คัมภีร์วิสุทธิมรรค สำหรับประชาชน(ตอนที่๒๙)

---

ตอนที่ (๒๘) อ่านที่นี่ ตอนที่ ๔ ลักษณะแห่งจิตใจ บัณฑิตพึงยืนยันจริยาทั้งหลายได้ โดยอาศัยอิริยาบถ กิจการบริโภคกิริยาอาการและคุณธรรมของแต่ละบุคคลเป็นหลัก ลักษณะโดยอิริยาบถ คำว่า "อิริยาบถ" หมายความว่า คนราคจริตนั้นเมื่อเดินตามปกติย่อมเดินด้วยอาการน่ารัก ค่อยวางเท้า วางเท้าหรือยกเท้าสม่ำเสมอ และรอยเท้าของเขาเป็นรอยกระโหย่งกลาง คนโทสจริต เดินกะราวขุดดินด้วยปลายเท้า วางเท้าหรือยกเท้าด้วยอาการผลุบผลับ และรอยเท้าของเขาเป็นรอยขยุ้ม คนโมหจริตเดินท่าทางเงอะงะ วางเท้าหรือยกเท้าเหมือนคนหวาดสะดุ้ง และรอยเท้าของเขาเป็นรอยเลอะเลือน คัมภีร์มาคันทิยสูตรได้กล่าวไว้ว่า "รอยเท้าคนเจ้าราคะ เป็นรอยกระโหย่งกลาง" "รอยเท้าคนเจ้าโทสะ เป็นรอยขยุ้ม" "รอยเท้าคนเจ้าโมหะ เป็นรอยเลอะเลือน" "แต่รอยเท้าท่านผู้มีหลังคา คือ กิเลสหมดแล้ว เป็นรอยเรียบเสมอกัน"

โดย พี่เณร..นำมาฝาก [27 มี.ค. 2549 , 07:08:46 น.] ( IP = 61.91.127.81 : : )

สลักธรรม 1 การยืนแห่งราคจริต มีอาการนุ่มนวลน่าเลื่อมใส คนโทสจริตมีอาการกระด้าง คนโมหจริตมีอาการส่ายไปมา อาการอื่นๆ ก็เช่นเดียวกัน สำหรับการนอนนั้น คนราคจริตไม่รีบร้อน ปูที่นอนเรียบร้อยแล้วค่อยเหยียดกายนอนราบ อวัยวะต่างๆ วางไว้ดี นอนหลับด้วยอาการน่าเลื่อมใส และเมื่อถูกปลุกให้ลุก ก็ไม่ลุกทันที คือ ค่อยลุก ให้คำตอบเบาๆ เหมือนคนที่มีความรังเกียจ คนโทสจริตนั้น รีบปูที่นอนแต่พอดีพอร้าย แล้วทิ้งตัวลงทำหน้านิ่วหลับไป และเมื่อถูกปลุกให้ลุกก็ลุกเร็ว ให้คำตอบเหมือนคนโกรธ คนโมหจริต ปูที่นอนไม่เป็นรูป นอนเก้งก้าง คว่ำหน้าเป็นส่วนมาก และเมื่อถูกปลุกให้ลุก ทำเสียงหือๆ อยู่นั่นแหละ ลุกขึ้นอืดอาด บุคคล ๓ จำพวกหลัง มีคนสัทธาจริต เป็นต้น มีลักษณะเหมือน ๓ คนข้างต้น มีคนราคจริต เป็นต้น ดังนั้น อิริยาบถ ๓ คนข้างหลัง มีสัทธาจริตเป็นต้นนั้นจึงเป็นเช่นเดียวกัน

โดย พี่เณร..นำมาฝาก [27 มี.ค. 2549 , 07:10:02 น.] ( IP = 61.91.127.81 : : )

สลักธรรม 2 ลักษณะโดยกิจ การทำงานหรือกิจทั้งหลาย เช่น การกวาด เป็นต้น คนราคจริตจับไม้กวาดพอดี ไม่แน่น ไม่หลวม ไม่รีบเร่ง ไม่ฟาดทรายให้กระจาย กวาดสะอาดเรียบร้อยเหมือนลาดเสื่อดอกย่างทราย คนโทสจริตจับไม้กวาดแน่น เร่งร้อน กวาดกด ทำให้ทรายนูนออก ๒ ข้าง มีเสียงกราดเกรี้ยว กวาดสะอาดแต่ไม่เรียบร้อย คนโมหจริต จับไม้กวาดหลวม ปัดไปปัดมา กวาดทั้งไม่สะอาดและไม่เรียบร้อย กิจทั้งปวงมีการย้อมและซักจีวรเป็นต้น คนราคจริตมักทำละเอียดละออเรียบร้อย และทำโดยตั้งใจ คนโทสะจริตมักทำแน่นหนาแข็งแรง แต่ไม่เรียบร้อย คนโมหจริต มักทำไม่ละเอียด ยุ่ง ไม่เรียบร้อย และไม่รู้จักแล้ว การทรงจีวร คนราคจริตไม่รัดนัก ไม่หย่อนนัก เป็นปริมณฑลน่าเลื่อมใส คนโทสจริต รัดมากและไม่เป็นปริมณฑล คนโมหจริตหย่อนยานรุ่มร่าม บุคคลทั้ง ๓ ที่เหลือมีคนสัทธาจริตเป็นต้น ก็พึงทราบตามแนวที่กล่าวแล้ว

โดย พี่เณร..นำมาฝาก [27 มี.ค. 2549 , 07:10:30 น.] ( IP = 61.91.127.81 : : )

สลักธรรม 3 ลักษณะของการบริโภค คนราคจริตชอบของกินที่บรรจงจัด และชอบของหวาน เวลาบริโภคก็ทำคำข้าวกลมกล่อม ไม่ใหญ่นัก เป็นคนรู้จักรสอาหาร บริโภคไม่รีบร้อน ได้ของกินดีนิดหน่อยก็ดีใจ คนโทสจริตชอบของกินที่หยาบๆ ง่ายๆ และของเปรี้ยว เวลาบริโภคก็ทำคำข้าวใหญ่จนเต็มปาก เป็นคนไม่รู้จักรสอาหาร รีบร้อนบริโภค ได้ของกินไม่ค่อยดีหน่อยก็เสียใจ คนโมหจริต เป็นคนชอบของกินไม่แน่นอน เวลาบริโภคก็ทำคำข้าวเล็กๆ ไม่กลมกล่อม ปล่อยเมล็ดข้าวให้ร่วงหล่นลงในภาชนะที่ใส่ข้าวทำปากเลอะ ความคิดฟุ้งซ่านตรึกตรองไปกินไป บุคคลทั้ง ๓ ที่เหลือมีคนสัทธาจริตเป็นต้น พึงทราบตามแนวกล่าวแล้ว

โดย พี่เณร..นำมาฝาก [27 มี.ค. 2549 , 07:10:51 น.] ( IP = 61.91.127.81 : : )

สลักธรรม 4 ลักษณะอาการ คนราคจริต เห็นรูปที่น่ารื่นรมย์ใจสักหน่อย ก็จ้องดูเสียนานเหมือนกับว่าเกิดความพิศวงติดใจในส่วนดีของรูป แม้จะมีส่วนเสียเล้กน้อยก็ไม่ถือสาอะไร ทั้งที่เห็นกับตา เมื่อจะจากก็ไม่ใคร่จะไปให้พ้น จากไปทั้งที่มีความอาลัยอยู่ด้วย คนโทสจริต เห็นรูปที่รื่นรมย์ใจสักหน่อยก็ดูนานไม่ได้ ทำเหมือนกับว่าเหน็ดเหนื่อย เดือดร้อนใจในส่วนที่เสียของรูป แม้ส่วนดีจะมีก็ไม่ถือ ทั้งๆ ที่เห็นกับตา เมื่อจะจากไป ก็ใคร่จะไปให้พ้น ไม่มีอาลัยเอาเสียเลย คนโมหจริต เห็นรูปอย่างใดอย่างหนึ่ง ก็สุดแต่คนอื่น ได้ยินเขาติก็ติกับเขา ได้ยินเขาชมก็ชมกับเขา ส่วนตนเองเป็นคนเฉยๆ โดยความโง่เขลา ในอาการทั้งหลาย มีฟังเสียงเป็นต้น ก็มีนัยเดียวเช่นกัน ส่วนบุคคลทั้ง ๓ ที่เหลือ มีคนสัทธาจริตเป็นต้น พึงทราบตามแนวที่กล่าวมาแล้ว

โดย พี่เณร..นำมาฝาก [27 มี.ค. 2549 , 07:11:11 น.] ( IP = 61.91.127.81 : : )

สลักธรรม 5 ลักษณะโดยคุณธรรม ธรรมทั้งหลายคือ มายา(เจ้าเล่ห์) สาเถยยะ(โอ้อวด) มานะ(ถือตัว) ปาปิจฉตา(ปรารถนาลามก) มหิจฉตา (มักมาก) อสันตุฏฐิตา (ไม่สันโดษ) ลิงคะ (แง่งอน) จาปลยะ(โอ่อ่า) เป็นต้น ย่อมมีมากแก่คนราคจริต ธรรมทั้งหลายคือ โกธะ(โกรธ) อุนาหะ(ผูกโกรธ) มักขะ(ลบหลู่) ปลาสะ(ดูถูก) อิสสา(ริษยา) มัจฉริยะ(ตระหนี่) เป็นต้น ย่อมมีมากแก่คนโทสจริต ธรรมทั้งหลายคือ ถีนมิทธะ(หดหู่เซื่องซึม) อุจธัจจกุกกุจจะ(รำคาญใจ) วิจิกิจฉา(สงสัย) อาทานคาหิตา(ถือผิด) ทุปฏินิสสัคคิตา(หัวรั้น) เป็นต้น ย่อมมีมากในคนโมหจริต ธรรมทั้งหลายคือความสละปล่อยเลย ความใคร่จะได้พบพระอริยะ ความใคร่จะฟังธรรม ความชื่นบานในธรรมมากความไม่โอ้อวด ความไม่มายา ความเลื่อมใสในฐานะที่ควรเลื่อมใส เป็นต้น ย่อมมีมากแก่คนสัทธาจริต การพูดถึงจริยานี้ มิได้ปรากฏในพระบาลีหรือในอรรถกถา แต่กล่าวไปตามแนวอาจริยมติ ฉะนั้นบัณฑิตจึงไม่ต้องเชื่อถือเป็นสาระ คนจริตมีโทสจริตเป็นต้น ที่ไม่เผลอตัว ก็อาจฝืนทำอะไรต่างๆ มีอิริยาบถเป็นต้น ก็อาจเกิดสำหรับคนราคจริตได้ อาการทั้งหลายมีอิริยาบถเป็นต้น ที่มีลักษณะแตกต่างกัน อาจจะเกิดขึ้นแก่ผู้มีราคจริตระคนคนเดียวไม่ได้เลย ส่วนคำอธิบายจริยาที่กล่าวไว้ในอรรถกถาทั้งหลายนั้น ควรเชื่อถือเป็นสาระได้ ท่านว่าไว้ในอรรถกถาว่า อาจารย์ผู้ได้เจโตปริยญาณ รู้จริยาของสานุศิษย์แล้ว จึงบอกกรรมฐานให้ อาจารย์นอกนั้นที่ไม่ได้เจโตปริยาณ จำต้องซักถามสานุศิษย์เอาให้รู้จริยาแล้วจึงบอกกรรมฐาน ฉะนั้น การรู้ว่าบุคคลนี้เป็นราคจริตหรือเป็นจริตอย่างใดอย่างหนึ่ง ก็ด้วยเจโตปริยญาณ มิฉะนั้นก็ต้องซักถามเจ้าตัวให้ชัดเจนจึงจะรู้ได้ โปรดติดตามตอนต่อไป

โดย พี่เณร..นำมาฝาก [27 มี.ค. 2549 , 07:11:38 น.] ( IP = 61.91.127.81 : : )

สลักธรรม 6 ขอบพระคุณค่ะ ทำให้มองเห็นว่าคนเรามีทุกจริตเลยนะคะ

โดย พี่ดา [27 มี.ค. 2549 , 10:15:46 น.] ( IP = 124.121.172.24 : : )

สลักธรรม 7 ขอบพระคุณมากค่ะ

โดย น้องกิ๊ฟ [27 มี.ค. 2549 , 10:34:18 น.] ( IP = 203.113.16.241 : : 203.113.67.36 )

ขอเชิญแสดงความคิดเห็น

จาก : * Code : กรุณากรอก Code ตัวเลขด้านบน * อีเมล์ : หากไม่ต้องการให้เว้นว่าง รูปภาพ : ไม่เกิน 150KB รายละเอียด : Icon Toy Special command * * กรุณาคลิ๊ก Post message เพียงครั้งเดียว....

คำเตือน การแอบอ้างใช้ชื่อบุคคลซึ่งอาจทำให้บุคคลนั้นเกิดความเสียหาย อาจถูกดำเนินคดีทางกฏหมายได้ การโพสรูปภาพที่ไม่เหมาะสม หรือ ไม่ได้รับอนุญาตจากเจ้าของภาพ อาจถูกดำเนินคดีทางกฏหมายได้ หากพบเห็นรูปภาพหรือกระทู้ที่ไม่เหมาะสมสามารถเมล์เข้ามาได้ที่ freewebboard@thaimisc.com โดยระบุ subject "กระทู้ไม่เหมาะสม" พร้อมทั้งระบุ ADDRESS ของเว็บบอร์ด