อินทรีย์ ๕

---

อิทธิบาท ๔ อินทรีย์ ๕ ธรรมที่เป็นใหญ่เป็นจอมในหน้าที่ของตน เรียกว่า อินทรีย์ อินทรีย์แบ่งออกเป็น ๕ ข้อ คือ ๑. สทฺธินฺทฺริย อินทรีย์ คือ ใจน้อมไปในเหตุและผล ๒. วิริยินฺทฺริย อิททรีย์ คือ ความเพียรมุ่งไปสู่ความพ้นทุกข์ ๓. สตินฺทฺริย อินทรีย์ คือ สติแก่กล้า ๔. สมาธินฺทฺริย อินทรีย์ คือ ความมั่นใจ ๕. ปญฺญินฺทฺริย อินทรีย์ คือ ความเข้าใจ ในอรรถธรรม อินทรีย์ทั้ง ๕ นี้ จัดเป็นธรรมสำคัญหมวดหนึ่งของผู้ปฏิบัติ จำเป็นต้องเรียนให้รู้ไว้ เพื่อจะได้ไว้ตรวจตรองดูว่าเวลานี้เรามีอินทรีย์บริบูรณ์ดีแล้วหรือ หรือยังมีอินทรีย์ข้อไหนบกพร่อง จะได้พยายามอุดหนุนให้เจริญขึ้น เหตุที่ถือว่าอินทรีย์สำคัญ ก็เพราะว่า เมื่ออินทรีย์บริบูรณ์ในบุคคลใด บุคคลนั้นย่อมบรรลุความพ้นทุกข์ มีใจเป็นอิสระ ไม่อยู่ในอำนาจของอวิชชาและตัณหา

โดย ศาลาเสือพิทักษ์ [3 พ.ค. 2549 , 08:02:39 น.] ( IP = 203.113.16.250 : : 203.113.67.37 )

สลักธรรม 1 อินทรีย์ทั้ง ๕ นี้ล้วนแต่เป็นธรรมประจำใจ เป็นเครื่องอุดหนุนใจ ให้เป็นใหญ่เปรียบเสมือนบ้านเมือง ที่ประกอบด้วยคนสำคัญ ๕ คนเป็นผู้บริหาร ย่อมจะทำให้บ้านเมืองนั้น เป็นเมืองที่สำคัญขึ้นได้ ตามกำลังของผู้บริหาร เมื่อพิจารณาให้ถี่ถ้วนจะเห็นได้ว่า อินทรีย์ ๕ รวมเอาข้อสำคัญของคุณธรรม เครื่องอุดหนุนให้รู้มาไว้ในตัวหมดทุกอย่าง เปรียบเสมือนแม่เหล็กที่มีกำลังดึงดูดมาก ย่อมดูดเหล็กอื่น ๆ ให้มุ่งหน้ามาสู่ตนได้ ๑. สัทธินทรีย์ นั้น ได้แก่ ศรัทธา หมายถึง ใจที่น้อมไปในเหตุและผล ๒. วิริยินทรีย์ นั้น ได้แก่ สัมมัปปธาน ๔ ๓. สตินทรีย์ นั้น ได้แก่ สติปัฎฐาน ๔ ๔. สมาธินทรีย์ นั้น ไดแก่ สมาธิ ความตั้งใจมั่นบริสุทธิ์ปราศจากความหมองใจ ๕. ปัญญินทรีย์ นั้น ได้แก่ อินทรีย์คือปัญญาความเข้าใจในอรรถและธรรมแจ้งชัด ได้แก่ตัว สัมมาทิฏฐิ คือ ความเห็นธรรมอันถูกต้องตามความเป็นจริง และ สัมมาสังกัปปะ ความดำริเป็นธรรมประกอบด้วยความรู้ บรรดาอินทรีย์ทั้งหมด ปัญญินทรีย์ สำคัญยิ่งกว่าอินทรีย์ใด ๆ ทั้งสิ้น เพราะถ้าปราศจาก ปัญญิน ทรีย์แล้ว อินทรีย์อื่น ๆ ก็ไม่ไพบูลย์ ปัญญินทรีย์ เป็นหัวหน้าผู้ทำลายเครื่องกีดขวาง ให้อินทรีย์ทั้ง ๔ ดำเนินตาม ฉะนั้นการอบรมอินทรีย์สำคัญที่สุดก็ที่การอบรมปัญญาให้เกิดให้มีขึ้น เมื่อปัญญามีแล้ว อินทรีย์ ๔ อย่างก็ต้องมี ปัญญานั้นเกิดมาได้อย่างไร จะอบรมอย่างไร ก็มาดูในเรื่องต่อไป

โดย ศาลาเสือพิทักษ์ [3 พ.ค. 2549 , 08:03:19 น.] ( IP = 203.113.16.250 : : 203.113.67.37 )

สลักธรรม 2 พละ ๕ พละ ๕ กับอินทรีย์ ๕ มีชื่อเหมือนกัน แต่แตกต่างกันโดยแสดงคุณของธรรมเหล่านั้น อินทรีย์ ๕ แสดงว่า ธรรมเหล่านั้นเป็นจอมแห่งธรรม พละ ๕ แสดงว่าธรรมเหล่านั้นเป็นกำลังสำคัญในการดำเนินตามมรรคาของสันติ ดังนั้น อินทรีย์ ๕ กับ พละ ๕ เป็นอันเดียวกัน ต่างกันโดยการพูดถึงคุณเท่านั้น ๑. สทฺธาพล กำลังคือศรัทธา ๒. วิริยพล กำลังคือความเพียร ๓. สติพล กำลังคือสติ ๔. สมาธิพล กำลังคือสมาธิ ๕. ปญฺญาพล กำลังคือปัญญา

โดย ศาลาเสือพิทักษ์ [3 พ.ค. 2549 , 08:03:40 น.] ( IP = 203.113.16.250 : : 203.113.67.37 )

สลักธรรม 3 กำลังเป็นของจำเป็นในการประกอบกิจการทุก ๆ อย่าง ทุกชนิดไม่ว่าต่ำหรือสูง ความเข้าใจในบุคคลที่ไม่ได้ศึกษา ก็จะเข้าใจว่ากำลังนั้นมีเพียงอย่างเดียว คือ กำลังกาย แต่บางคนก็เข้าใจว่ามี ๓ อย่าง คือ กำลังกาย กำลังใจ กำลังปัญญา ความเข้าใจเหล่านี้ล้วนเป็นความเข้าใจที่ยังไม่เต็มจำนวนของกำลัง พระสัมมาสัมพุทธเจ้า ทรงเป็นยอดแห่งปรัชญาเมธี พระองค์ได้ทรงค้นคว้าหาหลักวิทยาส่วนนี้แล้วดำเนินตาม คือ ทรงบำรุงให้มีขึ้น จนในที่สุดก็ทรงบรรลุสันติภาพอย่างยิ่ง ดังความปรารถนา กำลังนั้นได้แก่ กำลัง ๕ ประการ ซึ่งแต่ละอย่าง ๆ ล้วนสำคัญทั้งสิ้น โดยเฉพาะอย่างยิ่ง ผู้ที่ปฏิบัติเพื่อมุ่งสันติตามรอยพระบาทของพระผู้มีพระภาค จะต้องบำรุงกำลังทั้ง ๕ ให้มีครบบริบูรณ์ในตน จึงจะสามารถดำเนินไปตามทางที่ประสงค์ได้โดยสะดวก

โดย ศาลาเสือพิทักษ์ [3 พ.ค. 2549 , 08:04:07 น.] ( IP = 203.113.16.250 : : 203.113.67.37 )

สลักธรรม 4 เป็นคำอธิบายที่สั้นๆ แต่ก็เห็นชัดเจนในความแตกต่างระหว่าง อินทรีย์๕ กับ พละ๕ ได้เป็นอย่างดี กราบขอบพระคุณอย่างสูงค่ะ

โดย พี่ดา [3 พ.ค. 2549 , 09:25:01 น.] ( IP = 124.121.173.54 : : )

สลักธรรม 5 มาติดตามต่อค่ะ กราบขอบพระคุณในความเมตตาของหลวงพ่อค่ะ

โดย น้องอุ๊ [3 พ.ค. 2549 , 20:29:43 น.] ( IP = 125.25.136.68 : : )

ขอเชิญแสดงความคิดเห็น

จาก : * Code : กรุณากรอก Code ตัวเลขด้านบน * อีเมล์ : หากไม่ต้องการให้เว้นว่าง รูปภาพ : ไม่เกิน 150KB รายละเอียด : Icon Toy Special command * * กรุณาคลิ๊ก Post message เพียงครั้งเดียว....

คำเตือน การแอบอ้างใช้ชื่อบุคคลซึ่งอาจทำให้บุคคลนั้นเกิดความเสียหาย อาจถูกดำเนินคดีทางกฏหมายได้ การโพสรูปภาพที่ไม่เหมาะสม หรือ ไม่ได้รับอนุญาตจากเจ้าของภาพ อาจถูกดำเนินคดีทางกฏหมายได้ หากพบเห็นรูปภาพหรือกระทู้ที่ไม่เหมาะสมสามารถเมล์เข้ามาได้ที่ freewebboard@thaimisc.com โดยระบุ subject "กระทู้ไม่เหมาะสม" พร้อมทั้งระบุ ADDRESS ของเว็บบอร์ด