คัมภีร์วิสุทธิมรรค สำหรับประชาชน(ตอนที่๓๑)

---

ตอนที่ (๓๐) อ่านที่นี่ การแสดงจำนวน คำที่กล่าวไว้ว่า "ในกรรมฐาน ๔๐ " นั้นคือ กรรมฐาน ๔๐ ได้แก่ กสิณ ๑๐ อนุสสติ ๑๐ พรหมวิหาร ๔ อรูป ๔ สัญญา ๑ ววัฏฐาน ๑ กสิณ ๑๐ คือ (๑) ปฐวีกสิณ (๒) อาโปกสิณ (๓) เตโชกสิณ (๔) วาโยกสิณ (๕) นีลกสิณ (๖) ปิติกสิณ (๗) โลหิตกสิณ (๘) โอทาตกสิณ (๙) อาโลกกสิณ (๑๐) ปริจฉินนากาสกสิณ อสุภะ ๑๐ คือ (๑) อุทธุมตะกะ (๒) วินีลกะ (๓) วิปุพพกะ (๔) วิจฉิททกะ (๕) วิกขายิตกะ (๖) วิกขิตตกะ (๗) หตวิกขิตตกะ (๘) โลหิตกะ (๙) ปุฬูวกะ (๑๐) อัฏฐิกะ

โดย พี่เณร..นำมาฝาก [29 มี.ค. 2549 , 06:57:06 น.] ( IP = 58.8.46.107 : : )

สลักธรรม 1 อนุสสติ ๑๐ คือ (๑) พุทธานุสสติ (๒) ธัมมานุสสติ (๓) สังฆานุสสติ (๔) สีลานุสสติ (๕) จาคานุสสติ (๖) เทวตานุสสติ (๗) มรณานุสสติ (๘) กายคตานุสสติ (๙) อานาปานสติ (๑๐) อุปสมานุสสติ พรหมวิหาร ๔ คือ (๑) เมตตา (๒) กรุณา (๓) มุทิตา (๔) อุเบกขา อรูป ๔ คือ (๑) อากาสานัญจายตนะ (๒) วิญญานัญจายนตะ (๓) อากิญจัญญายตะ (๔) เนวสัญญานาสัญญายตนะ อาหาเรปฏิกูลสัญญา ชื่อว่า สัญญา จตุธาตุววัฏฐาน ชื่อว่า ววัฏฐาน

โดย พี่เณร..นำมาฝาก [29 มี.ค. 2549 , 06:58:20 น.] ( IP = 58.8.46.107 : : )

สลักธรรม 2 อุปจารฌานและอัปปนาฌาน กรรมฐาน ๑๐ ข้อ คือ อนุสสติ เว้นกายคตาสติ และอานาปานสติ เหลืออีก ๘ อาหาเรปฏิกูลสัญญา ๑ จตุธาตุววัฏฐาน ๑ เหล่านี้เป็นอุปจาระ คือ กรรมฐานนำมาได้เพียงอุปจารฌาน กรรมฐานนอกนั้นเป็นอัปปนาวหะ คือ นำมาได้เมื่อถึงอัปปนา ความแตกต่างแห่งฌาน กรรมฐาน ๒ อย่างที่กล่าวแล้วนั้น กสิณ ๑๐ กับอานาปานสติ เป็นจตุกกฌานิกะ คือเจริญให้เกิดฌานได้ครบ ๔ อสุภะ ๑๐ กับกายคตาสติ เป็นปฐมฌานิกะ คือ เจริญให้เกิดฌานได้เพียงปฐมฌาน พรหมวิหาร ๓ ข้างต้น เป็นติกฌานิกะ คือ เจริญให้เกิดฌานได้เพียง ๓ พรหมวิหารที่ ๔ และอรูป ๔ เป็นจตุตถฌานนิกะ คือ เป็นไปในจตุตถฌาน

โดย พี่เณร..นำมาฝาก [29 มี.ค. 2549 , 06:58:47 น.] ( IP = 58.8.46.107 : : )

สลักธรรม 3 ความก้าวล่วงแห่งฌาน การก้าวล่วงมี ๒ คือ (๑) ก้าวล่วงองค์ (๒) ก้าวล่วงอารมณ์ การก้าวล่วงองค์ มีในกรรมฐานที่เป็นติกฌานนิกะ และจตุตถฌานิกะ เพราะฌานเบื้องสูงมีตติยฌาน เป็นต้น พระโยคาวจรจำต้องก้าวล่วงองค์ฌานเบื้องต่ำ มีวิตกวิจารเป็นต้น แล้วจึงจะบรรลุอารมณ์เหล่านั้นได้ ในพรหมวิหารที่ ๔ ก็เช่นกัน เพราะพรหมวิหารที่ ๔ นั้น พระโยคาวจรจำต้องก้าวล่วงโสมนัสแล้วในอารมณ์พรหมวิหาร ๓ ข้างต้น มีเมตตาเป็นต้น จึงบรรลุได้ ส่วนความก้าวล่วงอารมณ์มีในอรุป ๔ เพราะอากาสานัญจายตนะนั้น พระโยคาวจรต้องก้าวล่วงอารมณ์ในกสิณ ๙ ข้างต้นอย่างใดอย่างหนึ่ง แล้วจึงบรรลุได้ และอรูปเบื้องสูง มีวิญญานัญจายตนะเป็นต้น พระโยคาวจรจำต้องก้าวล่วงอารมณ์เบื้องต่ำ มีอากาศเป็นต้น จึงบรรลุได้ กรรมฐานที่เหลืออีก ๒๑ การก้าวล่วงอะไรหามีไม่

โดย พี่เณร..นำมาฝาก [29 มี.ค. 2549 , 06:59:16 น.] ( IP = 58.8.46.107 : : )

สลักธรรม 4 ตอนที่ ๕ การขยายนิมิต ในกรรมฐาน ๔๐ นี้ กสิณ ๑๐ เท่านั้น ควรขยายนิมิต เพราะว่าพระโยคาวจรแผ่ได้ด้วยกสิณในโอกาสเท่าใด ภายในโอกาสนั้น สามารถได้ยินเสียงทุกอย่าง ด้วยโสตธาตุทิพย์ เห็นรูปด้วยจักษุทิพย์และรู้จิตสัตว์อื่นๆ ด้วยจิตได้ ส่วนกายคตาสติและอสุภะไม่ควรขยายนิมิต เพราะว่ากายคตาสติและอสุภะนั้น ถูกจำกัดโดยโอกาสและไม่มีอานิสงส์ด้วยกรรมฐานถูกจำกัดโดยโอกาสนั้น จักมีแจ้งในตอนว่าด้วยภาวนามัย กรรมฐานเหล่านั้น ถ้าพระโยคาวจรขยายนิมิตไปกองซากศพเท่านั้นมากขึ้น อานิสงส์น้อยหนึ่งหามีไม่ พระเถระโสปากะก็ได้กล่าวคำนี้ในโสปากปัญหาพยากรณ์ว่า "รูป สัญญา ปรากฏชัด อัฏฐิกสัญญาไม่ปรากฏชัด" นับสัญญา ๒ อย่างนั้น รูปสัญญาไม่ปรากฏชัด เนื่องด้วยการไม่ขยายตัวแห่งนิมิต ส่วนคำที่พระเถระกราบทูลอีกตอนหนึ่งว่า "ข้าพระพุทธเจ้าได้แผ่ไปทั่วปฐพีนี้ด้วยอัฏฐิกสัญญา" นั้น ท่านกล่าวด้วยอาการที่มันเข้ามาปรากฏแก่ตัวท่าน ซึ่งเป็นผู้เชี่ยวชาญในอัฏฐิกสัญญานั้น เหมือนอย่างรัชสมัยของพระเจ้าธรรมโศก นกการะเวกจริงๆ อยู่ทุกทิศ จึงส่งเสียงไพเราะขึ้น ทำนองเดียวกัน เพราะความที่ท่านชำนาญอัฏฐิกสัญญาเห็นนิมิตปรากฏอยู่ทุกทิศ ก็คิดไปว่าแผ่นดินเต็มไปด้วยอัฏฐิทั้งหมด

โดย พี่เณร..นำมาฝาก [29 มี.ค. 2549 , 06:59:43 น.] ( IP = 58.8.46.107 : : )

สลักธรรม 5 ถ้าอย่างนั้น การที่อสุภฌานเป็นอัปปมาณารมณ์ ตามที่กล่าวไว้ในธัมมสังคหะ ไม่ผิดไปหรือข้อความที่ว่านั้นไม่ผิด เพราะว่าพระโยคาวจรบางท่านถือเอาศพพองหรือกองกระดูกที่ใหญ่เป็นนิมิต บางท่านก็ถือเอานิมิตในอสุภะที่เล็กๆ ดังกล่าว ฌานของท่านเป็นปริตตารมณ์ อีกอย่างหนึ่ง ผู้ใดไม่เห็นโทษในการขยายอสุภนิมิตก็ขยายมากไป ท่านหมายเอาฌานของผู้นั้นจึงกล่าวว่า อสุภฌานเป็นอัปปมาณารมณ์ก็เป็นได้ แต่อย่างไรเสียก็ไม่ควรขยาย เพราะมีมีผลกระทบอะไรเลย กรรมฐานที่เหลือก็ไม่ควรขยาย เช่น กายคตาสติและอสุภะ เพราะว่ากรรมฐานที่เหลือ เมื่อเราขยายอานาปานนิมิต ก็มีแต่กองลมเพิ่มขึ้น แต่อานาปานนิมิตนั้นถูกจำกัดโดยโอาส เพราะมีโทษ และถูกจำกัดโดยโอกาสเช่นนี้ อานาปานสติจึงไม่ควรจะขยายต่อไป

โดย พี่เณร..นำมาฝาก [29 มี.ค. 2549 , 07:00:23 น.] ( IP = 58.8.46.107 : : )

สลักธรรม 6 พรหมวิหารก็มีสัตว์เป็นอารมณ์ เมื่อพระโยคาวจรขยายนิมิตพรหมวิหาร กองสัตว์เท่านั้นขยายขึ้น แต่ไม่มีประโยชน์อะไรจากการเพิ่มกองสัตว์ ดังนั้น พรหมวิหารนิมิตก็ไม่ควรขยาย ส่สนพระพุทธพจน์ที่กล่าวว่า "ภิกษุมีใจสหรคตด้วยเมตตาแผ่ไปตลอดทิศหนึ่ง" นั้น เป็นการกล่าวเนื่องจากการกำหนดเขตสัตว์เป็นอารมณ์ พระโยคาวจรผู้กำหนดเอาสัตว์ทั้งหลายในทิศหนึ่ง เจริญเมตตาไปโดยลำดับหมู่ เช่น วัดหนึ่ง สองวัดนั่นเอง พระพุทธพจน์เรียกว่า "ผู้แผ่ไปตลอดทิศหนึ่ง" มิใช่ผู้ขยายนิมิตโดยอาศัยปฏิภาคนิมิตที่พระโยคาวจรควรทำให้เจริญขึ้น มิได้ปรากฏในพรหมวิหารภาวนา ส่วนความเป็นปริตตารมณ์ และอัปปมาณารมณ์ในพรหมวิหารนี้ พึงทราบว่าเนื่องด้วยกำหนดเขตสัตว์เป็นอารมณ์

โดย พี่เณร..นำมาฝาก [29 มี.ค. 2549 , 07:01:00 น.] ( IP = 58.8.46.107 : : )

สลักธรรม 7 อารมณ์แห่งอรูปสมาธิ อากาศไม่ควรขยาย เพราะทำให้กสิณสลายแท้จริงนั้น เราจะต้องมนสิการอากาศเนื่องจากการสลายกสิณเท่านั้น เมื่อทำให้ก้าวไปกว่านั้นก็ไม่มีผลอะไร วิญญาณก็ไม่ควรขยาย เพราะเป็นสภาวธรรม ใครๆ ก็ไม่สามารถทำให้สภาวธรรมเจริญได้ การหายไปแห่งวิญญาณก็ไม่ควรขยาย เพราะเป็นแต่เพียงความไม่มีปรากฏ อารมณ์แห่งเนวสัญญานาสัญญายตนะก็ไม่ควรขยาย เพราะเป็นสภาวธรรมเช่นกัน กรรมฐานที่เหลือคืออนุสสติก็ไม่ควรขยาย เพราะไมีมีปฏิภาคนิมิต ปฏิภาคนิมิตเป็นนิมิตที่จำต้องทำให้เจริญโดยตรง แต่อารมณ์แห่งอนุสสติมีพุทธานุสติ เป็นต้น มิได้เป็นปฏิภาคนิมิต ดังนั้น อนุสสติกรรมฐานจึงไม่ควรขยาย โปรดติดตามตอนต่อไป

โดย พี่เณร..นำมาฝาก [29 มี.ค. 2549 , 07:01:31 น.] ( IP = 58.8.46.107 : : )

สลักธรรม 8 อนุโมทนาและขอบพระคุณมากค่ะ

โดย พี่ดา [29 มี.ค. 2549 , 10:09:15 น.] ( IP = 124.121.174.241 : : )

ขอเชิญแสดงความคิดเห็น

จาก : * Code : กรุณากรอก Code ตัวเลขด้านบน * อีเมล์ : หากไม่ต้องการให้เว้นว่าง รูปภาพ : ไม่เกิน 150KB รายละเอียด : Icon Toy Special command * * กรุณาคลิ๊ก Post message เพียงครั้งเดียว....

คำเตือน การแอบอ้างใช้ชื่อบุคคลซึ่งอาจทำให้บุคคลนั้นเกิดความเสียหาย อาจถูกดำเนินคดีทางกฏหมายได้ การโพสรูปภาพที่ไม่เหมาะสม หรือ ไม่ได้รับอนุญาตจากเจ้าของภาพ อาจถูกดำเนินคดีทางกฏหมายได้ หากพบเห็นรูปภาพหรือกระทู้ที่ไม่เหมาะสมสามารถเมล์เข้ามาได้ที่ freewebboard@thaimisc.com โดยระบุ subject "กระทู้ไม่เหมาะสม" พร้อมทั้งระบุ ADDRESS ของเว็บบอร์ด