มูลนิธิอภิธรรมมูลนิธิ

Moonlanithi Vipassana
Meditation
OnlineStudy
thai    english
Article สำนักวิปัสสนา
อ้อมน้อย
กิจกรรม About Us

[ Home ] [ ลานถาม-ตอบปัญหาธรรมะ ] [ ลานกวีธรรม ] [ ลานคิด เล่า เขียน ] [ ลานกลิ่นดอกแก้ว ] [ ค้นหากระทู้ ] [ สมัครสมาชิก ] [ login เข้าระบบ ]


สสารและพลังงานในพระพุทธศาสนา (๑๐)






สสารและพลังงานในพระพุทธศาสนา (๑๐)
โดย ท่านอาจารย์บุญมี เมธางกูร


ตอนที่ผ่านมา


รูปปรมัตถ์ (สสารและพลังงาน) ทั้งหมดมีอยู่ ๒๘ รูป


มหาภูตรูป ได้แก่รูปที่เป็นใหญ่ หรือรูปที่เป็นประธาน

ลำดับที่ ๑ - ๔ มหาภูตรูปมี ๔ คือ ปฐวี (ธาตุดิน) อาโป (ธาตุน้ำ) เตโช (ธาตุไฟ) วาโย (ธาตุลม)
๑. ปฐวี........................................ธาตุดิน
๒. อาโป.......................................ธาตุน้ำ
๓. เตโช.......................................ธาตุไฟ
๔. วาโย......................................ธาตุลม

อุปาทายรูป ๒๔ ได้แก่ รูปที่ต้องอาศัยมหาภูตรูปเกิดขึ้น เพราะไม่สามารถที่จะเกิดด้วยตนเองได้ คือ ปสาทรูป ๕ วิสยรูป ๔ ภาวะรูป ๒ วิญญัติรูป ๒ วิการรูป ๓ ลักขณรูป ๔

ลำดับที่ ๕ - ๙ ปสาทรูป ๕ (รูปประสาทรับสัมผัสทั้ง ๕)
๕. จักขุปสาทรูป........................ประสาทตา
๖. โสตปสาทรูป........................ประสาทหู
๗. ฆานปสาทรูป.......................ประสาทจมูก
๘. ชิวหาปสาทรูป.....................ประสาทลิ้น
๙. กายปสาทรูป.......................ประสาทกาย

ลำดับที่ ๑๐ - ๑๓ วิสยรูป ๔ (รูปที่เป็นอารมณ์)
๑๐. วัณณะ .............................สี
๑๑. สัททะ................................เสียง
๑๒. คันธะ................................กลิ่น
๑๓. รสะ...................................รส

โดย พี่เณร...นำมาฝาก [10 พ.ค. 2549 , 08:16:48 น.] ( IP = 203.113.67.36 : : ) เก็บกระทู้นี้ไว้ใน Bookmarkส่งกระทู้นี้ให้เพื่อนของคุณ


  สลักธรรม 1

ลำดับที่ ๑๔ - ๑๕ ภาวะรูป ๒ (รูปที่แสดงความเป็นเพศ)
๑๔. อิตถีภวะรูป.......................รูปที่แสดงเพศหญิง
๑๕. ปุริสภาวรูป.......................รูปที่แสดงเพศชาย

๑๖. หทยรูป ............................รูปที่ตั้งที่อาศัยของจิต
๑๗. ชีวิตรูป..............................รูปที่รักษาที่เกิดจากกรรม
๑๘. อาหารชรูป.......................รูปที่นำให้อาหารชรูปเกิด
๑๙. ปริจเฉทรูป.......................ช่องว่างระหว่างปรมาณู

ลำดับที่ ๒๐ - ๒๑ วิญญัติรูป ๒ (พฤติกรรมที่แสดงออกทางกายทางวาจา)
๒๐. กายวิญญัติรูป................พฤติกรรมที่แสดงออกทางกาย
๒๑. วจีวิญญัติรูป...................พฤติกรรมที่แสดงออกทางวาจา

ลำดับที่ ๒๒ - ๒๔ วิการรูป ๓ (อาการพิเศษของรูป)
๒๒. ลหุตารูป...........................ตัวการทำให้รูปเป็นไปคือเบา
๒๓. มุทุตารูป...........................ตัวการทำให้รูปเป็นไปคืออ่อน
๒๔. กัมมัญญตารูป.................ตัวการทำให้เป็นไปคือเหมาะสม

ลำดับที่ ๒๕ - ๒๘ ลักขณรูป ๔ (คือรูปที่มีกาลเป็นกำหนดในการชี้ขาด)
๒๕. อุปจยรูป...........................รูปที่แรกเกิด
๒๖. สันตติรูป...........................รูปที่สืบต่อ
๒๗. ชรตารูป.............................รูปที่เสื่อม
๒๘. อนิจจตารูป........................รูปที่ดับ

โดย พี่เณร...นำมาฝาก [10 พ.ค. 2549 , 08:17:22 น.] ( IP = 203.113.67.36 : : )


  สลักธรรม 2

ในจำนวนรูปทั้งหมดซึ่งมีอยู่ ๒๘ อันอยู่ภายในวงเล็บปีกกาที่แสดงไว้นั้น ท่านจะเห็นว่า มีนิปผันนรูปอยู่ ๑๘ ตั้งแต่มหาภูตรูป ๔ ไปจนถึงอาหารชรูป ในรูปทั้ง ๑๘ รูปนี้เป็นรูปปรมัตถ์แท้ ส่วนรูปที่เหลืออีก ๑๐ คือนับตั้งแต่ปริจเฉทรูปไปจนถึงลักขณรูป ๔ นั้น ไม่ใช่รูปปรมัตถ์โดยแท้จริง เป็นรูปที่อาศัยรูปปรมัตถ์เกิดขึ้น

ด้วยเหตุนี้เองพระอนุรุทธาจารย์ จึงตั้งชื่อรูปปรมัตถ์แท้ ๑๘ รูป ตั้งชื่อรูปที่อาศัยรูปปรมัตถ์เกิดอีก ๑๐ รูปนั้น ออกไปเป็นอย่างละ ๕ ชื่อ คือ

รูปปรมัตถ์แท้ ได้แก่ นิปผันนรูป สภาวรูป สลักขณรูป รูปรูป สัมมสนรูป
รูปที่อาศัยปรมัตถ์เกิด ได้แก่ อนิปผันนรูป อสภาวะรูป อสลักขณรูป อรูปรูป อสัมมสนรูป

โดย พี่เณร...นำมาฝาก [10 พ.ค. 2549 , 08:18:10 น.] ( IP = 203.113.67.36 : : )


  สลักธรรม 3

ถ้าท่านมีความยุ่งยากอยู่บ้างในบทเรียนที่ได้ผ่านมาแล้ว ก็ขอให้ผ่านไปโดยไม่ต้องกังวลใจ เพราะว่าวางเป็นหลักการเอาไว้เท่านั้น ยังไม่มีคำอธิบาย แล้วเริ่มศึกษามหาภูตรูป ๔ กับอุปาทายรูป ๒๔ ต่อไปก่อน


โปรดติดตามตอนต่อไป


โดย พี่เณร...นำมาฝาก [10 พ.ค. 2549 , 08:18:49 น.] ( IP = 203.113.67.36 : : )


  สลักธรรม 4


มาศึกษาเรื่องรูปต่อค่ะ ไม่ง่ายอย่างที่คิดว่า เพราะเป็นรูปปรมัตถ์

กราบขอบพระคุณค่ะ

โดย พี่ดา [10 พ.ค. 2549 , 09:29:54 น.] ( IP = 124.121.174.84 : : )


  สลักธรรม 5

มาติดตามศึกษาต่อค่ะ
ขอบพระคุณค่ะ..ที่นำสิ่งที่เป็นประโยชน์มาฝากค่ะ

โดย เซิ่น [10 พ.ค. 2549 , 12:50:28 น.] ( IP = 203.146.147.13 : : )

ขอเชิญแสดงความคิดเห็น
จาก : *
Code :
กรุณากรอก Code ตัวเลขด้านบน *
อีเมล์ : หากไม่ต้องการให้เว้นว่าง
รูปภาพ : ไม่เกิน 150KB
รายละเอียด :
Icon Toy
Special command

* *
กรุณาคลิ๊ก Post message เพียงครั้งเดียว.... 

คำเตือน
  • การแอบอ้างใช้ชื่อบุคคลซึ่งอาจทำให้บุคคลนั้นเกิดความเสียหาย อาจถูกดำเนินคดีทางกฏหมายได้
  • การโพสรูปภาพที่ไม่เหมาะสม หรือ ไม่ได้รับอนุญาตจากเจ้าของภาพ อาจถูกดำเนินคดีทางกฏหมายได้
  • หากพบเห็นรูปภาพหรือกระทู้ที่ไม่เหมาะสมสามารถเมล์เข้ามาได้ที่ freewebboard@thaimisc.com โดยระบุ subject "กระทู้ไม่เหมาะสม" พร้อมทั้งระบุ ADDRESS ของเว็บบอร์ด

ผู้ช่วยเหลือ-แหล่งข้อมูล

[ คีตธรรม ] [ ตารางสี ] [ ค้นหาเพลง ]

ลานภาพ

อบรมวิปัสสนา

ค้นหา

ค้นหา-GooGle

สร้างสรรค์โดย a2.gif (164 bytes) http://www.abhidhamonline.org