ปกิณณกาภิธรรมปุจฉาพยากรณ์ (๑๑)

---

ตอนที่ผ่านมา ปกิณณกาภิธรรมปุจฉาพยากรณ์ (๑๑) โดย พระครูศรีโชติญาณ (พระมหาแสวง โชติปาโล) ถาม คำว่า อามิสๆ นี้แปลว่าอะไรกัน และคำว่า อามิสในคำทั้ง ๓ ที่ว่า นิรามิสทุกข์ นิรามิสสุข และนิรามิสอุเบกขา ท่านหมายถึงธรรมอะไร? ตอบ คำว่า อามิส แปลกันว่า เหยื่อ อย่างนายพรานเอาเหยื่อมาเกี่ยวเบ็ดไว้ แล้วก็สามารถล่อลวงให้ปลาทั้งหลายหลงเชื่อพากันมาติดเบ็ดตายได้ ถึงแม้พรานคือตัวตัณหาก็เอาเหยื่อ คืออารมณ์ที่ดีมีรูปสวยเสียงเพราะเป็นต้นมาล่อลวง ให้สัตว์ทั้งหลายลุ่มหลงติดตายอยู่ในโลกได้เหมือนกันฉันนั้น อามิสจึงแปลกันว่าเหยื่อ สำหรับล่อปลาหรือล่อมนุษย์ และอามิสในคำทั้ง ๓ นั้น ก็ได้แก่กามารมณ์นั้นเอง

โดย ศาลาธรรม [28 มิ.ย. 2549 , 10:45:27 น.] ( IP = 203.113.67.36 : : )

สลักธรรม 1 ถาม ทุกข์ในคำว่า นิรามิสทุกข์ สุขในคำว่า นิรามิสสุข และอุเบกขาในคำว่า นิรามิสอุเบกขา หมายถึงเวทนาที่เกิดแก่ใครและเกิดเวลาไหน? ตอบ นิรามิสทุกข์ ได้แก่ทุกข์ทางกายที่เกิดมีแก่พระอรหันต์ หรือทุกข์กาย ทุกข์ใจ ที่เกิดมีแก่ผู้กำลังเจริญวิปัสสนากรรมฐาน นิรามิสสุข หมายถึง สุขในฌานที่ ๔ ซึ่งเกิดแก่ผู้ได้ฌานที่ ๔ และกำลังเข้าฌานอยู่ และสุขในผลจิตซึ่งเกิดแก่พระอริยบุคคลผู้กำลังทำผลสมาบัติอยู่ เป็นสุขที่ปราศจากเหยื่อ คืออารมณ์กาม นิรามิสอุเบกขา หมายถึง ฉฬังคุเบกขาซึ่งเกิดแก่พระอรหันต์บุคคล หรืออุเบกขาในปัญจมฌานๆ ที่ ๕ ซึ่งเกิดแก่ฌานลาภีบุคคลผู้ได้ฌานนั้น และอุเบกขาในสังขารุเบกขาญาณ ซึ่งเกิดแก่โยคีบุคคล เวทนาดังกล่าวทั้ง ๓ ประเภทนี้ เป็นนิรามิสเวทนา คือเวทนาที่ปราศจากอามิสคือกามทั้งนั้น

โดย ศาลาธรรม [28 มิ.ย. 2549 , 10:46:39 น.] ( IP = 203.113.67.36 : : )

สลักธรรม 2 ถาม การเจริญ ธัมมานุปัสสนาสติปัฏฐานนั้น ผู้ปฏิบัติจะพึงปฏิบัติอย่างไร เพราะธัมมานุปัสสนาคือ ธรรมที่เป็นอารมณ์ของอนุปัสสนามีถึง ๕ หมวด เวลาเจริญธัมมานุปัสสนา ผู้ปฏิบัติจำเป็นจะต้องทำทั้ง ๕ หมวดทีเดียวหรือๆ อย่างไร ขอฟังคำอธิบาย? ตอบ ขณะเจริญธัมมานุปัสสนาสติปัฏฐาน เช่น ขณะตาเห็นรูป ถึงแม้องค์ธรรมของรูปารมณ์และจักขุวิญญาณ พร้อมทั้งเจตสิกธรรมที่เกิดร่วมนั้น จะสงเคราะห์เข้าในธัมมานุปัสสนาสติปัฏฐานได้ทั้ง ๕ หมวดได้ก็จริง แต่ผู้เจริญวิปัสสนาจะต้องทำโยนิโสมนสิการในใจเพียงอารมณ์เดียวเท่านั้น จะเป็นขันธ์ ๕ หรืออายตนะ ๑๒ อย่างใดอย่างหนึ่งก็ได้ คือผู้ปฏิบัติเมื่อใส่ใจถึงขันธ์ ๕ แล้ว อีก ๔ หมวดที่เหลือ มีอายตนะ ๑๒ เป็นต้น ก็ไม่จำเป็นต้องเจริญอีก หรือเมื่อใส่ใจถึงอายตนะ ๑๒ แล้ว อีก ๔ หมวดที่เหลือก็ไม่จำเป็นต้องเจริญอีก เพราะจิตดวงเดียวจะไปรู้ครั้งเดียวถึง ๕ หมวด ย่อมผิดวิสัยของสภาวธรรม

โดย ศาลาธรรม [28 มิ.ย. 2549 , 10:47:01 น.] ( IP = 203.113.67.36 : : )

สลักธรรม 3 ถาม วิญญาณูปาทานักขันโธ เป็นศัพท์รวมกันอยู่ เมื่อจะแยกแล้วแต่ละอย่าง จะเป็นขันธ์อะไรได้บ้าง? ตอบ เมื่อแยกแล้ว แยกเป็นวิญญาณ กับอุปาทาน แต่ละอย่างต่างก็เป็นขันธ์ด้วยกันทั้ง ๒ ศัพท์ เว้นแต่ว่าวิญญาณนี้มีความหมายกว้าง เป็นขันธ์กุศลก็ได้ อกุศลขันธ์ก็ได้ และอัพยากตขันธ์ก็ได้ เพราะคำว่าวิญญาณในที่นี้ ได้แก่จิต ๘๙ ดวงนั้นเอง ส่วนอุปาทานนั้นเป็นได้แต่อกุศลขันธ์อย่างเดียว เพราะในอุปาทานทั้ง ๔ คือ กามุปาทานก็ได้แก่ โลภะ ทิฏฐุปาทาน สีลัพพตุปาทาน และอัตตวาทุปาทาน ก็ได้แก่ทิฏฐิตัวเดียว ฉะนั้นในอุปาทาน ๔ จึงมีแต่โลภกับทิฏฐิ ๒ ตัวนี้เท่านั้นเป็นองค์ธรรม ท่านจึงจัดเป็นอกุศลขันธ์อย่างเดียวเป็นชาติอื่นไม่ได้ โปรดติดตามตอนต่อไป

โดย ศาลาธรรม [28 มิ.ย. 2549 , 10:47:31 น.] ( IP = 203.113.67.36 : : )

สลักธรรม 4 ขอบคุณค่ะ เป็นความรู้ที่มีคำอธิบายได้ละเอียดมากเลยละค่ะ

โดย น้องอุ๊ [28 มิ.ย. 2549 , 12:18:47 น.] ( IP = 202.28.181.9 : : 10.6.129.65 )

สลักธรรม 5 ขอบพระคุณมากค่ะ

โดย พี่ดา [28 มิ.ย. 2549 , 15:24:43 น.] ( IP = 124.121.173.178 : : )

สลักธรรม 6 มาศึกษาต่อค่ะ..ขอบคุณมากค่ะ

โดย เซิ่น [28 มิ.ย. 2549 , 21:19:47 น.] ( IP = 58.8.50.73 : : )

ขอเชิญแสดงความคิดเห็น

จาก : * Code : กรุณากรอก Code ตัวเลขด้านบน * อีเมล์ : หากไม่ต้องการให้เว้นว่าง รูปภาพ : ไม่เกิน 150KB รายละเอียด : Icon Toy Special command * * กรุณาคลิ๊ก Post message เพียงครั้งเดียว....

คำเตือน การแอบอ้างใช้ชื่อบุคคลซึ่งอาจทำให้บุคคลนั้นเกิดความเสียหาย อาจถูกดำเนินคดีทางกฏหมายได้ การโพสรูปภาพที่ไม่เหมาะสม หรือ ไม่ได้รับอนุญาตจากเจ้าของภาพ อาจถูกดำเนินคดีทางกฏหมายได้ หากพบเห็นรูปภาพหรือกระทู้ที่ไม่เหมาะสมสามารถเมล์เข้ามาได้ที่ freewebboard@thaimisc.com โดยระบุ subject "กระทู้ไม่เหมาะสม" พร้อมทั้งระบุ ADDRESS ของเว็บบอร์ด