วิปัสสนากรรมฐานสำหรับผู้เริ่มต้น (ตอนที่ ๖)

---

วิปัสสนากรรมฐานสำหรับผู้เริ่มต้น (ตอนที่ ๖) โดย อาจารย์บุษกร เมธางกูร ตอนที่ผ่านมา คำถาม ถามว่าเมื่อเปลี่ยนอิริยาบถแล้วทำไมต้องกำหนดทันที? คำตอบ เพราะอิริยาบถใหม่ปิดบังทุกข์ในอิริยาบถเก่า ต้องเข้าใจว่า ที่เราเปลี่ยนอิริยาบถมาเป็นอิริยาบถใหม่ก็เพราะทุกข์ ไม่ใช่สบายนะ ที่เปลี่ยนมานี่ก็เพราะแก้ไขทุกข์มา แล้วนั่งไปสิเดี๋ยวก็ทุกข์อีกแล้ว พระพุทธองค์จึงบอกว่า ทุกข์เท่านั้นที่เกิดขึ้น ทุกข์เท่านั้นที่ตั้งอยู่ และทุกข์เท่านั้นที่ดับไป คำถาม ตอนแรกที่กำหนดก็รู้สึกเหมือนว่าต้องท่อง แต่ตอนนี้ไม่ต้องท่องแล้ว เป็นความรู้สึก อย่างนี้จะถูกไหม? คำตอบ ค่ะไม่ต้องท่อง เพราะความรู้สึกจะมีตลอด อย่างบนอาการนั่งเนี่ยจะมีสิ่งต่างๆ เกิดขึ้น เหมือนโต๊ะทำงานของเรา บนโต๊ะมีปากกา สมุด ดินสอ มีสารพัดอย่าง เราต้องดูให้ทั่ว เห็นอะไรก่อนก็ดูอันนั้นก่อน แต่สิ่งเหล่านั้นตั้งอยู่บนโต๊ะ อาจเหมือนไม่มีอะไรทำ แต่ก็มีนะคะ ฉะนั้น เมื่อเราทำงานอย่างนี้ในแต่ละวันจนกระทั่งนอนแล้วหลับไป สติที่มีกำลังเหมือนกับมีไฟฉายในใจแล้ว ก็เหมือนพลังใจมีไฟในใจ บางครั้งพอรู้สึกตัวปุ๊บตื่นขึ้นเนี่ยก็รู้เลยว่าอยู่ในรูปนอน เพราะก่อนหลับเราสว่างไปไม่ใช่มืดไป ฉะนั้น เมื่อตื่นมาสว่างก็มา ไฟธรรมะจึงคุ้มครองได้ตลอดเวลา การพยายามดูให้เกิดความต่อเนื่อง เพราะอันนี้เป็นการรื้อสัญญาที่จำผิดว่าเคยเป็นเรา ยกตัวอย่างนะคะ สมมุติว่าให้น้องภณิดาเปลี่ยนชื่อใหม่เป็น ดาราวรรณนับตั้งแต่บัดนี้นะคะ นี่พี่ต๋อย ..พี่ต๋อยอยู่ห้องไหนคะ ..ห้องสิบ แล้วน้องภณิดาอยู่ห้องไหนคะ ..ห้องสิบเอ็ด อ้าวตอบทำไม น้องเปลี่ยนชื่อแล้วน่ะ นี่แหละค่ะ ใหม่ๆ ยังไม่คุ้น ฉะนั้นจึงต้องหมั่นระลึกว่าเราชื่ออะไร จนกระทั่งอีกหน่อยระลึกได้แล้ว จะมาเรียกว่า คุณภณิดา ก็คงจะไม่ตอบ และก็เหมือนกัน สติสัมปชัญญะมีหน้าที่ระลึกอย่างนี้แหละค่ะ

โดย ศาลาธรรม [13 เม.ย. 2549 , 08:41:53 น.] ( IP = 58.136.206.148 : : )

สลักธรรม 1 คำถาม พอเราลืมตาแล้ว เราก็เห็นพระพุทธรูป เราก็บอกนามเห็น พอนามเห็นเสร็จ ตาเราก็ยังจับอยู่ แล้วพอเราเปลี่ยนสายตามาเป็นรูปพระเจ้าอยู่หัว เราก็กำหนดนามเห็นต่อ อย่างนี้ถูกไหมคะ? คำตอบ นามเห็นต่อไม่มีค่ะ มีแต่นามเห็น ..ครั้งใหม่ คำถาม ค่ะ ถ้านามเห็นต่อไปๆ คือตาเรายังไม่หยุดไปเห็นพระโมคคัลลา พระสารีบุตร เราก็กำหนดนามเห็นต่อไปอีก ถูกต้องไหมคะที่กำหนดว่านามเห็น? คำตอบ ถูกต้องค่ะ ที่เห็นพระพุทธรูปก็กำหนดนามเห็น เห็นพระโมคคัลลาก็กำหนดนามเห็น เห็นพระสารีบุตรก็กำหนดนามเห็น ถามว่ากำหนดการเห็นว่าเป็นนามถูกต้องไหม ..ถูกต้องค่ะ แต่ไม่ถูกที่ทำ เพราะการปฏิบัติวิปัสสนากรรมฐานนั้นท่านไม่ให้มองไปไกลๆ แต่ท่านให้มองเพียงแค่ระยะที่มือตกลง เพราะถ้ามองไปไกลก็จะเห็นหลายอย่าง ก็จะวิปลาสมาก เพราะฉะนั้น ถ้าเผื่อเห็นแล้วกำหนดนาม ..ถูกต้อง แต่ถ้ามองไปไกลก็จะฟุ้งซ่าน ท่านจึงให้มองแค่ระยะที่มือตกเท่านั้น จึงต้องมีความสำรวม สังวรระวัง เพราะสิ่งข้างนอกนั้นมันเป็นบัญญัติทั้งสิ้น เช่นเดียวกัน "ฟุ้ง" ให้กำหนดนามฟุ้ง แต่อย่าไปดูฟุ้ง ทำไมคะ เพราะฟุ้งเป็นนาม จึงกำหนดนามฟุ้ง ทำไมจึงไม่ให้ดูฟุ้ง เพราะฟุ้งนั้นเป็นเนื้อเรื่อง และเนื้อเรื่องนั้นเป็นบัญญัติไม่ใช่ปรมัตถ เช่นเดียวกัน "พระโมคคัลลา" ก็บัญญัติ "พระสารีบุตร" ก็บัญญัติ "พระพุทธรูป" ก็บัญญัติ "สีทอง"ก็บัญญัติ ฉะนั้น การที่เราไม่สังวรระวังหรือสำรวมนี่ ..บัญญัติจะมาเป็นแถวเลย

โดย ศาลาธรรม [13 เม.ย. 2549 , 08:42:59 น.] ( IP = 58.136.206.148 : : )

สลักธรรม 2 คำถาม คืออย่างนี้ค่ะ อย่างเรามองเห็นรูปพระเจ้าอยู่หัวปั๊บ เราก็กำหนดนามเห็นเฉยๆ พอเรามองอะไรปุ๊บ เราเห็นอะไร เราก็กำหนดนามเห็น และถ้าบอกว่าไม่ให้ดูไกลอย่างนี้ สายตาคนเรานั้นมองไปนู่นไปนี่ไม่ได้หรือคะ? คำตอบ ไม่ได้ค่ะ เพราะต้องมีความสำรวมระวัง เหตุผลที่ไม่ให้ไปมองไกลก็เพราะว่า ธรรมชาติของจิตเรามันพร้อมจะนึกคิด และยินดีกับไม่ยินดี พอเราเห็นรูปพระบามสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว เรากำหนดนามเห็น แต่ถามว่าเรายินดีไหม ..ยินดี ความยินดีนั่นแหละคืออภิชฌา เป็นกิเลส ฉะนั้น เรามาตัดกิเลส เราจึงต้องสำรวมเพื่อป้องกันทุกอย่าง มิฉะนั้นแล้ว เราจะทำห้องคูหาเล็กๆ ให้อยู่ทำไม เพราะการเจอะเจออะไรนั้นพอรู้เป็นเรื่องราวแล้วก็วิปลาสธรรมทั้งสิ้น คำถาม เวลาเรานั่ง ดูรูปนั่งนะคะ ก็มีเสียงตอกอยู่ เราก็กำหนดนามได้ยินไปเรื่อยๆ ใช่ไหมคะ? คำตอบ คงต้องบอกว่า ถ้าสติสัมปชัญญะของเราแรงแล้วเนี่ย บางคนเรียกเราตั้งหลายครั้งแน่ะ เรายังไม่ได้ขานเขาเลย เพราะเรามีความใส่ใจกับการเดิน หรือกำลังคิดไปในเรื่องอื่น สิ่งอื่นเราก็จะไม่ได้ยินเลย

โดย ศาลาธรรม [13 เม.ย. 2549 , 08:43:43 น.] ( IP = 58.136.206.148 : : )

สลักธรรม 3 แต่เราไม่มีสติแรงกล้าคืองานการของเราไม่มั่นคง สิ่งภายนอกจึงมารบกวนได้เสมอ เพราะเราเปิดรับหมด เราไม่เอาชันอุดรูรั่ว ขณะที่เราอยู่กับการเห็น เราต้องอุดรูรั่วที่ทวารอื่น คือมีสติ วันนั้นก็นั่งอยู่ค่ะ เขาก็เคาะก็ได้ยิน แต่ก็ไม่ได้ใส่ใจ แต่ใส่ใจอยู่กับการนั่ง การที่บอกว่า นามได้ยินๆๆๆๆ เมื่อได้ยินเสียงเคาะตลอดนั้นไม่ใช่นะคะ เพราะที่รู้ว่าหลายหนนั้นไม่ใช่นามได้ยิน แต่เป็นนามรู้ค่ะ ฉะนั้นจึงต้องกำหนดให้ถูกว่านามอะไร เพราะนามมีหลายนาม การพยายามอยู่กับรูปนั่ง เดิน ยืน นอน อันเป็นอิริยาบถหยาบนั้นดูง่าย ถ้าหากสติเรามีกำลัง ปัญญาเรามีกำลังเนี่ย สิ่งที่เป็นปฏิปักษ์จะน้อยเหลือเกิน เพราะต้องบอกเลยว่า ชีวิตนี้ทนอะไรมาได้มากเลย ไม่เคยกลัวเลยกับการผ่าตัด ไม่เคยกลัวเท่าอากาศร้อน เพราะตอนนี้ไม่สบายหลายอย่าง แต่ตอนที่คุยอยู่นี้ อยู่ได้เพราะจิตนั้นมีงานทำ มีความใส่ใจในงานที่กำลังสอนอยู่ เพราะจิตมีพลัง เมื่อจิตสั่งสมพลังด้วยสติปัญญา ฉะนั้น อย่าไปสนใจสิ่งอื่น ให้สนใจอารมณ์ที่เป็นอธิบดี และที่สำคัญให้รู้ว่า เรามากันอะไร เรามากันอภิชฌาและโทมนัส อภิชฌาก็คือความพอใจ โทมนัสก็คือความไม่พอใจ อะไรที่เข้ามาทางทวารทั้งหกที่จะทำให้เราเกิดอภิชฌาและโทมนัส เราจึงต้องคอยระวัง เพราะเหล่านั้นเป็นกิเลส และต้องมีสติสัมปชัญญะและอาตาปี คอยระวังวิปลาสที่เห็นผิด จำผิด เข้าใจผิดว่าเป็นเรา แท้ที่จริงเป็นรูปเป็นนาม โปรดติดตามตอนต่อไป

โดย ศาลาธรรม [13 เม.ย. 2549 , 08:44:09 น.] ( IP = 58.136.206.148 : : )

สลักธรรม 4 มาติดตามอ่าน..วิธีการปฏิบัติเพื่อละอภิชฌาและโทมนัส ค่ะ ขอบคุณมากค่ะ..ที่นำสิ่งที่เป็นประโยชน์มาฝาก

โดย เซิ่น [13 เม.ย. 2549 , 22:04:09 น.] ( IP = 58.8.46.254 : : )

สลักธรรม 5 เรื่องราวน่ารู้คือรูปและนามนี่จริงๆเลยนะครับ และจะรู้จริงๆด้ก็ต้องเข้าใจให้ถูกเสียก่อนจริงๆเลยนะครับ ขอบพระคุณมากๆที่นำเรื่องดีมีค่ามาให้อ่านนะครับผม

โดย พี่เณร [15 เม.ย. 2549 , 11:39:17 น.] ( IP = 58.9.141.176 : : )

สลักธรรม 6 ...อนุโมทนาค่ะ ... ที่ได้นำความรู้และเพิ่มความเข้าใจในเหตุ-ผลของการปฏิบัติวิปัสสนากรรมฐานค่ะ

โดย น้องฟู [15 เม.ย. 2549 , 12:59:20 น.] ( IP = 58.9.141.176 : : )

สลักธรรม 7 ถ้าไม่ได้เข้ามาอ่าน จะเอาความเข้าใจมาจากไหน จริงๆแล้วองค์ประกอบของชีวิต ไม่ได้มีอะไรมากไปกว่า รูปและนาม เลย ขอบคุณครับ

โดย เม้าตาอิน [16 เม.ย. 2549 , 17:10:04 น.] ( IP = 58.9.125.202 : : )

สลักธรรม 8 ขอบพระคุณค่ะที่นำสิ่งที่มีประโยชน์อย่างยิ่งมาฝาก

โดย น้องอุ๊ [16 เม.ย. 2549 , 21:39:46 น.] ( IP = 221.128.114.93 : : )

สลักธรรม 9 ขอบพระคุณมากค่ะที่นำเรื่องดีๆมีคุณค่ามาให้อ่าน ได้ประโยชน์มากเลยค่ะ

โดย ธัญธร [18 เม.ย. 2549 , 13:01:37 น.] ( IP = 203.113.71.168 : : )

ขอเชิญแสดงความคิดเห็น

จาก : * Code : กรุณากรอก Code ตัวเลขด้านบน * อีเมล์ : หากไม่ต้องการให้เว้นว่าง รูปภาพ : ไม่เกิน 150KB รายละเอียด : Icon Toy Special command * * กรุณาคลิ๊ก Post message เพียงครั้งเดียว....

คำเตือน การแอบอ้างใช้ชื่อบุคคลซึ่งอาจทำให้บุคคลนั้นเกิดความเสียหาย อาจถูกดำเนินคดีทางกฏหมายได้ การโพสรูปภาพที่ไม่เหมาะสม หรือ ไม่ได้รับอนุญาตจากเจ้าของภาพ อาจถูกดำเนินคดีทางกฏหมายได้ หากพบเห็นรูปภาพหรือกระทู้ที่ไม่เหมาะสมสามารถเมล์เข้ามาได้ที่ freewebboard@thaimisc.com โดยระบุ subject "กระทู้ไม่เหมาะสม" พร้อมทั้งระบุ ADDRESS ของเว็บบอร์ด