คัมภีร์วิสุทธิมรรค สำหรับประชาชน(ตอนที่๑๙)

---

ตอนที่ (๑๘) อ่านที่นี่ (๒) การสมาทานเตจีวริกังคะ ภิกษุพึงกล่าวคำสมาทานเตจีวริกังคะด้วยคำว่า (๑) จตุตฺถจีวรํ ปฏิกฺจิปามิ (ข้าพเจ้างดผ้าจีวรผืนที่ ๔) หรือ (๒) เตจีวริกงฺคํ สมาทิยามิ (ข้าพเจ้าสมาทานวัตรแห่งภิกสุผู้ทรงผ้า ๓ ผืนเป็นปกติ) วิธีปฏิบัติ พระเตจีวริกะนั้น ได้ผ้าสำหรับทำจีวรมาแล้ว หากยังไม่อาจจะทำเพราะไม่สบายเสีย หรือยังไม่ได้กะ รวมทั้งมีเครื่องอุปกรณ์เช่นเข็มเป็นต้นยังไม่พร้อม พึงเก็บไว้ก่อน โทษเพราะการเก็บไว้นั้นหามีไม่ นับแต่เวลาที่ย้อมแล้วจะเก็บไว้ไม่สมควร ถ้าเก็บไว้ได้ ชื่อว่าเป็นธุดงค์โจรนี้ เป็นวิธีปฏิบัติเตวีวริกังคะ

โดย พี่เณร..นำมาฝาก [13 มี.ค. 2549 , 07:17:37 น.] ( IP = 61.91.127.35 : : )

สลักธรรม 1 ประเภทแห่งพระเตจีวริกะ ภิกษุเตจีวริกะมี ๓ จำพวก ในเวลาย้อมผ้านั้น ท่านผู้ถืออย่างสูง พึงย้อมอันตรวาสก(ผ้าสบง) หรืออุตตราสงค์(ผ้าจีวร) ผืนใดผืนหนึ่งก่อน เมื่อผืนที่ย้อมแห้งแล้ว นุ่งผืนนั้นแล้วจึงย้อมอีกผืนหนึ่ง เมื่อจีวรแห้งแล้วพึงห่มจีวรนั้นแล้วจึงย้อมสังฆาฏิ แต่จะนุ่งสังฆาฏิไม่สมควร นี้เป็นข้อปฏิบัติสำหรับวัดใกล้บ้านของภิกษุเตจีวริกะ ส่วนพระอารัญญิกะจะซักย้อม ๒ ผืนในคราวเดียวกันก็ได้ แต่ควรนั่งอยู่ใกล้ๆ ผ้า พอเห็นว่าใครมาก็สามารถจะซักผ้าที่ตากอยู่มาคลุมตัวได้ทัน สำหรับผู้ถืออย่างกลาง โดยปกติแล้ว ผ้าสำหรับยืมใช้ในเวลาย้อมผ้ามีอยู่ที่โรงย้อม ภิกษุควรยืมนุ่งหรือห่มผ้าสำหรับยืมใช้แล้ว ทำการย้อมผ้าของตนจนกว่าจะเสร็จ สำหรับผู้ถืออย่างเบา จะนุ่งหรือห่มจีวรของภิกษุผู้ชอบพอกันแล้วทำการย้อมผ้าของตนไปจนกว่าจะเสร็จ ผ้าปูนอนที่มีอยู่ในที่พักนั้น ก็ควรหยิบมาใช้ชั่วคราวได้ แต่จะรักษาไว้ใช้เป็นนิจต่อไปก็ไม่สมควร และไม่สมควรที่จะยืมใช้จีวรจากภิกษุผู้ชอบพอกันอีกด้วย ภิกษุเตจีวริกะ จะมีผ้าอังสะผืนที่ ๔ เพิ่มขึ้นได้ แต่ผ้าอังสะนั้นต้องกว้างประมาณคืบหนึ่ง และยาวประมาณสองศอก จึงสมควร

โดย พี่เณร..นำมาฝาก [13 มี.ค. 2549 , 07:18:53 น.] ( IP = 61.91.127.35 : : )

สลักธรรม 2 ความแตกแห่งอานิสงส์แห่งเตจีวริกังคะ ธุดงค์ของภิกษุเตจีวริกะทั้ง ๓ ประเภทนี้ ย่อมแตกหรือหมดสภาพ ในขณะที่เธอยินดีจีวรผืนที่ ๔ นี้เป็นความแตก หรือการหมดสภาพในเตจีวริกังคะ ภิกษุเตจีวริกังคะ ได้รับอานิสงส์จากธุดงค์นี้ คือ (๑) เป็นผู้สันโดษด้วยจีวรแต่พอรักษากาย ด้วยความสันโดษนั้นเวลาไปไหนก็ไปได้สะดวกดุจนกพาเอาแต่ปีกบินไปเท่านั้น (๒) มีกิจที่จะพึงห่วงน้อย (๓) เลิกสะสมผ้า (๔) มีความเบาอกเบาใจดี (๕) ละความอยากได้จีวรมากผืน (๖) ทำความพอใจในผ้าอื่นๆ ที่เหมาะสม (๗) มีความประพฤติขูดเกลากิเลส (๘) ธุดงค์มีความมักน้อยเป็นต้น ให้ผลปรากฏแก่ผู้ปฏิบัติ

โดย พี่เณร..นำมาฝาก [13 มี.ค. 2549 , 07:19:37 น.] ( IP = 61.91.127.35 : : )

สลักธรรม 3 ข้อความสรุป พระโยคาวจรผู้มีปัญญาสัมผัสความสุขที่เกิดแต่สันโดษ จึงละความต้องการผ้าที่เหลือเฟือ และเลิกการสะสมผ้า เป็นผู้ทรงแต่ไตรจีวร พระโยคาวจรผู้ประเสริฐ ปรารถนาการเที่ยวไปให้สะดวก พึงยินดีธุดงค์ที่ท่านกำหนดด้วยไตรจีวร ไปไหนมีแต่ไตรจีวร ดูนกมีแต่ปีกก็บินได้

โดย พี่เณร..นำมาฝาก [13 มี.ค. 2549 , 07:20:02 น.] ( IP = 61.91.127.35 : : )

สลักธรรม 4 (๓) การสมาทานปิณฑปาติกังคะ ปิณฑปาติกังคะก็เป็นธุดงค์ที่เราสามารถกล่าวคำสมาทาน ดังนี้ (๑) อติเรกลาภํ ปฏิกฺขิปามิ (ข้าพเจ้างดอติเรกลาภ) หรือ (๒) ปิณฺฑปาติกงฺคํ สมาทิยามิ (ข้าพเจ้าสมาทานวัตรของภิกษุเที่ยวบิณฑบาตเป็นปกติ) วิธีปฏิบัติ ภิกษุปิณฑปาติกะนั้น ไม่พึงยินดีอาหาร ๑๔ ประเภทเหล่านี้ คือ (๑) อาหารที่เขาถวายสงฆ์ทั่วไป (๒) อาหารที่เขาเจาะจงถวาย (๓) อาหารในที่นิมนต์ (๔) อาหารที่ถวายโดยสลาก (๕) อาหารถวายประจำปักข์ (๖) อาหารถวายประจำวันอุโบสถ (๗) อาหารถวายประจำวันค่ำหนึ่ง (๘) อาหารเพื่อภิกษุอาคันตุกะ (๙) อาหารเพื่อภิกษุผู้เตรียมเดินทาง (๑๐) อาหารเพื่อภิกษุผู้อาพาธ (๑๑) อาหารเพื่อผู้อุปัฏฐากภิกษุอาพาธ (๑๒) อาหารประจำวิหาร (๑๓) อาหารประจำบ้านใกล้วัด (๑๔) อาหารที่เขาถวายตามวาระ อาหารที่ทายกไม่ได้กล่าวออกชื่อโดยนัย เป็นต้นว่า "ขอท่านทั้งหลายจงรับสังฆภัต" เป็นแต่กล่าวว่า "ขอสงฆ์จงรับภิกษาในเรือนของข้าพเจ้า" หรือ "ท่านทั้งหลายจงรักภิกษา" แล้วถวายพระปิณฑปาติกะจะรับอาหารเหล่านั้นก็สมควร สลากที่ไม่มีอามิสสำหรับสงฆ์ หรืออาหารที่จัดถวายในที่พัก ย่อมสมควรโดยถาวร"

โดย พี่เณร..นำมาฝาก [13 มี.ค. 2549 , 07:20:53 น.] ( IP = 61.91.127.35 : : )

สลักธรรม 5 ประเภทแห่งพระปิณฑปาติกะ กล่าวโดยประเภทแล้ว พระปิณฑปาติกะก็มี ๓ จำพวก คือ ผู้ที่ถืออย่างหนัก ย่อมรับภิกษาที่ทายกนำมาถวายจากเรือนไหนก็ได้ ขณะยืนที่ประตูบ้านหนึ่ง หากมีคนบ้านอื่นมาขอรับบาตรก็ให้รับภิกษาที่เขานำมาถวายในเวลากลับได้ แต่เมื่อเลิกบิณฑบาตและนั่งลงแล้ว ย่อมไม่รับภิกษาอีก ผู้ถืออย่างกลางนั้น เมื่อนั่งลงแล้วยังรับอีกก็ได้ แต่ไม่รับนิมนต์เพื่อวันพรุ่งนี้ ผู้ถืออย่างเบา ย่อมรับนิมนต์เพื่อฉันในวันพรุ่งนี้หรือวันต่อไปก็ได้ พระปิณฑปาติกะทั้ง ๒ ประเภทนั้น ไม่ได้ความสุขในการอยู่โดยอิสระ ผู้ถืออย่างหนักเท่านั้นจึงได้ ในหมู่บ้านหนึ่ง มีการแสดงธรรมกถาว่าด้วยอริยวงศ์ พระปิณฑปาติกะผู้ถืออย่างหนัก กล่าวชวนภิกษุทั้ง ๒ ประเภทไปฟังธรรมด้วยกัน รูปหนึ่งกล่าวว่า ตนติดขัดเพราะมีคนนิมนต์ให้นั่งคอย อีกรูปหนึ่งกล่าวว่า ตนก็ได้รับนิมนต์เพื่อฉันภิกษาในวันพรุ่งนี้เหมือนกัน ภิกษุทั้งสองรูปได้เสื่อมจากประโยชน์ไปอย่างน่าเสียดาย ฝ่ายท่านผู้ถืออย่างสูงเที่ยวบิณฑบาตแต่เช้า ฉันแล้วก็ไป ได้สัมผัสธรรมรสตลอดเวลา

โดย พี่เณร..นำมาฝาก [13 มี.ค. 2549 , 07:21:19 น.] ( IP = 61.91.127.35 : : )

สลักธรรม 6 ความแตกและอานิสงส์แห่งปิณฑปาติกังคะ ธุดงค์ของพระปิณฑปาติกะทั้ง ๓ พวกนี้ ย่อมแตกหรือหมดสภาพในขณะที่ยินดีการนิมนต์ด้วยสังฆทาน เป็นต้น ส่วนอานิสงส์แห่งปิณฑปาติกังคะ มีดังต่อไปนี้ คือ (๑) การปฏิบัติสมควรแก่นิสัย ตามบทอนุศาสน์ที่บรรพชาอาศัยการบริโภคคำข้าวที่แสวงหาด้วยกำลังแข้ง (๒) ตั้งอยู่ในอริยวงศ์ข้อที่ ๒ (๓) ไม่เกี่ยวเกาะกับผู้อื่น (๔) มีปัจจัยเป็นของเล็กน้อย เป็นของหาได้ง่าย และเป็นของหาโทษมิได้ (๕) ทำลายความเกียจคร้าน (๖) มีอาชีวะบริสุทธิ์ (๗) ได้บำเพ็ญเสขิยปฏิบัติ (๘) ไม่ต้องเลี้ยงผู้อื่น (๙) อนุเคราะห์ผู้อื่นได้ (๑๐) ละมานะได้ (๑๑) ป้องกันตัณหาในรสอาหารได้ (๑๒) ไม่ต้องอาบัติเกี่ยวกับการฉันต่างๆ (๑๓) มีความประพฤติสมควรแก่ธุดงค์ มีความมักน้อย เป็นต้น (๑๔) สัมมาปฏิบัติเพิ่มพูน (๑๕) ได้อนุเคราะห์อนุชน ผู้เกิดในภายหลัง

โดย พี่เณร..นำมาฝาก [13 มี.ค. 2549 , 07:21:46 น.] ( IP = 61.91.127.35 : : )

สลักธรรม 7 ข้อความสรุป นักบวชผู้สันโดษในโภชนะ คือ คำข้าวที่ตนแสวงหามาได้ด้วยกำลังแข้ง มีความเป็นอยู่ไม่เกี่ยวเกาะกับคนอื่น ละความละโมบในอาหารเป็นพระของชาวบ้าน บรรเทาความเกียจคร้านได้ อาชีวะของท่านย่อมหมดจด ดังนั้นภิกษุผู้มีปัญญาไม่ควรดูหมิ่นภิกขาจร เทวดาทั้งหลาย ย่อมสนใจภิกษุผู้มีการเที่ยวบิณฑบาต เป็นปกติผู้เลี้ยงตนเอง มิใช่ผู้เลี้ยงคนอื่น มั่นคงเช่นเดิม เพราะไม่มุ่งลาภและสรรเสริญ โปรดติดตามตอนต่อไป

โดย พี่เณร..นำมาฝาก [13 มี.ค. 2549 , 07:22:24 น.] ( IP = 61.91.127.35 : : )

สลักธรรม 8 มาติดตามอ่านต่อค่ะ ขอบพระคุณมากค่ะ

โดย น้องกิ๊ฟ [13 มี.ค. 2549 , 09:50:06 น.] ( IP = 203.113.67.37 : : )

สลักธรรม 9 ขอบคุณค่ะ พี่เณรที่นำสิ่งดีๆมาฝาก ได้ศัพท์ที่หามานานแล้วคือคำว่า ภิกขาจาร มีศัพท์อีกคำหนึ่งที่ยังไม่พบคือ พระที่ดูแลรับใช้พระอาจารย์อย่างใกล้ชิด ไม่ทราบว่าเรียกว่าพระอุปฐากหรือเปล่าคะ หรือว่ามีคำอื่นที่ใช้เรียกอีก

โดย บัว [13 มี.ค. 2549 , 16:32:40 น.] ( IP = 203.113.77.73 : : )

ขอเชิญแสดงความคิดเห็น

จาก : * Code : กรุณากรอก Code ตัวเลขด้านบน * อีเมล์ : หากไม่ต้องการให้เว้นว่าง รูปภาพ : ไม่เกิน 150KB รายละเอียด : Icon Toy Special command * * กรุณาคลิ๊ก Post message เพียงครั้งเดียว....

คำเตือน การแอบอ้างใช้ชื่อบุคคลซึ่งอาจทำให้บุคคลนั้นเกิดความเสียหาย อาจถูกดำเนินคดีทางกฏหมายได้ การโพสรูปภาพที่ไม่เหมาะสม หรือ ไม่ได้รับอนุญาตจากเจ้าของภาพ อาจถูกดำเนินคดีทางกฏหมายได้ หากพบเห็นรูปภาพหรือกระทู้ที่ไม่เหมาะสมสามารถเมล์เข้ามาได้ที่ freewebboard@thaimisc.com โดยระบุ subject "กระทู้ไม่เหมาะสม" พร้อมทั้งระบุ ADDRESS ของเว็บบอร์ด