มูลนิธิอภิธรรมมูลนิธิ

Moonlanithi Vipassana
Meditation
OnlineStudy
thai    english
Article สำนักวิปัสสนา
อ้อมน้อย
กิจกรรม About Us

[ Home ] [ ลานถาม-ตอบปัญหาธรรมะ ] [ ลานกวีธรรม ] [ ลานคิด เล่า เขียน ] [ ลานกลิ่นดอกแก้ว ] [ ค้นหากระทู้ ] [ สมัครสมาชิก ] [ login เข้าระบบ ]


คัมภีร์วิสุทธิมรรค สำหรับประชาชน(ตอนที่๓๒)




ตอนที่ (๓๑) อ่านที่นี่

ตอนที่ ๖ อารมณ์กรรมฐาน


ในกรรมฐาน ๔๐ ประการนั้น กรรมฐาน ๒๒ คือ กสิณ ๑๐ อสุภะ ๑๐ อานาปานสติ (๑) กายคตาสติ(๑) มีอารมณ์เป็นปฏิภาคนิมิตได้

กรรมฐาน ๑๘ ที่เหลือ ไม่มีอารมณ์เป็นปฏิภาคนิมิต โดยนัยนี้

กรรมฐาน ๑๒ คือ อนุสสติ ๑๐ (เว้นอานาปานสติ และกายคตาสติ) อาหาเรปฏิกูลสัญญา (๑) จตุววัฏฐาน (๑) วิญญานัญจายตนะ (๑) เนวสัญญานาสัญญายตนะ (๑) เหล่านี้ มีสภาวธรรมเป็นอารมณ์

กรรมฐาน ๒๒ คือ กสิณ ๑๐ อสุภะ ๑๐ อานาปานสติ (๑) กายคตาสติ(๑) มีนิมิตเป็นอารมณ์

กรรมฐานที่เหลือ ๖ คือ พรหมวิหาร (๔) อากาสานัญจายตนะ (๑) อากิญจัญญายตนะ (๑) มีนวัตตัพพารมณ์

อนึ่ง กรรมฐาน ๘ คือ วิปุพพกะ โลหิตะ ปุฬุวกะ อานาปานสติ อาโปกสิณ เตโชกสิณ วาโยกสิณ ลำแสงตะวันในอาโลกกสิณ กรรมฐานเหล่านี้มีอารมณ์ในเคลื่อนไหวได้(จลิตารมณ์) แต่อารมณ์ไหวเหล่านั้นก็เป็นเพียงตอนต้นเท่านั้น พอเป็นปฏิภาคนิมิตก็สงบนิ่ง กรรมฐาน ๓๒ ที่เหลือมีอารมณ์ไม่เคลื่อนไหว (นจลิตารมณ์)

โดย พี่เณร..นำมาฝาก [30 มี.ค. 2549 , 07:10:26 น.] ( IP = 58.8.46.226 : : ) เก็บกระทู้นี้ไว้ใน Bookmarkส่งกระทู้นี้ให้เพื่อนของคุณ


  สลักธรรม 1

ภูมิกรรมฐาน

กรรมฐาน ๔๐ ประการหลังนี้ กรรมฐาน ๑๒ คือ อสุภะ ๑๐ กายคตาสติ (๑) อาหาเรปฏิกูลสัญญา (๑) ไม่ปรากฏในหมู่เทวดา

กรรมฐาน ๑๓ คือ อสุภะ ๑๐ กายคตาสติ (๑) อาหาเรปฏิกูลสัญญา (๑) และอานาปานสติ (๑) ไม่ปรากฏในพรหมโลก

กรรมฐานอื่นๆ นอกจาก อรุปปกัมมัฏฐาน ๔ แล้ว ย่อมไม่ปรากฏในอรูปภพ

ส่วนกรรมฐาน ๔๐ ทั้งหมดย่อมเป็นไปได้ในหมู่มนุษย์

โดย พี่เณร..นำมาฝาก [30 มี.ค. 2549 , 07:11:21 น.] ( IP = 58.8.46.226 : : )


  สลักธรรม 2

การยึดอารมณ์

บัณฑิตพึงทราบ การยึดถือนิมิต ๓ ทาง คือ การดู การกระทบ และการฟังกรรมฐาน ๑๙ คือ กสิณ เว้นวาโยกสิณ เหลือ ๙ และอสุภะ ๑๐ เหล่านี้ต้องยึดถือนิมิตจากการดูสีที่เห็น คือเบื้องแรกนิมิตแห่งกรรมฐานเหล่านั้นต้องดูด้วยตาให้เป็นบริกรรมนิมิตแล้วจึงยึดถือเป็นอุคคหนิมิตได้

ในกายคตาสติ อารมณ์แห่งกายคตาสตินั้นถือเอาได้ทั้งการดูและการฟัง กล่าวคือ ส่วนที่เป็นรูปธรรม ยึดถือเอาทางตา ส่วนที่เหลือยึดถือเอาทางหู ในอานาปานสติยึดถือเอาทางผัสสะ ในวาโยกสิณถือเอาได้ทั้งทางตาและทางผัสสะ ที่เหลืออีก ๑๘ ถือเอาทางหู

แต่ในกรรมฐาน ๔๐ นั้น อุเบกขาพรหมวิหาร และอรูป ๔ เป็นกรรมฐานที่พระโยคาวจรผู้เริ่มปฏิบัติไม่ควรถือเอา ที่เหลือ ๓๕ จึงควรถือเอา

ปัจจัยแห่งกรรมฐาน

กสิณทั้งหมดเว้นอากาสกสิณ เป็นปัจจัยแห่งอรูปทั้งหลาย
กสิณทั้ง ๑๐ เป็นปัจจัยแห่งอภิญญา
พรหมวิหาร ๓ เป็นปัจจัยแห่งพรหมวิหาร ๔
อรูปชั้นต่ำๆ เป็นปัจจัยแห่งอรูปชั้นสูงๆ
เนวสัญญานาสัญญายตนะเป็นปัจจัยแห่งนิโรธสมาบัติ

กรรมฐานทั้งหมดเป็นปัจจัยแห่งทิฏฐิธรรมสุขวิหารแห่งวิปัสสนาและภพ

โดย พี่เณร..นำมาฝาก [30 มี.ค. 2549 , 07:11:51 น.] ( IP = 58.8.46.226 : : )


  สลักธรรม 3

ความเหมาะสมแห่งกรรมฐาน

การวินิจฉัยในตอนนี้ บัณฑิตพึงทราบกรรมฐานที่อนุกูลแแก่จริยาต่อไปว่า กรรมฐานอนุกูลแก่จริยาเป็นอย่างไร

กรรมฐาน ๑๑ คือ อสุภะ ๑๐ กายคตาสติ (๑) อนุกูลแก่คนราคจริต
กรรมฐาน ๘ คือ พรหมวิหาร ๔ วัณณกสิณ ๔ อนุกูลแก่คนโทสจริต
อานาปานสติอย่างเดียว อนุกูลแก่คนโมหจริตและวิตกจริต
อนุสสติ ๖ ข้างต้น อนุกูลแก่คนสัทธาจริต
กรรมฐาน ๔ คือ มรณสติ อุปสมานุสติ จตุธาตุววัฏฐาน อาหาเรปฏิกูลสัญญา อนุกูลแก่คนพุทธิจริต
กสิณที่เหลือและอรูป ๔ อนุกูลแก่คนทุกจริต

อนึ่ง กสิณอย่างใดอย่างหนึ่งที่เป็นปริตตารมณ์ อนุกูลแก่คนวิตกจริต ที่เป็นอัปปมาณารมณ์ อนุกูลแก่คนโมหจริต

คำที่กล่าวมาทั้งหมดนี้ กล่าวตามที่กรรมฐานและจริยาแต่ละอย่างเป็นข้าศึกกันโดยตรง และตามที่เหมาะสมกันอย่างยิ่ง อนึ่ง กุศลภาวนาที่ไม่เป็นอุปการะแก่คุณ มีศรัทธาเป็นต้น ไม่มีเลย คัมภีร์เมฆิยสูตรกล่าวว่าธรรม ๔ ประการ พึงเจริญให้ยิ่งขึ้นไป คือ

(๑) อสุภะทั้งหลายพึงบำเพ็ญเพื่อละราคะ
(๒) เมตตาพึงบำเพ็ญเพื่อละพยาบาท
(๓) อานาปานสติพึงบำเพ็ญเพื่อละวิตก
(๔) อนิจจสัญญา พึงบำเพ็ญเพื่อถอนการถือตัว

ในราหุลสูตรนั้น พระพุทธองค์ตรัสกรรมฐาน ๗ ข้อ แก่พระราหุลข้อเดียว โดยการย้ำให้พระราหุลบำเพ็ญเมตตาภาวนาให้มาก เป็นต้น

โปรดติดตามตอนต่อไป

โดย พี่เณร..นำมาฝาก [30 มี.ค. 2549 , 07:12:54 น.] ( IP = 58.8.46.226 : : )


  สลักธรรม 4

ขอบพระคุณพี่เณรค่ะ

โดย เซิ่น [30 มี.ค. 2549 , 23:01:49 น.] ( IP = 58.8.47.33 : : )

ขอเชิญแสดงความคิดเห็น
จาก : *
Code :
กรุณากรอก Code ตัวเลขด้านบน *
อีเมล์ : หากไม่ต้องการให้เว้นว่าง
รูปภาพ : ไม่เกิน 150KB
รายละเอียด :
Icon Toy
Special command

* *
กรุณาคลิ๊ก Post message เพียงครั้งเดียว.... 

คำเตือน
  • การแอบอ้างใช้ชื่อบุคคลซึ่งอาจทำให้บุคคลนั้นเกิดความเสียหาย อาจถูกดำเนินคดีทางกฏหมายได้
  • การโพสรูปภาพที่ไม่เหมาะสม หรือ ไม่ได้รับอนุญาตจากเจ้าของภาพ อาจถูกดำเนินคดีทางกฏหมายได้
  • หากพบเห็นรูปภาพหรือกระทู้ที่ไม่เหมาะสมสามารถเมล์เข้ามาได้ที่ freewebboard@thaimisc.com โดยระบุ subject "กระทู้ไม่เหมาะสม" พร้อมทั้งระบุ ADDRESS ของเว็บบอร์ด

ผู้ช่วยเหลือ-แหล่งข้อมูล

[ คีตธรรม ] [ ตารางสี ] [ ค้นหาเพลง ]

ลานภาพ

อบรมวิปัสสนา

ค้นหา

ค้นหา-GooGle

สร้างสรรค์โดย a2.gif (164 bytes) http://www.abhidhamonline.org