| Moonlanithi |
Vipassana Meditation |
OnlineStudy thai english |
Article |
สำนักวิปัสสนา อ้อมน้อย |
กิจกรรม | About Us |
สสารและพลังงานในพระพุทธศาสนา (๕)
![]()
สสารและพลังงานในพระพุทธศาสนา (๕)
โดย ท่านอาจารย์บุญมี เมธางกูร
ตอนที่ผ่านมา
ลักษณะ คืออะไร?
ลักษณะนั้นได้แก่ธรรมชาติที่มีประจำตัว
คน สัตว์ หรือสรรพสิ่งทั้งหลายก็ย่อมจะต้องมีธรรมชาติประจำตัว เช่น คน ก็จะต้องมีรูปร่างตามแบบฉบับของตน แล้วก็จะต้องตั้งได้ฉากกับโลก สัตว์เดรัจฉาน เช่น สุนัข แมว ก็ย่อมจะต้องมีธรรมชาติประจำตัวของมัน และมิได้ตั้งฉากกับโลก โต๊ะและเก้าอี้ มันก็มีรูปแบบในลักษณะเหมาะที่จะเอาไปใช้งานได้แล้ว เรียกว่า เป็นโต๊ะ เป็นเก้าอี้
จิตใจก็จะต้องมี รู้อารมณ์เป็นลักษณะ เช่นรู้ในการเห็น ได้ยิน คิดนึก เป็นต้น นอกจากจิตใจแล้ว อย่างอื่นจะรู้อารมณ์ไม่ได้
รูปทั้งหลาย คือสสารและพลังงาน ย่อมจะรู้อารมณ์ไม่ได้เป็นลักษณะ ไม่ว่ารูปนั้นจะวิวัฒนาการมาช้านานสักเท่าใดก็ตาม
ปรมัตถธรรม คือเนื้อความที่จริงแท้แน่นอน มีลักษณะแบ่งออกได้เป็นสองประการ คือ สามัญลักษณะ กับวิเสสลักษณะ
โดย พี่เณร...นำมาฝาก [5 พ.ค. 2549 , 08:12:24 น.] ( IP = 58.136.212.72 : : )
สลักธรรม 1
๑. สามัญลักษณะ
คำว่า "ลักษณะ" หมายถึงธรรมชาติที่มีประจำตัว ไม่ว่าสิ่งใดก็ย่อมจะต้องมีธรรมชาติประจำตัวของสิ่งนั้น เช่นคนมีลักษณะอย่างนี้ แมว หณืโต๊ะ เก้าอี้ มีลักษณะอย่างนั้นๆ ดังกล่าวแล้ว
สรรพสิ่งทั้งหลายไม่ว่าจะเป็นสิ่งใด ที่ไม่มีชีวิต ตลอดจนสัตว์ที่ชื่อว่ามีชีวิตก็ตาม ย่อมจะอยู่ภายใต้สามัญลักษณะ ซึ่งมีอยู่ ๓ ประการ
สามัญลักษณะ เป็นลักษณะสามัญธรรมดา หรือเป็นธรรมชาติที่มีประจำตัวโดยทั่วๆ ไป แบ่งออกเป็น ๓ ประการ คือ อนิจลักษณะ ทุกขลักษณะ และอนัตตลักษณะโดย พี่เณร...นำมาฝาก [5 พ.ค. 2549 , 08:13:22 น.] ( IP = 58.136.212.72 : : )
สลักธรรม 2
ก.อนิจลักษณะ เป็นลักษณะที่ไม่เที่ยงแท้แน่นอน ไม่มั่นคง ไม่ยั่งยืนย่อมผันแปรอยู่เสมอ
คนโดยมากชอบพูดกันว่า "ความไม่เที่ยง" แต่คนโดยมากไปเข้าใจแต่เพียงว่า เป็นเด็กเกิดใหม่ ไม่เที่ยง จึงได้เติบโตเป็นหนุ่มเป็นสาว ความเป็นหนุ่มเป็นสาวก็ไม่เที่ยง ไม่ช้าไม่นานเท่าใดก็จะต้องแก่เฒ่า และความแก่เฒ่าตั้งต้นขึ้นมาแล้วก็แน่นอนว่าจะต้องถึงแก่ความตายในที่สุด
นั่นก็เป็นความไม่เที่ยงเหมือนกัน แต่เป็นความไม่เที่ยงที่เห็นได้ง่าย แต่ความไม่เที่ยงอีกอย่างหนึ่งนั้นเกิดอยู่ทุกเวลานาทีมิได้หยุดเลย ซึ่งสังเกตเห็นได้ยากสำหรับผู้ที่มิได้ศึกษา หรือมิได้คิดพิจารณาให้ดี บางทีความไม่เที่ยงไม่ปรากฏให้เห็นเลย
ตั้งแต่คนเราเกิดขึ้นมา ความไม่เที่ยงก็ได้ตั้งต้นขึ้นมาแล้วทุกวินาทีไม่มีหยุดเลย หาไม่จะเติบโตและแก่เฒ่าได้อย่างไร แต่เป็นไปทีละน้อยๆ มองเห็นไม่ได้
ตั้งแต่สร้างบ้านหลังใหม่เสร็จลง บ้านหลังนี้ก็เริ่มเก่าในทันใดนั้นเอง ถ้าจากไปสัก ๑ ปี ก็จะเห็นได้โดยง่าย เพราะสร้างเสร็จแล้วใหม่ๆ มองไม่เห็นว่ามันเก่า แต่บ้านทั้งหลังมันก็ได้เปลี่ยนแปลงไปทุกวินาทีมิได้หยุดเลย ดังนั้นมันจึงเก่าได้
ไม่มีใครหรือสิ่งใดจะไปยับยั้งความผันแปรเปลี่ยนแปลงนี้ได้ เพราะมันเป็นธรรมชาติที่มีประจำตัว คืออนิจจัง ซึ่งได้แก่ความไม่เที่ยงนั่นเองโดย พี่เณร...นำมาฝาก [5 พ.ค. 2549 , 08:13:44 น.] ( IP = 58.136.212.72 : : )
สลักธรรม 3
ข. ทุกขลักษณะ เป็นธรรมชาติที่ทนอยู่ในสภาพเดิมไม่ได้ คือความทุกข์
คนโดยมากพากันเข้าใจว่า ทุกข์ ก็ได้แก่ ความเดือดร้อนใจ หรือไม่สบาย ไม่มีข้าวจะกิน ไม่มีเงินจะใช้ ไม่มีบ้านจะอยู่ เจ็บป่วยไม่สบาย หรือผิดพ้องหมองใจกันมุ่งหมายเอาแต่คนหรือสัตว์เท่านั้น
นั่นเป็นความทุกข์ แต่เป็นทุกข์ขั้นหยาบๆ เพราะทนอยู่ในสภาพเดิมไม่ได้เหมือนกัน แต่ความจริงที่ถูกต้องสมบูรณ์นั้น ความทุกข์ได้แก่สภาพที่ทนอยู่ไม่ได้ต้องผันแปรเปลี่ยนแปลงไป แล้วเป็นทุกข์ได้ทั้งรูปทั้งนาม เช่น นาม เห็น หรือได้ยิน ผู้ใดที่เห็น หรือได้ยิน แม้จะดีแสนดีอย่างไร ก็ทนเห็น หรือทนได้ยินอยู่ตลอเวลาไม่ไหว ต้องเปลี่ยนอารมณ์ไปอยู่เรื่อยๆ ไป
แม้อิริยาบถที่ยืน เดิน นั่ง นอน ที่เราคิดว่าแสนสบายก็อยู่ในอิริยาบถเดียวไม่ได้ ก็ต้องเปลี่ยนไปเปลี่ยนมาวันละนับครั้งไม่ไหวด้วยทนอยู่ไม่ได้ เพราะความทุกข์มันมาบังคับ ตลอดจนโต๊ะ เก้าอี้ หรือข้าวของต่างๆ มันก็อยู่ในฐานะเดียวกัน คือเป็นทุกข์ทนอยู่ในสภาพเดิมไม่ได้ด้วยกนทั้งนั้น เพราะรูปอันเป็นปรมาณูมาประชุมกันย่อมจะผันแปรไปอยู่ทุกวินาทีโดย พี่เณร...นำมาฝาก [5 พ.ค. 2549 , 08:14:07 น.] ( IP = 58.136.212.72 : : )
สลักธรรม 4
ค. อนัตตลักษณะ เป็นธรรมชาติที่ไม่ใช่ตัวไม่ใช่ตน ไม่ใช่คน ไม่ใช่สัตว์ทั้งจะยังบังคับบัญชาก็ไม่ได้ด้วย
สรรพสิ่งทั้งหลายในโลกนี้ ไม่มีอะไรเกิดขึ้นมาโดดเดี่ยวแต่ลำพัง ล้วนแต่เกิดขึ้นมาได้ก็ด้วยอาศัยการประชุมกัน เช่น นาฬิกาข้อมือ มันก็จะต้องมีตัวเรือน มีหน้าปัด มีเข็มสั้นเข็มยาว มีฟันเฟืองตัวเล็กตัวใหญ่ เป็นต้น
ถ้าเรากระจายออกมาให้หมดเป็นชิ้นๆ ความเป็นนาฬิกาก็จะหายไป แม้ตัวเรือน หน้าปัด เข็มสั้นเข็มยาว ฟันเฟือง มันก็ล้วนแต่เป็นรูป "ปรมาณู" มารวมกัน เราหานาฬิกาเท่าใดก็ไม่พบ
คนเราก็เหมือนกัน เอาส่วนต่างๆ เช่น หน้า ตา แขน ขา กระดูก กล้ามเนื้อ มารวมกันเข้ามันจึงเป็นคน แล้วก็แยกออกเป็นหญิงเป็นชาย ดำหรือขาว สวยหรือไม่สวย โดยมีจิตใจของผู้นั้นรวมเข้าไปด้วย
แต่ถ้ากระจายชิ้นส่วนต่างๆ เหล่านี้ออกไปให้หมดเป็นชิ้นๆ แล้ว ความเป็นคน หญิง หรือชาย ดำหรือขาว สวยหรือไม่สวย ก็จะหายไป จะมีแต่รูปกับนามเท่านั้น
เราหลงคิดหลงติดใจหรือไม่ชอบ เมื่อเราเห็นก็โดยเหตุที่เราหลงละเมอเพ้อฝันในมโนภาพของเราเอง
ด้วยเหตุดังนี้ อนัตตลักษณะ ก็ได้แก่ความว่างเปล่าจากตัวตน คนหรือสัตว์เป็นเพียงรูปกับนามเท่านั้นมาประชุมกัน และรูปกับนามนี้ก็ผันแปรเปลี่ยนแปลงไปอยู่ทุกวินาที บังคับบัญชามันอย่างไรก็ไม่ได้ด้วย
โปรดติดตามตอนต่อไป
![]()
โดย พี่เณร...นำมาฝาก [5 พ.ค. 2549 , 08:14:34 น.] ( IP = 58.136.212.72 : : )
สลักธรรม 5
วันนี้ได้ศึกษาสามัญลักษณะ ๓ อย่างอนิจจลักษณะ ทุกขลักษณะ อนัตตลักษณะ
ขอบคุณมากค่ะโดย พี่ดา [5 พ.ค. 2549 , 09:26:57 น.] ( IP = 124.121.172.181 : : )
สลักธรรม 6มาศึกษาตอนที่ ๕ ต่อครับ
ขอบคุณมากครับสำหรับเรื่องดีที่มีประโยชน์ครับผม
โดยเฉพาะเรื่องนี้คือเรื่องรูปปรมัตถ์ จะได้เข้าใจเรื่องราวเกี่ยวกับชีวิตที่ลึกซึ้งครับผมขออนุโมทนาสาธุครับ
![]()
![]()
โดย ทับตะวัน [6 พ.ค. 2549 , 07:30:54 น.] ( IP = 58.9.138.99 : : )
สลักธรรม 7![]()
มาติดตามต่อค่ะ
ขอบพระคุณค่ะ..ที่นำสิ่งที่เป็นประโยชน์มาฝากค่ะ
โดย เซิ่น [8 พ.ค. 2549 , 20:15:31 น.] ( IP = 58.8.50.152 : : )
ขอเชิญแสดงความคิดเห็น คำเตือน
- การแอบอ้างใช้ชื่อบุคคลซึ่งอาจทำให้บุคคลนั้นเกิดความเสียหาย อาจถูกดำเนินคดีทางกฏหมายได้
- การโพสรูปภาพที่ไม่เหมาะสม หรือ ไม่ได้รับอนุญาตจากเจ้าของภาพ อาจถูกดำเนินคดีทางกฏหมายได้
- หากพบเห็นรูปภาพหรือกระทู้ที่ไม่เหมาะสมสามารถเมล์เข้ามาได้ที่ freewebboard@thaimisc.com โดยระบุ subject "กระทู้ไม่เหมาะสม" พร้อมทั้งระบุ ADDRESS ของเว็บบอร์ด
ผู้ช่วยเหลือ-แหล่งข้อมูล |
[ คีตธรรม ] [ ตารางสี ] [ ค้นหาเพลง ] |
ลานภาพ |
ค้นหา |
สร้างสรรค์โดย |