สสารและพลังงานในพระพุทธศาสนา (๑๔)

---

สสารและพลังงานในพระพุทธศาสนา (๑๔) โดย ท่านอาจารย์บุญมี เมธางกูร ตอนที่ผ่านมา มีวจนัตถะแสดงถึงเรื่องอาโปว่า "อาเปติ สหชาตรูเปสุ พฺยาเปตฺวา ติฏฺฐตีติ-อาโป" แปลว่า ธรรมชาติใดแผ่กระจายซึมซาบทั่วไปในรูปที่เกิดพร้อมกันกับตนแล้วตั้งอยู่ในรูปนั้น ธรรมชาตินั้นชื่อว่า อาโป อีกนัยหนึ่ง "สหชาตรูปานิ อวิปฺปกิณฺณานิ กตฺวา ภุโส ปาติ รกฺขตีติ-อาโป" แปลว่า ธรรมชาติใดรักษาสหชาตรูป ได้อย่างมั่นคงไม่ให้กระจัดกระจาย ธรรมชาตินั้นชื่อว่า อาโป อาโป คือธาตุน้ำเป็นตัวการยึดโยงรูปที่เกิดร่วมกันกับตนนั่นเอง อาโปธาตุนี้ ถ้ามีจำนวนไม่มากนักก็ทำให้วัตถุนั้น ๆ รวมกันเป็นกลุ่มก้อน เกาะกุมกันเข้าเหนียวแน่นขึ้น จนถึงเมื่อไปกระทบถูกต้องแล้ว ก็รู้สึกว่า แข็ง แต่ถ้าวัตถุนั้น ๆ มีอาโปธาตุมากขึ้น การรวมกลุ่มเกาะกุมกันก็ไม่สู้จะเหนียวแน่นเท่าใดนัก จึงทำให้เกิดความรู้สึกในเมื่อไปกระทบเข้าแล้วว่า อ่อน และถ้าอาโปธาตุนี้มีมากจริง ก็อาจจะทำให้วัตถุนั้นถึงกับเหลวและเอิบอาบไปได้ เมื่ออาโปธาตุนี้ ถูกกระทบกับเตโช คือความร้อนเข้าแล้ว ปัคฆรณลักษณะย่อมจะปรากฏ คือไหลไปได้ แต่เมื่อกระทบกับสีตเตโช คือความเย็น อาพันธลักษณะก็ย่อมปรากฏ คือเกาะกุมรวมตัวกันกันแน่นขึ้น เช่น เหล็ก ทอง หรือขี้ผึ้ง เป็นต้น

โดย พี่เณร...นำมาฝาก [14 พ.ค. 2549 , 07:15:13 น.] ( IP = 58.9.138.10 : : )

สลักธรรม 1 อาโปธาตุ คือธาตุน้ำ แบ่งออกเป็น ๔ ประเภท คือ ๑. ลกฺขณอาโป หรือปรมตฺถอาโป ได้แก่ลักษณะไหลและเกาะกุมให้เป็นกลุ่มก้อนที่มีอยู่ในสัตว์ที่มีวิญญาณ และในสิ่งที่ไม่มีวิญาณทั่วไป ก. ปคฺฆรณ ลกฺขณ หรือทรวภาว มีลักษณะอันเป็นธรรมชาติที่ประจำตัวคือมีสภาพที่ไหลไปได้ ข. อาพนฺธนลกฺขณ มีลักษณะหรือมีสภาพที่เกาะกุม ทำให้เป็นรูปร่างสัณฐาน

โดย พี่เณร...นำมาฝาก [14 พ.ค. 2549 , 07:15:35 น.] ( IP = 58.9.138.10 : : )

สลักธรรม 2 ๒. สสมฺภาระอาโป คือสัมภาระของน้ำ หรือสุตฺตนฺอาโป แบ่งออกเป็น ๒ คือ ก. อชฺฌตฺติกอาโป หรือนัยหนึ่ง ธาตุน้ำภายใน อันหมายถึงส่วนประกอบที่มีอยู่ในสรรพางค์กายที่มีวิญญาณ (สิวญญาณก) ในธาตุวิภังค์ กล่าวว่ามีอยู่ ๑๒ รูป คือ  เมทจฺฉกฺก         มุตฺตจฺฉกฺก     ปีตฺตํ = ดี                 อสฺสุ = น้ำตา     เสมฺหํ = เสมหะ       วสา = มันเหลว     ปุพฺโพ = หนอง       เขโฬ = น้ำลาย     โลหิตํ = เลือด        สิงฺฆาณิกา = น้ำมูก     เสโท = เหงื่อ         ลสิกา = ไขข้อ     เมโท = มันข้น        มุตฺตํ = น้ำมูตร

โดย พี่เณร...นำมาฝาก [14 พ.ค. 2549 , 07:15:51 น.] ( IP = 58.9.138.10 : : )

สลักธรรม 3 ข. พาหิรอาโป หรือนัยหนึ่งธาตุน้ำภายนอก อันหมายถึงธาตุน้ำที่มีอยู่ภายนอก คือส่วนประกอบของสิ่งที่ไม่มีวิญญาณ (อวิญญาณก) หากหลักฐานคัมภีร์เดียวกันกับข้อ ๒ กล่าวไว้ว่า มีมากมายเหลือที่จะนับได้ (เยยาปนกธมฺม) ยกตัวอย่างเพื่อให้เป็นที่สังเกตไว้ ๖ ชนิด คือ มูลรโส         น้ำจากรากหรือเง่าของต้นไม้ ขนฺธรโส       น้ำจากลำต้นของต้นไม้ ตจรโส         น้ำจากเปลือกไม้ ปตฺตรโส       น้ำจากใบไม้ ปุปฺผรโส       น้ำจากดอกไม้ ผลรโส         น้ำจากผลไม้

โดย พี่เณร...นำมาฝาก [14 พ.ค. 2549 , 07:16:48 น.] ( IP = 58.9.138.10 : : )

สลักธรรม 4 ๓. กสิณอาโป หรืออารัมมณอาโป คือน้ำที่เป็นนิมิตที่เกิดขึ้นในอารมณ์เช่นคนเพ่งน้ำ แล้วบริกรรมว่า อาโป อาโป หรือ น้ำ น้ำ จนภาพของน้ำอยู่ในใจเป็นบริกรรมนิมิต เป็นภาพของน้ำติดแน่นอยู่ในใจยิ่งขึ้น เรียกว่าอุคหนิมิต และจนภาพของน้ำนั้นตรึงตราอยู่ภายในใจแน่นหนา เรียกว่า ปฏิภาคนิมิต ความจริงก็ไม่มีน้ำอะไรเลย มีแต่ภาพน้ำที่ใจได้สร้างขึ้น ๔. ปกติอาโป หรือสมฺมติอาโป ได้แน้ำตามที่มนุษย์สมมติเรียกกันทั่วไปเช่นน้ำที่ใช้อาบใช้ดื่ม เป็นต้น อรรถ ๔ ประการของอาโป ปคฺฆรณลกฺขณา          มีการไหล    เป็นลักษณะ พฺยุหนรสา                มีการเจริญ      เป็นกิจ สงฺคหปจฺจุปฏฺฐานา         มีการรวบรวม       เป็นผล อวเสสธาตุตฺตยปทฏ,ฐานา    มีธาตุทั้ง ๓ ที่เหลือ      เป็นเหตุใกล้ โปรดติดตามตอนต่อไป

โดย พี่เณร...นำมาฝาก [14 พ.ค. 2549 , 07:17:06 น.] ( IP = 58.9.138.10 : : )

สลักธรรม 5 มาศึกษารายละเอียดของรูปต่อไปค่ะ ขอบพระคุณค่ะ

โดย เซิ่น [14 พ.ค. 2549 , 23:15:11 น.] ( IP = 58.8.48.240 : : )

ขอเชิญแสดงความคิดเห็น

จาก : * Code : กรุณากรอก Code ตัวเลขด้านบน * อีเมล์ : หากไม่ต้องการให้เว้นว่าง รูปภาพ : ไม่เกิน 150KB รายละเอียด : Icon Toy Special command * * กรุณาคลิ๊ก Post message เพียงครั้งเดียว....

คำเตือน การแอบอ้างใช้ชื่อบุคคลซึ่งอาจทำให้บุคคลนั้นเกิดความเสียหาย อาจถูกดำเนินคดีทางกฏหมายได้ การโพสรูปภาพที่ไม่เหมาะสม หรือ ไม่ได้รับอนุญาตจากเจ้าของภาพ อาจถูกดำเนินคดีทางกฏหมายได้ หากพบเห็นรูปภาพหรือกระทู้ที่ไม่เหมาะสมสามารถเมล์เข้ามาได้ที่ freewebboard@thaimisc.com โดยระบุ subject "กระทู้ไม่เหมาะสม" พร้อมทั้งระบุ ADDRESS ของเว็บบอร์ด