คัมภีร์วิสุทธิมรรค สำหรับประชาชน(ตอนที่๒๓)

---

ตอนที่ (๒๒) อ่านที่นี่ (๙) การสมาทานรุกขมูลิกังคะ ภิกษุรุกขมูลิกังคะ พึงกล่าวคำสมาทานธุดงค์ว่า (๑) ฉนฺนํ ปฏิกฺขิปามิ (ข้าพเจ้างดที่มุงบัง) หรือ (๒) รุกฺขมูลิกงฺคํ สมาทิยามิ (ข้าพเจ้าสมาทานวัตรของการอยู่โคนต้นไม้เป็นปกติ) วิธีปฏิบัติ ภิกษุรุกขมูลิกะนั้น พึงเว้นต้นไม้ในลักษณะเหล่านี้ คือ (๑) ต้นไม้อยู่ระหว่างพรมแดน (๒) ต้นไม้ที่เป็นเจดีย์ (๓) ต้นไม้มียาง (๔) ต้นไม้กำลังมีผล (๕) ต้นไม้กำลังมีดอก (๖) ต้นไม้มีค้างคาวอาศัย (๗) ต้นไม้มีโพรง (๘) ต้นไม้ที่อยู่กลางวัด หากเป็นต้นไม้ที่อยู่ชายวัดก็สมควร

โดย พี่เณร..นำมาฝาก [17 มี.ค. 2549 , 07:03:00 น.] ( IP = 61.91.127.159 : : )

สลักธรรม 1 ประเภทแห่งรุกขมูลิกะ เมื่อกล่าวโดยประเภทแล้ว ภิกษุรุกขมูลิกะนี้ก็มี ๓ จำพวก คือ (๑) ผู้ถืออย่างสูง ของต้นไม้แล้วห้ามใช้ผู้อื่นแผ้วกวาดพื้นที่ตามชอบใจ ควรใช้เท้ากวาดใบไม้และหยากเยื่อเอง (๒) ผู้ถืออย่างกลาง ควรวานใครช่วยแห้วกวาดก็ได้ (๓) ผู้ถืออย่างเบา อาจเรียกคนงานวัดและภิกษุด้วยกันมาช่วยทำความสะอาดพื้นที่ให้เรียบร้อยแล้วเกลี่ยทราย ทำรั้วให้มีทางเข้าออกในวันที่มีมหกรรม ภิกษุรุกขมูลิกะควรไปที่อื่นเสียก่อน

โดย พี่เณร..นำมาฝาก [17 มี.ค. 2549 , 07:03:45 น.] ( IP = 61.91.127.159 : : )

สลักธรรม 2 การแตกสลายและอานิสงส์ ธุดงค์แห่งภิกษุรุกขมูลิกะทั้ง ๓ จำพวก ย่อมแตกสลายหรือหมดสภาพเมื่อเข้าอาศัยที่มุงบัง แจารย์อังคุตตรนิกายกล่าวว่า ธุดงค์นี้แตกสลายไปขณะที่รู้อยู่แล้ว แต่ปล่อยให้อรุณขึ้นก่อนในที่มุงบัง ส่วนอานิสงส์ธุดงค์มีดังต่อไปนี้ คือ (๑) การปฏิบัติสมควรแก่นิสัยแห่งการบรรพชาที่ต้องอาศัยโคนไม้เป็นที่นอนที่นั่ง (๒) ใช้ปัจจัยที่เป็นของเล็กน้อย หาง่าย และไม่มีโทษ (๓) ปลูกอนิจจสัญญาขึ้นได้ เพราะเห็นความเปลี่ยนแปลงแห่งใบไม้อยู่เสมอ (๔) เลิกความตระหนี่ในเสนาสนะ และความเพลินในงานต่างๆ (๕) ได้อยู่กับรุกขเทวดา (๖) ประพฤติสมควรแก่ธุดงค์ เช่น ความมักน้อย เป็นต้น ข้อความสรุป ที่อยู่ของภิกษุผู้สงัด ซึ่งพระพุทธเจ้าทรงสรรเสริญ และตรัสว่าเป็นข้อปฏิบัติของผู้บรรพชาในการอาศัยที่โคนไม้ เมื่อภิกษุผู้มีวัตรดีอยู่ตามโคนไม้ที่สงัด พวกเทวดาย่อมคุ้มครองรักษา เมื่อเห็นใบไม้อ่อนเปลี่ยนแปลงเป็นสีแดง สีเขียว และสีเหลือง ตามลำดับแล้วหล่นไป ย่อมถ่ายถอนความยึดติดกับความคงทนได้ เพราะเหตุนั้นผู้มีปัญญาเห็นแจ้ง จึงไม่ควรดูหมิ่นโคนไม้ที่สงัด เป็นที่อยู่ของผู้ยินดีในการภาวนาที่เป็นมรดกล้ำค่าของพระพุทธเจ้า

โดย พี่เณร..นำมาฝาก [17 มี.ค. 2549 , 07:04:16 น.] ( IP = 61.91.127.159 : : )

สลักธรรม 3 (๑๐) การสมาทานอัพโภกาสิกังคะ ภิกษุอัพโภกาสิกังคะพึงกล่าวคำสมาทานธุดงค์นี้ว่า (๑) แนฺนญฺจ รุกขมูลญฺจ ปฏิกฺขิปามิ (ข้าพเจ้างดที่มุงบังและโคนไม้) หรือ (๒) อพฺโภกาสิกงฺคํ สมาทิยามิ (ข้าพเจ้าสมาทานวัตรของภิกษุผู้อยู่กลางแจ้งเป็นปกติ) วิธีปฏิบัติ การเข้าไปสู่โรงอุโบสถ เพื่อฟังธรรม หรือเพื่อทำอุโบสถ ย่อมสมควรแก่ภิกษุอัพโภกาสิกะ เมื่อเข้าไปแล้วมีฝนตกลงมา อย่าเพิ่งออกไป เมื่อฝนหยุดจึงออกไป ภิกษุอัพโภกาสิกะสมควรเข้าไปสู่โรงฉันหรือโรงไฟ ทำธุระส่วนตัวเข้าไปนิมนต์ภิกษุเถระเพื่อฉันภัตตาหารในโรงฉัน การแสดงธรรมหรือการฟังธรรมในที่มุงบังก็สมควร การขนเครื่องเสนาสนะ มีเตียง ตั่ง เป็นต้น เข้าไปเก็บไว้ภายในที่มุงบังย่อมสมควร ถ้าเดินทางและมีบริขารภิกษุผู้เฒ่ากว่าด้วย เมื่อฝนตกก็ควรเข้าศาลาที่อยู่ระหว่างทางก็สมควร ถ้ามิได้ถืออะไร แต่ตั้งใจวิ่งเข้าไปในศาลาที่พักผ่อนไม่สมควร พึงเดินตามปกติเข้าไปยืนหลบจนฝนหยุดจึงเดินทางต่อไป

โดย พี่เณร..นำมาฝาก [17 มี.ค. 2549 , 07:04:45 น.] ( IP = 61.91.127.159 : : )

สลักธรรม 4 ประเภทแห่งภิกษุอัพโภกาสิกะ เมื่อกล่าวโดยประเภทแล้ว ภิกษุอัพโภกาสิกะนี้ก็มี ๓ จำพวก สำหรับผู้ถืออย่างสูง จะเข้าไปอาศัยเงาต้นไม้ ภูเขา หรือเรือนย่อมไม่สมควร ต้องทำกระโจมจีวรอยู่กลางแจ้งนั่นเอง สำหรับผู้ถืออย่างกลาง สมควรที่จะเข้าไปอาศัยเงาต้นไม้ ภูเขาและเรือนอยู่ แต่ไม่เข้าไปข้างใน สำหรับผู้ถืออย่างเบา อนุญาตให้เข้าพักตามเงื้อมเขา ซุ้มกิ่งไม้ ซุ้มผ้า หรือกระท่อมร้องคนเฝ้านาทิ้งไว้ก็ได้ทั้งนั้น

โดย พี่เณร..นำมาฝาก [17 มี.ค. 2549 , 07:05:06 น.] ( IP = 61.91.127.159 : : )

สลักธรรม 5 ความแตกสลายและอานิสงส์ ธุดงค์แห่งอัพโภกาสิกะทั้ง ๓ จำพวกนี้ ย่อมแตกสลายหรือหมดสภาพเมื่อเข้าไปสู่ที่มุงบังหรือโคนไม้เพื่ออยู่อาศัย อาจารย์อังตุตตรนิกายกล่าวว่า ธุดงค์นี้หมดสภาพเมื่อภิกษุรู้แก่ใจ แต่ปล่อยให้อรุณขึ้นในที่มุงที่บัง หรือโคนต้นไม้ ส่วนอานิสงส์ธุดงค์มีดังต่อไปนี้ คือ (๑) ตัดกังวลวัดได้ (๒) บรรเทาถีนมิทธะ (๓) ไม่มีสถานที่ที่ติดข้อง ดังที่ตรัสว่า ภิกษุทั้งหลายอยู่ไม่ติดที่เที่ยวไปไม่มีที่ข้องติด ดุจมฤคทั้งหลาย (๔) เป็นสงฆ์ ๔ ทิศ (๕) ประพฤติสมควรแก่ธุดงค์ธรรม เช่น มักน้อย เป็นต้น ข้อความสรุป ภิกษุอยู่ที่กลางแจ้ง มิใช่ที่หายาก มีดวงดาวเป็นเพดาน มีดวงจันทร์ส่องสว่าง สมควรแก่สภาพแห่งอนาคาริยชน ย่อมมีใจไม่ข้องติดเป็นดุจมฤค บรรเทาถีนมิทธะ อาศัยความยินดีในภาวนา ย่อมประสบคุณค่าล้ำเลิสแห่งความวิเวกในเร็ววัน เพราะเหตุนั้น ผู้มีปัญญาพึงยินดีในกลางแจ้งต่อไป โปรดติดตามตอนต่อไป

โดย พี่เณร..นำมาฝาก [17 มี.ค. 2549 , 07:06:06 น.] ( IP = 61.91.127.159 : : )

สลักธรรม 6 มาติดตามความเป็นอยู่ของภิกษุผู้ถือธุดงค์ต่อค่ะ ขอบพระคุณที่นำมาให้อ่านนะคะ

โดย น้องกิ๊ฟ [17 มี.ค. 2549 , 10:23:20 น.] ( IP = 203.172.117.98 : : )

สลักธรรม 7 มีศึกษาเรื่องธุดงค์ซึ่งช่วยให้เกิดความสันโดษ มักน้อย ต่อค่ะ ขอบพระคุณค่ะ

โดย เซิ่น [17 มี.ค. 2549 , 12:45:51 น.] ( IP = 203.146.147.13 : : )

ขอเชิญแสดงความคิดเห็น

จาก : * Code : กรุณากรอก Code ตัวเลขด้านบน * อีเมล์ : หากไม่ต้องการให้เว้นว่าง รูปภาพ : ไม่เกิน 150KB รายละเอียด : Icon Toy Special command * * กรุณาคลิ๊ก Post message เพียงครั้งเดียว....

คำเตือน การแอบอ้างใช้ชื่อบุคคลซึ่งอาจทำให้บุคคลนั้นเกิดความเสียหาย อาจถูกดำเนินคดีทางกฏหมายได้ การโพสรูปภาพที่ไม่เหมาะสม หรือ ไม่ได้รับอนุญาตจากเจ้าของภาพ อาจถูกดำเนินคดีทางกฏหมายได้ หากพบเห็นรูปภาพหรือกระทู้ที่ไม่เหมาะสมสามารถเมล์เข้ามาได้ที่ freewebboard@thaimisc.com โดยระบุ subject "กระทู้ไม่เหมาะสม" พร้อมทั้งระบุ ADDRESS ของเว็บบอร์ด