มูลนิธิอภิธรรมมูลนิธิ

Moonlanithi Vipassana
Meditation
OnlineStudy
thai    english
Article สำนักวิปัสสนา
อ้อมน้อย
กิจกรรม About Us

[ Home ] [ ลานถาม-ตอบปัญหาธรรมะ ] [ ลานกวีธรรม ] [ ลานคิด เล่า เขียน ] [ ลานกลิ่นดอกแก้ว ] [ ค้นหากระทู้ ] [ สมัครสมาชิก ] [ login เข้าระบบ ]


สสารและพลังงานในพระพุทธศาสนา (๑๒)






สสารและพลังงานในพระพุทธศาสนา (๑๒)
โดย ท่านอาจารย์บุญมี เมธางกูร


ตอนที่ผ่านมา

ปฐวี คือธาตุดินนั้นแบ่งออกได้เป็น ๔ ประเภท คือ

ก. ลกฺขณปฐวี หรือ ปรมัตถปฐวี ได้แก่ธรรมชาติของความแข็ง หรือ่อนซึ่งผู้ถูกกระทบจะรู้สึกได้ด้วยตนเอง ความแข็งหรืออ่อนเป็นตัวยืนให้พิสูจน์ได้ว่ามีความจริง เป็นจริง ไม่ว่าผู้ใดที่มีประสาทรับสัมผัสทางกาย เมื่อกระทบแล้วก็จะมีความรู้สึกเหมือนๆ กัน ทั้งนี้ไม่ว่าจะเอาไปกระทบกับร่างกายของคน หรือของสัตว์ ณ แห่งหนตำบลใด

ซึ่งเป็นการแตกต่างกับสิ่งที่เป็นบัญญัติ หรือที่สมมุติขึ้น เช่นคำว่าโต๊ะ เก้าอี้ ดินสอ ปากกา เป็นเพียงชื่อที่ตั้งไว้เพื่อให้เข้าใจกันเท่านั้น

เมื่อว่าโดยปรมัตถ์แล้ว โต๊ะ เก้าอี้ ดินสอ ปากกา หาได้มีจริงๆ ไม่ และเราก็จะเอาร่างกายไปกระทบกับโต๊ะ เก้ออี้ ดินสอ ปากกาไม่ได้ด้วย หากแต่จะกระทบถูกต้องเอาธาตุดิน แล้วก็จะปรากฏว่ากระทบกับความแข็งหรืออ่อนเท่านั้นเอง

โดย พี่เณร...นำมาฝาก [12 พ.ค. 2549 , 13:04:22 น.] ( IP = 58.9.140.99 : : ) เก็บกระทู้นี้ไว้ใน Bookmarkส่งกระทู้นี้ให้เพื่อนของคุณ


  สลักธรรม 1

เหมือนเราพูดคำว่า "เสื้อเชิ๊ต" ก็เป็นที่รู้กันว่าเป็นเสื้อชนิดไหนของคนกลุ่มหนึ่ง ที่ได้ทำความเข้าใจกันไว้ แขกหรือคนจีนที่พูดไทยไม่ได้ หรือแมว สุนัข ก็มีตา มีหู มีใจเหมือนกัน แต่หาได้เห็นหรือทราบได้ว่า เป็นเสื้อเชิ๊ตไม่ ได้แต่เห็น หรือได้ยินเท่านั้นเอง หาได้มีเสื้อเชิ๊ตจริงๆไม่ เพราะว่ามันเป็นเส้นด้ายเส้นเล็กๆ มารวมประสานกันมากๆ แล้วตัดให้เป็นรูปแบบตามที่กำหนดกันเท่านั้นเอง

ความจริงเส้นด้ายเป็นเส้นๆ ก็มิได้มีจริงๆ มันก็คือปุยฝ้ายที่มาจากต้นฝ้ายต่างหาก และแท้จริงปุยฝ้ายหรือเส้นด้ายมันก็ไม่มีจริงๆ เลย มีแต่รูปอันเป็นปรมาณูเท่านั้น กระทบถูกต้องเสื้อเชิ๊ตจึงไม่ได้

และรูปปรมาณูที่มารวมกันแล้ว กระทบถูกต้องเข้า มันก็มีแต่แข็งหรือ่อนเท่านั้นเอง ในความรู้สึกที่ปรากฏ(ถ้าพูดออกมาว่าแข็งหรืออ่อนก็เป็นบัญญัติ) ดังนั้น ปุยฝ้าย เส้นด้าย และเสื้อเชิ๊ต หายไปหมดสิ้นหาได้มีไม่

โดย พี่เณร...นำมาฝาก [12 พ.ค. 2549 , 13:04:51 น.] ( IP = 58.9.140.99 : : )


  สลักธรรม 2

ปรมัตถปฐวีนี้มีอยู่ ๒ ลักษณะ คือ

๑. กกฺขฬลกฺขณ = มีลักษณะที่แข็ง
๒. อถทฺธลกฺขณ = มีลักษณะอ่อน (แข็งน้อย)

ธรรมชาติใดๆ ที่ทรงไว้ซึ่งสภาพของความแข็งหรืออ่อน เกิดอยู่ในสิ่งที่มีวิญญาณหรือไม่มีวิญญาณก็ตาม เรียกว่าลักษณปฐวี หรือปรมัตถปฐวี

เช่น ที่เราเรียกกันว่า ร่างกายของคน ร่างกายของสัตว์ ก้อนดิน ก้อนหิน โต๊ะ เก้าอี้ ดินสอ ปากกา เป็นต้น

ที่ว่าแข็งหรืออ่อนนั้น แท้ที่จริงก็มีแต่แข็งอย่างเดียว อ่อนหาได้มีไม่ เหมือนกับเราจับก้อนหินเราก็ว่ามันแข็ง แต่ถ้าเอาก้อนหินนั้นมาบดให้ละเอียดเหมือนแป้ง ถ้าเราไปจับเข้าก็จะรู้สึกว่าจับเอาของอ่อน ทั้งๆ ที่มาจาก้อนหินเดียวกัน ด้วยเหตุนี้ อ่อนจึงไม่มี อ่อนก็คือแข็งน้อยนั่นเอง

โดย พี่เณร...นำมาฝาก [12 พ.ค. 2549 , 13:05:17 น.] ( IP = 58.9.140.99 : : )


  สลักธรรม 3

ข. สสมฺภารปฐวี หรือสุตฺตนฺตปฐวี คือปฐวีที่กล่าวตามนัยแห่งพระสูตรแบ่งออกได้เป็น ๒ ด้วยกัน คือ

๑.อชฺฌตฺติกปฐวี ธาตุดินภายใน อันเป็นส่วนประกอบที่มีอยู่ภายในร่างกายที่มีวิญญาณ (สวิญญาณก) ในธาตุวิภังค กล่าวว่าที่อยู่ ๒๐ รูป คือ

เกสา= ผม โลมา=ขน นขา=เล็บ ทนฺตา=ฟัน ตโจ=หนัง

มงฺสํ=เนื้อ นหารุ=เอ็น อฏฺฐิ=กระดูก อฏฺฐิมิญฺชํ=เยื่อในกระดูก วกฺกํ=ม้าม

หทยํ=หัวใจ ยกนํ=ตับ กิโลมกํ=พังผืด ปิหกํ=ไต ปปฺผาสํ=ปอด

อนฺตํ=ไส้ใหญ่ อนฺตคุณํ=ไส้น้อย อุทฺริยํ=อาหารใหม่ กรีสํ=อาหารเก่า มตฺถลุงฺคํ=สมอง

๒. พาหิรปฐวี ธาตุดินภายนอก คือส่วนต่างๆ ที่มีอยู่ในสิ่งที่ไม่มีวิญญาณ(อวิญญาณก) ในธาตุวิภังคบาลี แสดงไว้ว่า มีมากมายเหลือที่จะนับได้ (เยวาปนกธมฺม) แต่เพื่อให้เป็นที่สังเกตไว้ได้แสดงเพียง ๖ อย่าง คือ

อโย=เหล็ก โลห=ทองแดง รชต=เงิน ชาต=รูปทอง ภูมิ=ดิน ปาสาณ=ศิลา ฯลฯ

โดย พี่เณร...นำมาฝาก [12 พ.ค. 2549 , 13:05:37 น.] ( IP = 58.9.140.99 : : )


  สลักธรรม 4

การที่สมเด็จพระบรมศาสดาได้ทรงแสดงปฐวีธาตุ ด้วยประการต่างๆ ซึ่งเป็นบัญญัติธรรมอันเป็นธรรมที่สมมุติขึ้นโดยมิได้มีจริงๆ นั้น ย่อมอาจจะเป็นข้อข้องใจของผู้ศึกษาได้ว่า เหตุไฉนจึงได้ทรงเอาบัญญัติมาแสดงไว้ในปรมัตถ์

ในข้อนี้ ท่านอรรถกถาจารย์ทราบเป็นอย่างดี จึงได้บรรยายได้ว่า มนุษย์นั้นย่อมจะชินชาอยู่ด้วยสมมุติบัญญัติ แล้วอาศัยสมมุติบัญญัติตั้งชื่อชึ้น เพื่อทำความเข้าใจซึ่งกันและกัน หาไม่แล้วก็จะทำความเข้าใจอะไรกันไม่ได้ จึงได้สมมุติว่าเป็นคน เป็นสัตว์ เป็นหญิง เป็นชาย เอาที่นั่งสมมุติว่าชื่อเก้าอี้ สมมุติเอาสิ่งที่ขีดเขียนมาว่าเป็นดินสอ ปากกา แล้วก็พากันยึดมั่นสิ่งทั้งหลายตามที่สมมุติขึ้นนั้นว่าเป็นจริงๆ จังๆ

ดังนั้น จึงได้เห็นอนัตตาซึ่งได้แก่ความไม่มีตัวตน คน สัตว์ หญิง หรือชาย ว่าเป็นอัตตาตัวตน คน สัตว์ หญิง หรือชาย เอาสมมุติเข้ามาครอบคลุมห่อหุ้มปรมัตถ์เสีย แล้วก็หลงใหลติดในสมมุติเหล่านั้นว่าเป็นคน เป็นสัตว์ เป็นหญิง เป็นชาย เป็นโต๊ะ เป็นเก้าอี้ ดินสอ ปากกา ไปเสีย

ดังนี้เอง ด้วยพระมหากรุณาธิคุณขององค์สมเด็จพระบรมศาสดาที่ปรารถนาจะแก้ความหลงผิดอันนั้น มุ่งหมยจะทำลายความเข้าใจในอนัตตา ซึ่งไม่ใช่ตัวตน คน สัตว์ หญิง หรือชาย ของประชาชน

พระองค์จึงได้แสดงเรื่องธาตุในร่างกายที่มีอยู่ ๒๐ เมื่อผู้ใดมีความคิดพิจารณาจนแจ้งด้วยปัญญาแล้ว ก็จะได้ทำลายความเห็นผิดเหล่านั้นเสียได้ จะได้แก้ไขสิ่งห่อหุ้มนั้นให้เปิดออกให้เห็นเนื้อในอันเป็นปรมัตถ์ได้ โดยอาศัยสมมุติบัญญัติที่เนื่องด้วยปรมัตถ์นั้นเป็นสะพานเดินทางเข้าไป

โปรดติดตามตอนต่อไป


โดย พี่เณร...นำมาฝาก [12 พ.ค. 2549 , 13:06:02 น.] ( IP = 58.9.140.99 : : )


  สลักธรรม 5

มาติดตามศึกษารายละเอียดของรูปแต่ละประเภทค่ะ
ขอบพระคุณค่ะ..ที่นำสิ่งที่เป็นประโยชน์มาฝากค่ะ

โดย เซิ่น [12 พ.ค. 2549 , 22:54:03 น.] ( IP = 58.8.46.243 : : )


  สลักธรรม 6


มาศึกษาต่อค่ะ
ขอบพระคุณมากค่ะ

โดย พี่ดา [16 พ.ค. 2549 , 10:43:18 น.] ( IP = 124.121.174.236 : : )

ขอเชิญแสดงความคิดเห็น
จาก : *
Code :
กรุณากรอก Code ตัวเลขด้านบน *
อีเมล์ : หากไม่ต้องการให้เว้นว่าง
รูปภาพ : ไม่เกิน 150KB
รายละเอียด :
Icon Toy
Special command

* *
กรุณาคลิ๊ก Post message เพียงครั้งเดียว.... 

คำเตือน
  • การแอบอ้างใช้ชื่อบุคคลซึ่งอาจทำให้บุคคลนั้นเกิดความเสียหาย อาจถูกดำเนินคดีทางกฏหมายได้
  • การโพสรูปภาพที่ไม่เหมาะสม หรือ ไม่ได้รับอนุญาตจากเจ้าของภาพ อาจถูกดำเนินคดีทางกฏหมายได้
  • หากพบเห็นรูปภาพหรือกระทู้ที่ไม่เหมาะสมสามารถเมล์เข้ามาได้ที่ freewebboard@thaimisc.com โดยระบุ subject "กระทู้ไม่เหมาะสม" พร้อมทั้งระบุ ADDRESS ของเว็บบอร์ด

ผู้ช่วยเหลือ-แหล่งข้อมูล

[ คีตธรรม ] [ ตารางสี ] [ ค้นหาเพลง ]

ลานภาพ

อบรมวิปัสสนา

ค้นหา

ค้นหา-GooGle

สร้างสรรค์โดย a2.gif (164 bytes) http://www.abhidhamonline.org