พระอภิธรรม ๗ คัมภีร์ (๓)

---

พระวิภังค์ คัมภีร์ที่ ๓ ธาตุกถา บาลี สงฺคโห อสงฺคโห. สงฺคหิเตน อสงฺคหิตํ. อสงฺคหิเตน สงฺคหิตํ, สงฺคหิเตน สงฺคหิตํ, อสงฺคหิเตน อสงฺคหิตํ, สมฺปโยโค วิปฺปโยโค, สมฺปยุตฺเตน วิปฺปยุตตํ, วิปฺปยุตฺเตน สมฺปยุตฺตํ, อสงฺคหิตํ. คำแปล มาติกา คือแม่บท ๑๔ คือ ธรรมที่สงเคราะห์เข้าได้ ธรรมที่สงเคราะห์เข้าไม่ได้ ๑, ธรรมชาติที่นับสงเคราะห์เข้าไม่ได้ ด้วยธรรมที่นับสงเคราะห์เข้าได้ ๑. ธรรมชาติที่นับสงเคราะห์เข้าได้ ด้วยธรรมที่นับสงเคราะห์เข้าไม่ได้ ๑, ธรรมชาติที่นับสงเคราะห์เข้าได้ ด้วยธรรมที่นับสงเคราะห์เข้าได้ ๑, ธรรมชาติที่นับสงเคราะห์เข้าไม่ได้ ด้วยธรรมที่นับสงเคราะห์เข้าไม่ได้ ๑, ธรรมที่ประกอบกันได้ ธรรมที่ประกอบกันไม่ได้ ๑, ธรรมชาติที่ประกอบเข้ากันไม่ได้ ด้วยธรรมที่ประกอบเข้ากันได้ ๑, ธรรมชาติที่ประกอบเข้ากันได้ ด้วยธรรมที่ประกอบเข้ากันไม่ได้ ๑, ธรรมชาติที่ประกอบเข้ากันได้ ด้วยธรรมที่ประกอบเข้ากันได้ ๑, ธรรมชาติที่ประกอบเข้ากันไม่ได้ ด้วยธรรมที่ประกอบเข้ากันไม่ได้ ๑, ธรรมชาติที่ประกอบเข้ากันได้และที่ประกอบเข้ากันไม่ได้ ด้วยธรรมที่นับสงเคราะห์เข้ากันได้ ๑, ธรรมชาติที่นับสงเคราะห์เข้ากันได้และที่นับสงเคราะห์เข้ากันไม่ได้ ด้วยธรรมที่ประกอบกันได้ ๑, ธรรมชาติที่ประกอบกันได้ และประกอบกันไม่ได้ ด้วยธรรมที่นับลงเข้ากันไม่ได้ ๑, และธรรมชาติที่นับสงเคราะห์เข้ากันได้ และนับสงเคราะห์เข้ากันไม่ได้ ด้วยธรรมที่ประกอบกันไม่ได้ ๑ รวม ๑๔ นัย

โดย ศาลาธรรม [1 พ.ค. 2549 , 11:33:41 น.] ( IP = 203.172.117.71 : : )

สลักธรรม 1 ข้อที่ควรกำหนดมาติกา ๑๔ นัย นัยที่ ๑ คือ สงฺคโห อสงฺคโห. นัยที่ ๒ คือ สงฺคหิเตน อสงฺคหิตํ. นัยที่ ๓ คือ อสงฺคหิเตน สงฺคหิตํ. นัยที่ ๔ คือ สงฺคหิเต สงฺคหิตํ. นัยที่ ๕ คือ อสงฺคหิเตน อสงฺคหิตํ. นัยที่ ๖ คือ สมฺปโยโค วิปฺปโยโค. นัยที่ ๗ คือ สมฺปยุตฺเตน วิปฺปยุตตฺตํ. นัยที่ ๘ คือ วิปฺปยุตฺเตน สมฺปยุตฺตํ. นัยที่ ๙ คือ สมฺปยุตฺเตน สมฺปยุตฺตํ. นัยที่ ๑๐ คือ วิปฺปยุตฺเตน วิปฺปยุตฺตํ. นัยที่ ๑๑ คือ สงฺคหิเตน สมฺปยุตฺตํ วิปฺปยุตฺตํ. นัยที่ ๑๒ คือ สมฺปยุตฺเตน สงฺคหิตํ อสงฺคหิตํ. นัยที่ ๑๓ คือ อสงฺคหิเตน สมฺปยุตฺตํ วิปฺปยุตฺตํ. นัยที่ ๑๔ คือ วิปฺปยุตฺเตน สงฺคหิตํ อสงฺคหิตํ. ตามนัยแห่งพระบาลีทรงจัดมาติกา ไว้ ๕ คือ ๑. นยมาติกา ๒. อัพภันตรมาติกา ๓. นยมุขมาติกา ๔. ลักขณมาติกา และ ๕. พาหิรมาติกา

โดย ศาลาธรรม [1 พ.ค. 2549 , 11:34:16 น.] ( IP = 203.172.117.71 : : )

สลักธรรม 2 ความประสงค์ของนัย นัยที่ ๑ ทรงแสดงไขให้ทราบถึงธรรมที่นับสงเคราะห์เข้ากันได้ และเข้ากันไม่ได้ แจกออกเป็น ๘ ตอน คือ ขันธ์ อายตนะ ธาตุ สัจจะ อินทรีย์ ปฏิจจสมุปปาทาทิ ติกะ ทุกะ ยกตัวอย่างนัยที่ ๑ ที่ทรงแสดงไว้ในพระบาลีธาตุกถา ฉบับฉัฏฐสังคายนา หน้า ๓ ข้อ ๖ ว่า รูปกฺขนฺโธ กตีหิ ขนฺเธหิ กตีหายตเนหิ กตีหิ ธาตูหิ สงฺคหิโต, รูปกฺขนฺโธ เอเกน ขนฺเธน รูปกฺขนฺโธ เอเกน ขนฺเธน เอกาทสหายตเนหิ เอกาทสหิ ธาตูหิ สงฺคหิโต, กตีหิ อสงฺคหิโต ? จตูหิ ขนฺเธหิ เอเกนายตเนน สตฺตหิ ธาตูหิ อสงฺคหิโต. แปลว่า รูปขันธ์ นับสงเคราะห์เข้าได้ ด้วยขันธ์ทั้งหลายเท่าไร ? อายตนะทั้งหลายเท่าไร ธาตุทั้งหลายเท่าไร รูปขันธ์นับสงเคราะห์เข้าได้แล้วด้วยขันธ์ ๑ อายตนะ ๑๑ ธาตุ ๑๑ สงเคราะห์เข้าไม่ได้ ด้วยขันธ์เป็นต้นเท่าไร ? นับสงเคราะห์เข้าไม่ได้ ด้วยขันธ์ ๔ อายตนะ ๑ ธาตุทั้งหลาย ๗ (จากนั้นก็แจกอกไปเป็นมูละ ตั้งมูล ๑-๒-๓-๔ และ ๕ เป็นที่สุด) จบคัมภีร์ธาตุกถา

โดย ศาลาธรรม [1 พ.ค. 2549 , 11:34:37 น.] ( IP = 203.172.117.71 : : )

สลักธรรม 3 ขอบพระคุณนะคะ และในทุกๆคัมภีร์มีคุณค่าแก่ชีวิตอย่างมากมาย

โดย น้องอุ๊ [1 พ.ค. 2549 , 19:49:33 น.] ( IP = 61.47.106.188 : : )

สลักธรรม 4 กราบขอบพระคุณค่ะ เห็นได้ว่าไม่มีความเป็นตัวตนเลยนะคะ มีแต่ขันธ์ อายตนะ ธาตุ เท่านั้น

โดย พี่ดา [2 พ.ค. 2549 , 08:50:05 น.] ( IP = 124.121.171.58 : : )

ขอเชิญแสดงความคิดเห็น

จาก : * Code : กรุณากรอก Code ตัวเลขด้านบน * อีเมล์ : หากไม่ต้องการให้เว้นว่าง รูปภาพ : ไม่เกิน 150KB รายละเอียด : Icon Toy Special command * * กรุณาคลิ๊ก Post message เพียงครั้งเดียว....

คำเตือน การแอบอ้างใช้ชื่อบุคคลซึ่งอาจทำให้บุคคลนั้นเกิดความเสียหาย อาจถูกดำเนินคดีทางกฏหมายได้ การโพสรูปภาพที่ไม่เหมาะสม หรือ ไม่ได้รับอนุญาตจากเจ้าของภาพ อาจถูกดำเนินคดีทางกฏหมายได้ หากพบเห็นรูปภาพหรือกระทู้ที่ไม่เหมาะสมสามารถเมล์เข้ามาได้ที่ freewebboard@thaimisc.com โดยระบุ subject "กระทู้ไม่เหมาะสม" พร้อมทั้งระบุ ADDRESS ของเว็บบอร์ด