ปกิณณกาภิธรรมปุจฉาพยากรณ์ (๖)

---

ตอนที่ผ่านมา ปกิณณกาภิธรรมปุจฉาพยากรณ์ (๖) โดย พระครูศรีโชติญาณ (พระมหาแสวง โชติปาโล) ถาม อารมณ์ของสมาธิ กับ อารมณ์ของปัญญา ต่างกันอย่างไร ? ตอบ ตอบ ต่างกันอย่างนี้คือ อารมณ์ของสมาธิ โทสะไม่สามารถจะอาศัยเกิดได้ ส่วนอารมณ์ของปัญญา ตัณหาอาศัยเกิดไม่ได้ เพราะเมื่อวิปัสสนาปัญญาเกิดมากขึ้นแล้วย่อมเกิดเบื่อหน่าย เพราะปัญญาเป็นชาติสังขาร เป็นผู้ปรุงรูปนามให้เกิดความเบื่อหน่าย ผู้ที่ได้เข้าไปเห็นเกิดความไม่พอใจ ไม่อยากได้มีความอยากจะพ้นไปเท่านั้น นี้เป็นเรื่องของปัญญา เป็นผู้ฉลาดปรุงนั่นเอง ฯ

โดย ศาลาธรรม [23 มิ.ย. 2549 , 09:13:01 น.] ( IP = 58.9.97.164 : : )

สลักธรรม 1 ถาม ในปัจจยาการ พระองค์ทรงแสดงไว้ว่า วิญญาณเป็นปัจจัยแก่นามรูป แต่ในนิพพัตติลักขณะของอุทยัพพยญาณ แผนกวิญญาณขันธ์แสดงว่านามรูปเป็นปัจจัยแก่วิญญาณนั้น ก็เมื่อเป็นเช่นนี้ มิเป็นการแสดงธรรมขัดก็ไปหรือ? หรืออย่างไร ? ตอบ ไม่ขัดกัน เท่าที่พระพุทธองค์ทรงแสดงเช่นนั้นเพราะมีพุทธประสงค์อย่างนี้ คือ วิญญาณเป็นปัจจัยให้เกิดนามรูปในปัจจยาการนั้นพระองค์ทรงแสดงรูปนามในปฏิสนธิกาลต่างหากส่วนในอุทยัพพยญาณพระพุทธองค์ ทรงแสดงถึงรูปนามในปวัตติกาลต่างกาลกัน ปฏิสนธิกาลคือขณะปฏิสนธิจิต ๑๙ ดวงๆใดดวงหนึ่งเกิดอยู่ นับแต่นั้นไปจนถึงวิปากจิต ๑๙ ดวงๆใดดวงหนึ่ง จุติ คือ ขณะตายเรียกว่า ปวัตติกาล ฉะนั้นธรรมที่พระองคทรงแสดงทุกๆหมวดจึงไม่ขัดกันเลยแม้แต่น้อย แต่เท่าที่ยังมีคนบางคน มีความเข้าใจไม่ถึงความประสงค์ของพระพุทธองค์ ก็มักจะพากันกล่าวว่าแสดงธรรมขัดกันอย่างนี้ต่างหาก ฯ

โดย ศาลาธรรม [23 มิ.ย. 2549 , 09:13:27 น.] ( IP = 58.9.97.164 : : )

สลักธรรม 2 ถาม นามเป็นปัจจัยแก่นามรูปนั้นคือ...อย่างไร ตอบ นามคือปฏิสนธิวิญญาณเป็นปัจจัยให้เกิดนามนั้น คือ เป็นปัจจัยให้เกิดนาม เจตสิก ๓ ขันธ์ เวทนา-สัญญา และสังขาร ส่วนที่เป็นปัจจัยให้เกิดรูปนั้นได้แก่ มหาภูตรูป-วัตถุรูป-อาหารรูปและชีวิตรูป อย่างนี้แหละชื่อว่า นามเป็นปัจจัยให้เกิดนามรูป ฯ

โดย ศาลาธรรม [23 มิ.ย. 2549 , 09:13:48 น.] ( IP = 58.9.97.164 : : )

สลักธรรม 3 ถาม นามในบทว่า นามรูปที่ว่าเป็นปัจจัยแก่อายตนะนั้น คือ เป็นปัจจัยแก่อายตนะอะไร ? ตอบ เป็นปัจจัยแก่มนายตนะก่อน เพราะหลังจากนามเกิดดับแล้ว ภวังค์จิตก็เกิดต่อไป เด็กบางคนอาจเป็นภวังค์จิตอยู่ตั้ง ๑ เดือนก็มี เพราะตาหูเป็นต้นยังไม่เกิด ปัญจทวารวิถีก็ยังเกิดไม่ได้จะเกิดได้ก็แต่มโนทวารวิถีเท่านั้น เพราะฉะนั้นนามเจตสิกที่ดับก่อนจึงเป็นปัจจัยให้เกิดมนายตนะ คือ จิตที่เป็นมโนทวารวิถีฯ

โดย ศาลาธรรม [23 มิ.ย. 2549 , 09:14:06 น.] ( IP = 58.9.97.164 : : )

สลักธรรม 4 ถาม ธรรมารมณ์ คือ อารมณ์ทางใจมี ๖ อย่างคือ ประสาทรูป ๕ สุขุมรูป ๑๖ จิต เจตสิก บัญญัติ และนิพพานมิใช่หรือ ถ้าเช่นนั้นเด็กที่เกิดมาใหม่ ๆ จะเกิดมโนทวารวิถีได้นั้น จะรับอารมณ์อะไรได้บ้างในอารมณ์ ๖ อย่างนั้น ? ตอบ ใช่! แต่จิตที่เกิดทางมโนทวารของเด็กนั้น จะรับอารมณ์ได้ ๒ อารมณ์ คือ จิต และเจตสิกเท่านั้น เพราะเด็กที่อยู่ในครรภ์ยังไม่มี ตา หู จมูก ลิ้น กาย อาจนึกคิดอะไรไปต่าง ๆ ได้ ฯ

โดย ศาลาธรรม [23 มิ.ย. 2549 , 09:14:24 น.] ( IP = 58.9.97.164 : : )

สลักธรรม 5 ถาม นามเจตสิกซึ่งเป็นสัมปยุตตธรรมของปฏิสนธิวิญญาณ และรูปที่เกิดแต่กรรมและอุตุนั้นเป็นปัจจัยให้แก่อายตนะอะไรบ้าง? ตอบ เป็นปัจจัยให้แก่อาตยนะ ๖ ครบ ตามบาลีที่ว่าฉฬายตนํ แต่ในระดับต้น หลักจากปฏิสนธิวิญญาณดับลงไปแล้วเป็นปัจจัยให้เกิดมานายตนะก่อน แต่ต่อไปเมื่อประสาท ๕ มีจักษุประสาทเป็นต้นสมบูรณ์ขึ้น ก็ชื่อว่าเป็นปัจจัยให้แก่อาตยนะ ๕ คือ จักขวายตนะ โสตายตนะ ฆานายตนะ ชิวหายตนะ และกายายตนะ เป็นลำดับไป นี้และจึงชื่อว่านามรูปเป็นปัจจัยให้เกิดอายตนะ ๖ ดังนี้ ฯ

โดย ศาลาธรรม [23 มิ.ย. 2549 , 09:14:40 น.] ( IP = 58.9.97.164 : : )

สลักธรรม 6 ถาม ปฏิสนธิจิตเป็นปัจจัยให้เกิดนาม ๓ ขันธ์มีเวทนาขันธ์เป็นต้น เฉพาะในปฏิสนธิกาลเท่านั้น แต่ในปวัตติกาลนามขันธ์ ๓ ซึ่งเป็นสัมปยุตตธรรมของปฏิสนธินั้น เป็นปัจจัยให้เกิดนามในปวัตติกาลเท่าไร? ตอบ เป็นปัจจัยให้เกิดนาม ๔ ในปวัตติกาลคือ เวทนา สัญญา สังขาร และวิญญาณ หลังจากปฏิสนธิวิญญาณดับไปแล้ว จิตและเจตสิกทั้งหมดที่เกิดขึ้นนับว่าเกิดมาเพราะนามเจตสิก เป็นปัจจัยให้ทั้งสิ้นฯ โปรดติดตามตอนต่อไป

โดย ศาลาธรรม [23 มิ.ย. 2549 , 09:14:54 น.] ( IP = 58.9.97.164 : : )

สลักธรรม 7 ขอบพระคุณมากค่ะ

โดย พี่ดา [23 มิ.ย. 2549 , 11:23:18 น.] ( IP = 124.121.171.112 : : )

สลักธรรม 8 มาติดตามศึกษาต่อค่ะ..ขอบคุณมากค่ะ

โดย เซิ่น [23 มิ.ย. 2549 , 20:33:55 น.] ( IP = 58.8.48.217 : : )

สลักธรรม 9 ขอบพระคุณมากค่ะ

โดย ธัญธร [25 มิ.ย. 2549 , 17:21:30 น.] ( IP = 125.25.17.79 : : )

ขอเชิญแสดงความคิดเห็น

จาก : * Code : กรุณากรอก Code ตัวเลขด้านบน * อีเมล์ : หากไม่ต้องการให้เว้นว่าง รูปภาพ : ไม่เกิน 150KB รายละเอียด : Icon Toy Special command * * กรุณาคลิ๊ก Post message เพียงครั้งเดียว....

คำเตือน การแอบอ้างใช้ชื่อบุคคลซึ่งอาจทำให้บุคคลนั้นเกิดความเสียหาย อาจถูกดำเนินคดีทางกฏหมายได้ การโพสรูปภาพที่ไม่เหมาะสม หรือ ไม่ได้รับอนุญาตจากเจ้าของภาพ อาจถูกดำเนินคดีทางกฏหมายได้ หากพบเห็นรูปภาพหรือกระทู้ที่ไม่เหมาะสมสามารถเมล์เข้ามาได้ที่ freewebboard@thaimisc.com โดยระบุ subject "กระทู้ไม่เหมาะสม" พร้อมทั้งระบุ ADDRESS ของเว็บบอร์ด