คัมภีร์วิสุทธิมรรค สำหรับประชาชน(ตอนที่๓๐)

---

ตอนที่ (๒๙) อ่านที่นี่ ธรรมเป็นที่สบายของคนราคจริต สำหรับคนราคจริตนั้น เสนาสนะควรเป็นแบบที่มียกพื้นมิได้เช็ดล้าง เสนาสนะที่ต้องอยู่กะพื้นดิน เงื้อมเขาที่มิได้ตกแต่ง เสนาสนะเลวๆ มีกุฏิและโรงใบไม้ เป็นต้น ที่เกลื่อนไปด้วยฝุ่นละออง เต็มไปด้วยมูลค้างคาว หักๆ พังๆ สูงเกินไปหรือไม่ก็เตี้ยเกินไป แห้งแล้ง น่าระแวงภัย ทางเดินก็ไม่สะอาดและขรุขระ แม้เตียงตั่งก็โย้เย้เต็มไปด้วยเรือด คนมองเห็นเข้าเท่านั้นความเกลียดก็เกิดขึ้น เสนาสนะเช่นนั้นเป็นสัปปายะ ผ้านุ่งห้าห่มที่ริมขาดแล้ว พอหยาบๆ เกลื่อนไปด้วยเส้นด้ายห้อยอยู่รุ่งริ่งไปอย่างกับขนมร่างแห สัมผัสหยาบเหมือนป่านดิบ คร่ำ หนักใช้ลำบากเป็นสัปปายะ แม้บาตรก็เป็นบาตรดินสีเลอะๆ หรือมิฉะนั้นก้เป็นบาตรเหล้กที่พรุนไปด้วยลิ่มและหมุดหนัก ทรวดทรงเลว น่าเกลียด ประนึ่งว่ากระโหลกศีรษะ แม้ทางเดินไปภิกขาจารก็เป็นทางไม่น่าชอบใจ ไม่ใกล้หมู่บ้าน ขรุขระ หมู่บ้านที่ภิกขาจารก็เป็นหมู่บ้านที่ภิกษุทั้งหลายเที่ยวไป ภิกษุผู้ไม่ได้รับภิกษาเลย ให้เข้าที่โรงฉันด้วคำห้วนๆ ว่า "มานี่ ท่าน" เมื่อถวายข้าวยาคูและภัตแล้ว จะไปก็ไปอย่างไม่แยแส คล้ายกับต้อนโคเข้าคอก แล้วก็ไปไม่เหลียวแลเลย แม้พวกคนถวายก็เป็นพวกทาสหรือกรรมกรที่ผิวดำ ไม่น่าดู ผู้นุ่งห่มสกปรกเหม็นสาบ น่าเกลียด ถวายด้วยอาหารไม่ยำเกรง ดุจเททิ้งยาคูและภัตเสีย พวกคนเช่นนั้นแหละเป็นสัปปายะ ยาคู ภัต และของขบเคี้ยว ก็เป็นของปอนๆ สีเลอะๆ ไปด้วยข้าวฟ่าง ลูกเดือย และปลายข้าว เป็นต้น เครื่องแกงประกอบด้วยเปรียงเก่า น้ำผักดอง และผักแก่ๆ พอทำให้ท้องเต็มได้ก็แล้วกัน อิริยาบถสำหรับราคจริตนั้น ก็เป็นการยืน หรือจงกรม เหมาะที่สุด อารมณ์กรรมฐาน ก็เป็นวรรณกสิณ มีนิลกสิณ เป็นต้น ที่สีไม่สด จึงสมควร

โดย พี่เณร..นำมาฝาก [28 มี.ค. 2549 , 07:03:25 น.] ( IP = 61.91.127.199 : : )

สลักธรรม 1 ธรรมเป็นที่สบายของคนโทสจริต สำหรับคนโทสจริตนั้น เสนาสนะควรเป็นแบบที่ไม่สูงนัก ไม่เตี้ยนัก มีร่มเงาและน้ำพร้อม ฝา เสา และบันไดได้สัดส่วน มีการแต่งด้วยไม้ดอกและไม้เถาไว้งดงาม เรียบร้อย พราวไปด้วยจิตรกรรมต่างๆ พื้นที่เรียบสนิทและนิ่ม ประดับเพดานด้วยพวงดอกไม้และผ้าสีวิจิตร เครื่องลาดและเตียงตั่งสะอาดน่ารื่นรมย์ใจที่เขาปูลาดไว้อย่างดี มีดอกไม้เครื่องอบและเครื่องหอม วางไว้เพื่ออบกลิ่นในที่ต่างๆ เหมือนพรหมวิมาน เพียงแต่เห็นเท่านั้น ทำให้เกิดปีติปราโมชได้ ส่วนทางเข้าไปหาเสนาสนะนั้น ควรเป็นทางปลอดอันตรายทั้งปวง พื้นสะอาดเรียบ มีคนคอยตกแต่งไว้ ส่วนเครื่องบริขารสำหรับแสนาสนะควรมีไม่มากนัก มีเตียงหรือตั่งสักตัวหนึ่งก็พอ เพื่อมิให้เป็นที่อาศัยแห่งตัวแมลง เรือด งู และหนู ผ้านุ่งห่มสำหรับคนโทสจริตนั้น ก็ควรเป็นผ้าจีน ผ้าโสมาระ ผ้าไหม ผ้าด้ายเนื้อละเอียด และผ้าใยไม้เนื้อละเอียด เนื้อดี ทำเป็นจีวรชั้นเดียวหรือสองชั้น แต่ก็เบาดี ย้อมอย่างดี สีหมดจดควรแก่สมณรูป บาตรก็ควรเป็นเหล็ก ที่ทรงงามดุจต่อมน้ำ เกลี้ยงเกลา ไม่มีสนิม ดุจแก้วมณี มีผิวหมดจดควรแก่สมณาสารูป ทางภิกขาจารควรปลอดอันตราย เรียบน่าชื่นใจ ไม่ไกลไม่ใกล้หมู่บ้านนัก หมู่บ้านที่ภิกขาจารก็ควรเป็นหมู่บ้านที่เป็นคนใจดีว่า พระคุณเจ้าจักมาเดี๋ยวนี้แล้วให้ปูอาสนะเตรียมไว้ ณ ที่ๆ ราดน้ำกันฝุ่นและปัดกวาดแล้ว เมื่อภิกษุไปถึงก็รับบาตร นิมนต์ให้เข้าสู่เรือน ให้นั่งอาสนะที่ปูไว้ แล้วถวายโดยเคารพด้วยมือตนเอง ส่วนพวกคนถวายเป็นจำพวกสวยงาม น่าเลื่อมใส อาบน้ำลูบไล้ร่างกายดีแล้ว ตัวหอมกรุ่นไปด้วยกลิ่นะปอบและดอกไม้ แต่งกายด้วยอาภรณ์หลายๆ สี สะอาดน่าพึงใจ ทำการถวายโดยเคารพ ยาคู ภัต และของขบฉัน ก็ควรเป็นของมีกลิ่นรสพร้อม มีโอชะประณีต น่าชอบใจ มีมากพอตามที่ต้องการ อิริยาบถสำหรับคนโทสจริตนั้น ก็เป็นการนอน หรือนั่ง เหมาะที่สุด อารมณ์กรรมฐาน ก็ควรเป็นวัณณกสิณ มีนีลกสิณเป็นต้น อย่างใดอย่างหนึ่งที่มีสีสดใสและดึงดูดตา

โดย พี่เณร..นำมาฝาก [28 มี.ค. 2549 , 07:04:31 น.] ( IP = 61.91.127.199 : : )

สลักธรรม 2 ธรรมเป็นที่สบายของคนโมหจิต สำหรับคนโมหจริตนั้น เสนาสนะก็ควรเป็นที่หันหน้าสู่ทิศที่โล่งแจ้ง ไม่คับแคบ เป็นทิศทางที่โล่งสำหรับคนที่นั่ง การจงกรมเป็นสิ่งที่เหมาะ ส่วนอารมณ์สำหรับคนโมหจริต ไม่ควรเป็นกสิณเล็กขนาดครกหรือขนาดขัน เพราะในที่คับแคบ จิตของเขาจะหลงยิ่งขึ้น ฉะนั้น จึงควรเป็นกสิณที่มีวงกว้างเป็นมหากสิณ สัปปายะที่เหลือก็เช่นเดียวกับคนโทสจริต วิธีการที่กล่าวในตอนว่าด้วยคนโทสจริตนั้น เป็นสัปปายะของคนสัทธสจริต อารมณ์แห่งอนุสสติกัมมัฏฐานก็เหมาะแก่คนประเภทนี้ด้วย

โดย พี่เณร..นำมาฝาก [28 มี.ค. 2549 , 07:04:52 น.] ( IP = 61.91.127.199 : : )

สลักธรรม 3 ธรรมเป็นที่สบายของคนวิตกจริต สำหรับคนวิตกจริตนั้น เสนาสนะไม่ควรเป็นที่เปิดเผย หันหน้าสู่ทิศที่เป็นสวน ป่า และสระโบกขรณี น่ารื่นรมย์ในนิคนและชนบทตามลำดับ ภูเขาสีเขียวคล้ำ ปรากฏแก่คนผู้นั่งที่เสนาสนะนั้น เสนาสนะเช่นนั้นจึงเป็นปัจจัยความท่องเที่ยวแห่งวิตกโดยตรง ฉะนั้น คนวิตกจริตควรอยู่ในซอกเขาลึก ในเสนาสนะที่มีป่าบัง เช่น เงื้อมท้องช้าง และถ้ำพระมหินท์ อารมณ์สำหรับเขาก็ไม่ควรเป็นกสิณกว้าง เพราะกสิณเช่นนั้นเป็นปัจจัยความพล่านด้วยอำนาจวิตก ควรเป็นกสิณเล็ก สัปปายะที่เหลือก็เช่นเดียวกับคนราคจริต ข้อความที่กล่าวมานี้เป็นความพิสดารแห่งจริยาในคำว่า "กรรมฐานอนุกูลแก่จริยาตน" โดยกำหนดประเภท เหตุ วิธีการ และสิ่งที่เป็นสัปปายะ กรรมฐานที่อนุกูลแก่จริยา ยังมิได้กล่าวให้ชัดเจนมาก่อน เพราะว่ากรรมฐานนั้นจักมีความพิสดารตามบทมาติกาที่จะกล่าวต่อไป ดังนั้นบัณฑิตพึงทราบวินิจฉัยกรรมฐานในคำที่กล่าวแล้วว่า "ถือเอากรรมฐานในกรรมฐาน ๔๐ ข้อใดข้อหนึ่ง" นั้นโดยอาการ ๑๐ เหล่านี้คือ (๑) โดยการแสดงจำนวนกรรมฐาน (๒) โดยเป็นกรรมฐานได้เพียงอุปจารฌาน หรือถึงอัปปนาฌาน (๓) โดยความแตกต่างกันแห่งฌาน (๔) โดยการก้าวหน้าแห่งฌาน (๕) โดยเป็นกรรมฐานควรขยายและไม่ควรขยายนิมิต (๖) โดยอารมณ์ (๗) โดยภูมิ (๘) โดยการถือเอานิมิต (๙) โดยการเป็นปัจจัย (๑๐) โดยอนุกูลแห่งจริยา โปรดติดตามตอนต่อไป

โดย พี่เณร..นำมาฝาก [28 มี.ค. 2549 , 07:05:28 น.] ( IP = 61.91.127.199 : : )

สลักธรรม 4 มาศึกษาสิ่งที่เป็นสัปปายะของจริตแต่ละประเภทค่ะ ขอบพระคุณค่ะ

โดย เซิ่น [28 มี.ค. 2549 , 17:22:33 น.] ( IP = 203.146.147.13 : : )

ขอเชิญแสดงความคิดเห็น

จาก : * Code : กรุณากรอก Code ตัวเลขด้านบน * อีเมล์ : หากไม่ต้องการให้เว้นว่าง รูปภาพ : ไม่เกิน 150KB รายละเอียด : Icon Toy Special command * * กรุณาคลิ๊ก Post message เพียงครั้งเดียว....

คำเตือน การแอบอ้างใช้ชื่อบุคคลซึ่งอาจทำให้บุคคลนั้นเกิดความเสียหาย อาจถูกดำเนินคดีทางกฏหมายได้ การโพสรูปภาพที่ไม่เหมาะสม หรือ ไม่ได้รับอนุญาตจากเจ้าของภาพ อาจถูกดำเนินคดีทางกฏหมายได้ หากพบเห็นรูปภาพหรือกระทู้ที่ไม่เหมาะสมสามารถเมล์เข้ามาได้ที่ freewebboard@thaimisc.com โดยระบุ subject "กระทู้ไม่เหมาะสม" พร้อมทั้งระบุ ADDRESS ของเว็บบอร์ด