สสารและพลังงานในพระพุทธศาสนา (๘)

---

สสารและพลังงานในพระพุทธศาสนา (๘) โดย ท่านอาจารย์บุญมี เมธางกูร ตอนที่ผ่านมา สงเคราะห์รูปเป็น ๕ นัย บรรดารูปทั้งหลายที่จะได้ศึกษาต่อไป แบ่งออกได้เป็น ๕ นัย หรือจัดเป็น ๕ ประเภทด้วยกัน ดังมีคาถาสังคหะที่ ๒ แสดงเอาไว้ว่า สมุทฺเทสา วิภาคา จ สมุฏฐานา กลาปโต ปวตฺติกฺกมโต เจติ ปญฺจธา ตตฺถ สงฺคโหฯ แปลความว่า อันว่า รูป นั้น สงเคราะห์โดยนัย ๕ คือ สมุทเทส วิภาค สมุฏฐาน กลาป และปวัตติกกมะ หมายถึงว่า รูปทั้งหมดที่จะได้ศึกษานั้นแบ่งออกโดยเป็นหัวข้อแล้วได้แก่ รูป ๕ ประเภทคือ ๑. รูปสมุทเทสนัย เป็นการแสดงเรื่องรูปโดยสังเขปหรือโดยย่อของรูปแต่ละรูป ๒. รูปวิภาคนัย เป็นการแสดงเรื่องรูปเป็นส่วนๆ เป็นคู่ๆ โดยพิสดาร ๓. รูปสมุฏฐานนัย เป็นการแสดงเรื่องสมุฏฐานของรูป แสดงปัจจัยหรือเหตุที่ทำให้รูปเกิดขึ้น ว่าแต่ละรูปเกิดขึ้นมาได้อย่างไร ๔. รูปกลาปนัย เป็นการแสดงเรื่องรูปที่เกิดเป็นกลุ่ม หรือเป็นคณะว่ามารวมกลุ่มกันได้อย่างไร ๕. รูปปวัตติกมนัย เป็นการแสดงความเป็นไปของรูปตามลำดับการเกิดและการดับ

โดย พี่เณร...นำมาฝาก [8 พ.ค. 2549 , 07:54:09 น.] ( IP = 58.136.212.49 : : )

สลักธรรม 1 นัยที่ ๑ รูปสมุทเทส การแสดงรูปธรรมโดยสังเขปหรือโดยย่อ เพื่อจะได้ทราบวิเสสลักษณะของรูปแต่ละรูปนั้น คาถาสังคหะที่ ๓ ที่ ๔ แสดงว่า ภูตปฺปสาทวิสยา ภาโว หทยมิจฺจปิ ชีวิตาหารรูเปหิ อฏฺฐารสวิธํ ตถาฯ แปลความว่า มหาภูตรูป ปสาทรูป วิสยรูป ภาวรูป หทยรูป ชีวิตรูป อาหารรูป รวม ๑๘ รูป เป็นนิปผันนรูป ปริจฺเฉโท จ วิญฺญตฺติ วิกาโร ลกฺขณนฺติ จ อนิปฺผนฺนา ทส เจติ อฏฺฐวีสวิธมฺภเว ฯ แปลความว่า ปริจเฉทรูป วิญญัติรูป วิการรูป ลกฺขณรูป รวม ๑๐ รูป เป็นอนิปผันนรูป รวมรูปทั้งหมดจึงมี ๒๘ รูปด้วยกัน รูปสมุทเทสนัย เป็นการแสดงเรื่องรูปโดยสังเขป หรือโดยย่อ เพื่อความเข้าใจที่ดี จะขอเสนอเรื่องสสารและพลังงานในวิชาวิทยาศาสตร์เสียก่อน

โดย พี่เณร...นำมาฝาก [8 พ.ค. 2549 , 07:54:44 น.] ( IP = 58.136.212.49 : : )

สลักธรรม 2 วิทยาศาสตร์คืออะไร? วิทยาศาสตร์คือความรู้อันประกอบด้วยเหตุผลที่จัดเอาไว้เป็นหมวดหมู่ ซึ่งถ้าจะขยายความออกไปอีกก็คือความรู้ความสามารถ ที่จะแสวงหาคำอธิบายในปรากฏการณ์ที่แปลกประหลาดหรือที่พิสดารที่บุคคลเป็นอันมากยังไม่มีความเข้าใจ เช่นปรากฏการณ์ต่างๆ ที่เกิดขึ้นตามธรรมชาติหรือที่พบเห็นกันอยู่ทุกวี่ทุกวัน มีพระอาทิตย์ พนะจันทร์ ดวงดาว ที่โคจรอยู่บนท้องฟ้า หรือเรื่องลมพัด ฤดูร้อน ฤดูหนาว น้ำขึ้น น้ำลง ฟ้าร้อง ฟ้าผ่า ต้นไม้ ใบหญ้า และจิตวิทยา ฯลฯ เป็นต้น นอกจากนี้วิทยาศาสตร์สามารถเปิดช่องทางให้ผู้ศึกษาหาความรู้ที่ประกอบด้วยเหตุผลต่างๆ ในสิ่งแปลกๆ ใหม่ ๆ ได้เสมอและในวิทยาศาสตร์บางสาขาได้นำเอาความรู้ไปใช้ในกิจการ หรือเพื่อการแก้ปัญหาให้ตนเองและผู้อื่น ในชีวิตประจำวัน เช่น ในวิชาที่ว่าด้วยจิตวิทยา แพทย์ วิศวกรรม และพฤกษศาสตร์ เป็นต้น วิทยาศาสตร์นั้นแบ่งออกเป็นสองสาขาใหญ่ๆ คือ ๑. วิทยาศาสตร์ธรรมชาติ ได้แก่การอธิบายถึงความรู้ต่างๆ เกี่ยวแก่วัตถุตามธรรมชาติ เรื่องชีวิตของสัตว์ ของพืช ดาราศาสตร์ และความรู้ในเรื่องพลังงาน คือความสามารถที่จะทำงานได้ เช่น วัตถุขยายตัวได้เมื่อถูกความร้อน กระแสน้ำไหล แรงของลม พลังงานเคมี เป็นต้น ๒. วิทยาศาสตร์สังคม เช่น จิตวิทยา และรัฐศาสตร์ เป็นต้น

โดย พี่เณร...นำมาฝาก [8 พ.ค. 2549 , 07:55:04 น.] ( IP = 58.136.212.49 : : )

สลักธรรม 3 พระพุทธศาสนาแสดงเรื่อง "รูป" ซึ่งก็ได้แก่วิทยาศาสตร์สาขาที่ ๑ คือวิทยาศาสตร์ธรรมชาติ ที่ว่าด้วยสสารและพลังงาน แล้วก็มีในข้อ ๒ คือวิทยาศาสตร์สังคมเกี่ยวพันอยู่ด้วย ผู้ศึกษาในเรื่องนี้จะได้ทราบความจริงว่า พระสัมมาสัมพุทธเจ้าแสดงเรื่อง "รูป" ไว้เมื่อ ๒๕๐๐ ปีเศษ มาแล้วนั้น ล้าสมัยหรืออย่างไร กับทั้งจะเป็นประโยชน์แก่ชีวิตของผู้ศึกษาเป็นอันมากด้วย แต่อย่างไรก็ดี การศึกษาเรื่องรูปในพระพุทธศาสนานั้นค่อนข้างจะศึกษาได้ยากอยู่บ้าง ผู้ใดได้ศึกษาวิชาวิทยาศาสตร์เบื้องต้นมาเป็นพื้นฐานรองรับเสียก่อนแล้ว ก็จะทำให้เข้าใจได้ง่ายขึ้น การที่นำเอาวิชาวิทยาศาสตร์เข้ามาเกี่ยวข้องด้วย ก็มิใช่นำเอามาในฐานะเอามาวางเป็นหลักการณ์แต่เพียงเอาวิชาวิทยาศาสตร์เข้ามาอธิบายพระพุทธศาสนา เพื่อให้เกิดความเข้าใจเท่านั้น ด้วยเหตุนี้ แม้วิชาทางวิทยาศาสตร์จะได้เปลี่ยนแปลงไปอย่างไรในอนาคต เพราะนักปราชญ์ในสมัยหลังค้นคว้าหาความจริงขึ้นมาได้ แล้วหักล้างทำลายทฤษฎีที่ได้วางเอาไว้เสีย ก็จะไม่กระทบกระเทือนต่อปรมัตถสัจธรรมแต่ประการใด ในวิทยาศาสตร์ธรรมชาติ ตั้งต้นที่จะให้ผู้ศึกษาทราบว่า สสารและพลังงานคืออะไรเสียก่อน โปรดติดตามตอนต่อไป

โดย พี่เณร...นำมาฝาก [8 พ.ค. 2549 , 07:55:23 น.] ( IP = 58.136.212.49 : : )

สลักธรรม 4 ขอบคุณมากครับสำหรับเรื่องดีที่มีประโยชน์ครับผม

โดย ทับตะวัน [8 พ.ค. 2549 , 08:21:24 น.] ( IP = 58.9.137.89 : : )

สลักธรรม 5 มาติดตามต่อค่ะ ขอบพระคุณค่ะ..ที่นำสิ่งที่เป็นประโยชน์มาฝากค่ะ

โดย เซิ่น [8 พ.ค. 2549 , 20:17:57 น.] ( IP = 58.8.50.152 : : )

สลักธรรม 6 มาศึกษาต่อค่ะ กราบขอบพระคุณอย่างสูงค่ะ

โดย พี่ดา [9 พ.ค. 2549 , 14:03:34 น.] ( IP = 124.121.175.216 : : )

ขอเชิญแสดงความคิดเห็น

จาก : * Code : กรุณากรอก Code ตัวเลขด้านบน * อีเมล์ : หากไม่ต้องการให้เว้นว่าง รูปภาพ : ไม่เกิน 150KB รายละเอียด : Icon Toy Special command * * กรุณาคลิ๊ก Post message เพียงครั้งเดียว....

คำเตือน การแอบอ้างใช้ชื่อบุคคลซึ่งอาจทำให้บุคคลนั้นเกิดความเสียหาย อาจถูกดำเนินคดีทางกฏหมายได้ การโพสรูปภาพที่ไม่เหมาะสม หรือ ไม่ได้รับอนุญาตจากเจ้าของภาพ อาจถูกดำเนินคดีทางกฏหมายได้ หากพบเห็นรูปภาพหรือกระทู้ที่ไม่เหมาะสมสามารถเมล์เข้ามาได้ที่ freewebboard@thaimisc.com โดยระบุ subject "กระทู้ไม่เหมาะสม" พร้อมทั้งระบุ ADDRESS ของเว็บบอร์ด