดีๆมาให้อ่าน

โดย พี่ดา [25 เม.ย. 2549 , 11:52:43 น.] ( IP = 124.121.173.80 : : )

ขอเชิญแสดงความคิดเห็น

จาก : * Code : กรุณากรอก Code ตัวเลขด้านบน * อีเมล์ : หากไม่ต้องการให้เว้นว่าง รูปภาพ : ไม่เกิน 150KB รายละเอียด : Icon Toy Special command * * กรุณาคลิ๊ก Post message เพียงครั้งเดียว....

คำเตือน การแอบอ้างใช้ชื่อบุคคลซึ่งอาจทำให้บุคคลนั้นเกิดความเสียหาย อาจถูกดำเนินคดีทางกฏหมายได้ การโพสรูปภาพที่ไม่เหมาะสม หรือ ไม่ได้รับอนุญาตจากเจ้าของภาพ อาจถูกดำเนินคดีทางกฏหมายได้ หากพบเห็นรูปภาพหรือกระทู้ที่ไม่เหมาะสมสามารถเมล์เข้ามาได้ที่ freewebboard@thaimisc.com โดยระบุ subject "กระทู้ไม่เหมาะสม" พร้อมทั้งระบุ ADDRESS ของเว็บบอร์ด