องค์แห่งการเรียนรู้ การเข้าถึงซึ่งญาณ

---

องค์แห่งการเรียนรู้ การเข้าถึงซึ่งญาณ ความรู้จะเกิดขึ้นได้โดยมีลักษณะต่างๆกันดังนี้ ความรู้แบบประจักษ์ ๑. อินทริยญาณ ได้แก่ ความรู้ที่เกิดจาการที่อายตนะภายใน ๕ คือ ตา หู จมูก ลิ้น กายกระทบกับอายตนะภายนอก ๕ คือ รูป เสียง กลิ่น รส โผฏฐัพพะแล้วเกิดการรับรู้ เป็นความรู้ทางปัญจทวาร ๒. มโนวิญญาณ ได้แก่ ความรู้ที่เกิดจากการที่มนายตนะกระทบกับธรรมารมณ์แล้วเกิดการรับรู้ เป็นความรู้ทางมโนทวาร เกิดขึ้นหลังจากอินทริยญาณเกิดขึ้นแล้ว ๓. สวสังเวทนา ได้แก่ ความรู้ที่เกิดจากการที่จิตและเจตสิกทุกดวงรับรู้สภาวะของตัวเอง จะเรียกว่า “สติเจตสิก” ก็ได้ อธิบายว่า จิตรับรู้การปรากฏของอารมณ์ เจตสิกรับรู้สภาวจิตในขณะนั้นว่าเป็นสุข ทุกข์ หรือไม่สุขไม่ทุกข์ ๔. อัชฌัตติกญาณ ได้แก่ ความรู้ด้านใน(Intution) ความรู้แจ้งสภาพที่แท้จริงของวัตถุ รู้วัตถุตามที่มันมีมันเป็น รู้สวลักษณะของวัตถุ เป็นความรู้ของโยคีผู้ปฏิบัติสมถกรรมฐาน บางครั้งจึงเรียกว่า “โยคีประจักษ์”๒๖ (๒) ความรู้แบบอนุมาน ความรู้แบบอนุมาน เป็นความรู้แท้อีกชนิดหนึ่งที่ไวภาษิกะรับรอง เป็นความรู้เกี่ยวกับสิ่งที่ไม่ประจักษ์โดยอาศัยสิ่งที่ประจักษ์ซึ่งมีความเป็นเหตุเป็นผลกัน การอนุมาน(Inference) คือ กระบวนการที่ทำให้รับความรู้อย่างหนึ่งโดยอาศัยความรู้อีกอย่างหนึ่ง รู้สิ่งหนึ่งโดยอาศัยความรู้อื่นเป็นตัวกลาง มีรูปแบบ ๒ ประการคือ๒๗ ๒.๑ การนิรนัย(Deductive) คือการอ้างข้อเท็จจริงที่พบแล้วว่าจริง ๒ ประการมาสรุปเป็นข้อเป็นประโยคใหม่ เป็นกระบวนการให้เหตุซึ่งเนื้อความของข้อสรุปต้องอยู่ในข้อตั้งทั้งหมด ถ้าข้อตั้งจริง ข้อสรุปก็ต้องจริง “หาความรู้โดยเริ่มต้นจากเหตุไปหาผล” ๒.๒ การอุปนัย (Inductive ) คือกระบวนการให้เหตุผลซึ่งเนื้อความของข้อสรุปมีเกินกว่าเนื้อความของข้อตั้ง ถ้าข้อตั้งจริง ข้อสรุปอาจจริงหรือไม่จริงก็ได้ “หาความรู้โดยเริ่มต้นจากผลไปหาเหตุ” การอนุมานที่ท่านทิคนาคะเสนอไว้ มี ๒ ประเภท คือ (๑) อนุมานเพื่อตัวเอง เป็นกระบวนการรับรู้อารมณ์ภายในใจของตนเอง รับรู้พิจารณาตัดสินแล้วเก็บไว้ในใจของตน(๒)อนุมานเพื่อผู้อื่นเป็นกระบวนการนำความรู้ขั้นอนุมานเพื่อตัวเองออกเผยแพร่ให้ผู้อื่นรับรู้ตามที่ตัวเองรู้

โดย ธีรวัส (tvb) [18 พ.ค. 2549 , 12:18:44 น.] ( IP = 58.8.33.210 : : )

สลักธรรม 1 องค์ประกอบตรรกบทแห่งการอนุมานเพื่อผู้อื่น (๑) ปฏิญญา คือ ข้อยืนยัน/ผลที่ปรากฏ (๒) เหตุ คือ สาเหตุแห่งข้อยืนยัน/สาเหตุแห่งผล (๓) อุทาหรณ์ คือ ตัวอย่างสนับสนุนข้อยืนยัน (๔) อุปนัย คือ สรุปความรู้จากข้อมูลทั่วไปเพื่อเสริมข้อยืนยัน (๕) นิคมน์ คือ สรุปยืนยันอีกครั้ง ตัวอย่าง ปฏิญญา : ที่ภาคเหนือตอนบนในช่วงนี้มีฝนตกหนัก เหตุ : เพราะน้ำในแม่น้ำเจ้าพระยาไหลเชี่ยว อุทาหรณ์ : ทุกปีที่ฝนตกหนักบริเวณภาคเหนือตอนบน น้ำในแม่น้ำ เจ้าพระยาจะไหลเชี่ยว อุปนัย : ที่ใดมีฝนตกหนัก แม่น้ำจะมีกระแสน้ำหลากไหลเชี่ยว นิคมน์ : เพราะฉะนั้น ภาคเหนือตอนในช่วงนี้มีฝนตกหนัก องค์ประกอบในการอนุมาน การอนุมานต้องคำนึงถึงองค์ประกอบต่อไปนี้ คือ (๑) เหตุ ได้แก่ สิ่งที่ประจักษ์ขณะอนุมาน และมีความสัมพันธ์ในฐานะที่มีลักษณะร่วมกันหรือเป็นเหตุเป็นผลกันกับสิ่งที่ไม่จักษ์ซึ่งต้องการจะรู้ เช่น ควันกับไฟ, เสียงดังตูมกับการจุดพลุ, อาการน้ำมูกไหลเป็นประจำกับก้อนเมฆฝน เป็นต้น (๒) สาธยะ ได้แก่ สิ่งที่ไม่ประจักษ์ขณะอนุมาน แต่มีความสัมพันธ์ในฐานะที่มีลักษณะร่วมกันหรือเป็นเหตุผลกันกับสิ่งที่ประจักษ์ซึ่งรู้อยู่แล้ว เช่น ไฟกับควัน, การจุดพลุกับเสียงดังตูม, ก้อนเมฆฝนกับอาการน้ำมูกไหล เป็นต้น (๓) ปักษ์ ได้แก่ ที่รองรับเหตุและสาธยะ เช่น ยอดภูเขา, บ้านโคกกลาง, ช่องจมูก องค์ประกอบสำคัญของการอนุมานเพื่อผู้อื่น คือ “เหตุ+สาธยะ”๒๘ การจะเป็นผู้เข้าถึงธรรมมีญาณเกิดขึ้นด้วยอาศัยองค์แห่งการเรียนรู้นี้เอง

โดย ธีรวัส บำเพ็ญบุญบารมี (tvb) [18 พ.ค. 2549 , 12:20:11 น.] ( IP = 202.93.62.122 : : )

สลักธรรม 2 อนุโมทนาค่ะ

โดย น้องอุ๊ [18 พ.ค. 2549 , 19:02:51 น.] ( IP = 221.128.108.111 : : )

ขอเชิญแสดงความคิดเห็น

จาก : * Code : กรุณากรอก Code ตัวเลขด้านบน * อีเมล์ : หากไม่ต้องการให้เว้นว่าง รูปภาพ : ไม่เกิน 150KB รายละเอียด : Icon Toy Special command * * กรุณาคลิ๊ก Post message เพียงครั้งเดียว....

คำเตือน การแอบอ้างใช้ชื่อบุคคลซึ่งอาจทำให้บุคคลนั้นเกิดความเสียหาย อาจถูกดำเนินคดีทางกฏหมายได้ การโพสรูปภาพที่ไม่เหมาะสม หรือ ไม่ได้รับอนุญาตจากเจ้าของภาพ อาจถูกดำเนินคดีทางกฏหมายได้ หากพบเห็นรูปภาพหรือกระทู้ที่ไม่เหมาะสมสามารถเมล์เข้ามาได้ที่ freewebboard@thaimisc.com โดยระบุ subject "กระทู้ไม่เหมาะสม" พร้อมทั้งระบุ ADDRESS ของเว็บบอร์ด