อิทธิบาท ๔

---

สัมมัปปธาน ๔ อิทธิบาท ๔ คุณธรรมที่บุคคลเพียรให้เกิดให้มีขึ้นในตนแล้ว ให้สำเร็จความปรารถนา เรียกว่า อิทธิบาท โดยความหมายของอิทธิบาทปรากฏว่าเป็นคุณธรรม ที่สามารถทำให้บุคคลมีฤทธิ์ คำว่า ฤทธิ์ มีความหมายกว้างมาก รวมความว่า การทำ การประพฤติ ทุกสิ่งที่เกินวิสัยของธรรมดา เรียกว่าฤทธิ์ ผู้คนชอบพูดกันติดปาก ก็เช่นคำว่า แผลงฤทธิ์ แต่ฤทธิ์ที่ต้องแผลงนั้น โดยมากหมายเอาการมีฤทธิ์ เหาะเหินเดินอากาศ ดำดินได้ หายตัวได้ การเหาะหรือดำดินได้ ไม่ได้ทำให้ผู้มีฤทธิ์นั้นรอดไปจากอำนาจของความตายได้ ในทางหลักพุทธศาสนา มุ่งการบำเพ็ญตนให้ถึงความพ้นทุกข์ จึงไม่สรรเสริญฤทธิ์เหล่านั้นว่าเป็นของประเสริฐ “ฤทธิ์ที่ประเสริฐก็คือ มีปัญญาสามารถทำลายสังโยชน์” เครื่องผูกพันตัวเองได้ แล้วหลุดพ้นเป็นอิสรภาพ บรรลุสันติภาพ คือ ความสงบสุข นี่เป็นฤทธิ์ที่พระบรมศาสดาทรงยกย่องว่าประเสริฐสุดและเป็นของวิเศษจริง ไปแล้วไม่คืนมา ไม่ต้องขึ้น ไม่ต้องลงเหมือนฤทธิ์อื่น ๆ

โดย ศาลาเสือพิทักษ์ [1 พ.ค. 2549 , 11:27:40 น.] ( IP = 203.172.117.71 : : )

สลักธรรม 1 คำว่า อิทธิบาท นั้น เมื่อว่าโดยธรรมเครื่องให้สำเร็จแล้ว ต้องแยกคำว่า “บาท” ออกไป คือต้องหาบาทของฤทธิ์มาอีก ซึ่งบาทนั้นได้สำเร็จผลไปจากอิทธิบาท อีกทีหนึ่งเรียกว่า ฌาน ๔ ฌาน ๔ นี้นับได้ว่าเป็นบาทของฤทธิ์ทั้งหมด ไม่ว่าฤทธิ์ชนิดใด ๆ ทั้งหมด ถ้าฤทธิ์ทั้งหลายนั้นปราศจากฌาน ๔ เป็นบาทเป็นเครื่องส่งแล้ว ก็ยากที่จะสำเร็จฤทธิ์ตามประสงค์ อิทธิบาทมี ๔ ประการ คือ ๑. ฉนฺทิทฺธิปาท อิทธิบาทคือ ความพอใจในสิ่งนั้น ๒. วิริยิทฺธิปาท อิทธิบาทคือ ความพยายามเพื่อสิ่งนั้น ๓. จิตฺติทฺธิปาท อิทธิบาทคือ ความประคองจิตไปในสิ่งนั้น ๔. วิมํสิทฺธิปาท อิทธิบาทคือ ปัญญาพิจารณาเหตุผลในสิ่งนั้น คำว่า “สิ่งนั้น” ก็คือ ความพ้นทุกข์ อิทธิบาทจำเป็นต้องบำรุงกำลังด้วย ปธานจริยา คือการประพฤติความเพียรมุ่งตรงไปในทางดี มุ่งกำจัดทางชั่ว ความมุ่งหมายของความดีทุกอย่าง ย่อมมุ่งตรงไปที่ ความพ้นทุกข์ หรือ พระนิพพาน พระนิพพานเป็นขั้นสูงสุดในฝ่ายดี อิทธิบาทจึงเป็นคุณให้สำเร็จความประสงค์ ฉะนั้นความดีทุกชนิดก็เป็นอันสำเร็จพร้อม ไปด้วยการดำเนินมุ่งสู่ความดีสูงสุด คือ พระนิพพาน

โดย ศาลาเสือพิทักษ์ [1 พ.ค. 2549 , 11:28:17 น.] ( IP = 203.172.117.71 : : )

สลักธรรม 2 การกระทำของอิทธิบาท เป็นการกระทำที่มีกำลังติดต่อกันถึง ๔ ประการ คือ ขั้นที่ ๑. ในเบื้องต้นมีความพอใจ ขั้นที่ ๒. ใช้ความพยายาม ขั้นที่ ๓. ในการเคลื่อนไปตามระยะของความพยายาม ไม่ถอยหลัง ขั้นที่ ๔. มีปัญญารู้ในสิ่งที่ผ่านไป และค้นคว้าในสิ่งที่เป็นปัจจุบัน คุณธรรม ๓ ข้อเบื้องต้น เป็นแต่เครื่องอุดหนุน คุณธรรมข้อที่ ๔ คือปัญญา จัดว่าสำคัญที่สุด โดยฐานะเป็นผู้นำ คุณธรรมทั้ง ๔ จึงย่อมประสานกันเป็นเกลียวมั่นคง ทุกสิ่งทุกอย่างที่ทำโดยคุณธรรมเช่นนี้ ย่อมไม่เรียกว่า ตึงไป หรือ หย่อนไป แต่เรียกว่า มัชฌิมาปฏิปทา คือ ปฏิบัติเป็นกลาง ๆ ย่อมนำไปถึงความสำเร็จในที่สุด ตามธรรมดา คนโง่ คนไม่มีวิจารณ์ จะมีอิทธิบาทบริบูรณ์ไม่ได้ เพราะอิทธิบาทนี้ เป็นธรรมของบัณฑิต ผู้มีธัมมวิจยะ คือ มีความปกติ ใคร่ครวญในใจอยู่เสมอ คุณธรรมข้อแรกของอิทธิบาท คือ ฉันทะ ซึ่งได้แก่ความพอใจในความดีนั้น เป็นเครื่องแสดงให้เห็นอย่างชัดเจนว่า เป็นธรรมของบัณฑิต คนพาลยินดีในธรรมย่อมไม่มีปรากฏในโลก เพราะอะไร? ก็เพราะว่าแม้เขาจะได้เห็น ได้ยิน ได้ฟัง คำว่า ความดีสักร้อยสักพันครั้งเขาก็หาที่จะเอาใจใส่ไม่ ที่จะพินิจพิจารณาก็เปล่า ดังนั้น ฉันทะย่อมเกิดมาจากความเพิ่งพินิจ ฉะนั้นถ้าใครยังไม่มีอิทธิบาทในตนก็จงเข้าใจว่ายังขาดความพินิจอยู่ ขอให้รีบปลูก ความหมั่นพินิจลงในตนเสียก่อน เมื่อพินิจเห็นความดีว่าดีจริงแล้ว ก็จะได้มีตนเป็นที่พึ่ง ไม่ต้องรอให้ใครเขามาแจง มาเข็น ตนเท่านั้นเป็นคติของตน

โดย ศาลาเสือพิทักษ์ [1 พ.ค. 2549 , 11:29:08 น.] ( IP = 203.172.117.71 : : )

สลักธรรม 3 กราบขอบพระคุณในความเมตตาของหลวงพ่อเป็นอย่างสูงค่ะ

โดย น้องอุ๊ [1 พ.ค. 2549 , 20:17:13 น.] ( IP = 61.47.106.188 : : )

สลักธรรม 4 มาศึกษาต่อค่ะ กราบขอบพระคุณมากค่ะ

โดย พี่ดา [2 พ.ค. 2549 , 08:44:49 น.] ( IP = 124.121.171.58 : : )

ขอเชิญแสดงความคิดเห็น

จาก : * Code : กรุณากรอก Code ตัวเลขด้านบน * อีเมล์ : หากไม่ต้องการให้เว้นว่าง รูปภาพ : ไม่เกิน 150KB รายละเอียด : Icon Toy Special command * * กรุณาคลิ๊ก Post message เพียงครั้งเดียว....

คำเตือน การแอบอ้างใช้ชื่อบุคคลซึ่งอาจทำให้บุคคลนั้นเกิดความเสียหาย อาจถูกดำเนินคดีทางกฏหมายได้ การโพสรูปภาพที่ไม่เหมาะสม หรือ ไม่ได้รับอนุญาตจากเจ้าของภาพ อาจถูกดำเนินคดีทางกฏหมายได้ หากพบเห็นรูปภาพหรือกระทู้ที่ไม่เหมาะสมสามารถเมล์เข้ามาได้ที่ freewebboard@thaimisc.com โดยระบุ subject "กระทู้ไม่เหมาะสม" พร้อมทั้งระบุ ADDRESS ของเว็บบอร์ด