ปกิณณกาภิธรรมปุจฉาพยากรณ์ (ตอนจบ)

---

ตอนที่ผ่านมา ปกิณณกาภิธรรมปุจฉาพยากรณ์ (๓๙) โดย พระครูศรีโชติญาณ (พระมหาแสวง โชติปาโล) ถาม คำว่า นิโรธ กับคำว่า นิโรธสมาบัติ ต่างกันอย่างไร? ตอบ เฉพาะศัพท์ว่า นิโรธ นั้นหมายถึง ความดับเท่านั้น ต่อเมื่อเอาไปประกอบกับบทอื่นเข้าก็หมายเอาสิ่งนั้นดับด้วย คือดับอะไร หรืออะไรดับ และดับอย่างโลกีย์หรือดับอย่างโลกุตร ถ้าดับอย่างโลกียเป็นสังขตนิโรธ ถ้าดับอย่างโลกุตตรคืออย่างแน่นอน สิ่งที่ถูกดับแล้วไม่ต้องดับอีก อับอย่างนี้เป็นอสังขตนิโรธ เช่น คำว่า ยํกิญจิ สมุทยธมฺมํ สพฺพนฺตํ นิโรธธมฺมํ ดังนี้เป็นต้น อันหมายถึงลักษณะของความไม่เที่ยงแห่งสังขาร มีการเกิดขึ้นแล้วดับไปเป็นธรรมดา นิโรธในที่นี้เป็นสังขตนิโรธ เช่นคำว่า ปญฺจกฺขนฺธา นิโรโธนาม นิพฺพานํ อันนี้หมายถึงดับขันธ์จากสังสารวัฏฏ์ นี้เป็นสังขตนิโรธ หรือคำว่านิโรธสจฺจ อันนี้หมายถึงดับทุกข์และดับสมุทย อันนี้ก็เป็นอสังขตนิโรธอีกเหมือนกัน ฉะนั้นคำว่านิโรธสมาบัตินั้น นิโรธในที่นี้หมายถึงดับจิตและเจตสิกโดยไม่เหลือ ส่วนคำว่า สมาบัตินั้นหมายถึงเข้าอยู่ด้วยดี หรือเข้าถึงพร้อม ถ้าจะพูดให้เข้าใจง่ายๆ แล้ว ก็หมายความว่าเข้าถึงพร้อมด้วยความดับไม่เหลือแห่งจิตและเจตสิกนั่นแหละเรียกว่า นิโรธสมาบัติ และคำว่าสมาบัตินี้มีอยู่ ๓ นัย คือ ฌานสมาบัติ ผลสมาบัติ นิโรธสมาบัติ

โดย ศาลาธรรม [29 ก.ค. 2549 , 09:46:57 น.] ( IP = 58.9.95.135 : : )

สลักธรรม 1 ฌานสมาบัติ นั้นได้แก่รูปฌานและอรูปฌาน และฌานสมาบัตินี้มีอารมณ์ที่ได้มาจากกัมมัฏฐานที่ตนได้อาศัยเพ่งมาตั้งแต่ต้นนั้น เช่น กสิณเป็นต้น สมาบัตินี้เข้าได้ทั้งพระเสขและพระอเสขตลอดทั้งปุถุชนด้วย ส่วนผลสมาบัติ นี้มีนิพพานเป็นอารมณ์ โดยเฉพาะอย่างยิ่งสมาบัตินี้เข้าได้แต่พระอริยบุคคลทั้ง ๘ เท่านั้น แต่นิโรธสมาบัติ นั้นไม่มีอารมณ์เลย เพราะดับเสียแล้วซึ่งจิตและเจตสิก สมาบัตินี้จะเข้าได้แต่พระอนาคามีบุคคลและพระอรหันตบุคคลและต้องเป็นฌานลาภีบุคคลคือเป็นผู้ที่ทำฌานได้แล้วอย่างสมบูรณ์ทั้งรูปฌานและอรูปฌานจึงจะเข้านิโรธสมาบัตินี้ได้ ส่วนบุคคลนอกจากนี้เข้าไม่ได้ เพราะบุคคลที่จะเข้าถึงสมาบัตินั้นไม่ว่าจะเป็นสมาบัติอะไรก็ตาม จะต้องเป็นผู้ที่ได้สมาธิแล้วอย่างมั่นคงจนถึงขั้นอัปปนา และต้องเป็นผู้มีวสีคล่องแคล่วในการทำฌานแล้วด้วย มิฉะนั้นจะเข้าสมาบัติอะไรไม่ได้ทั้งนั้น เพราะการที่จะเข้าถึงการดับเสียซึ่งจิตและเจตสิกได้นั้น จำเป็นต้องอาศัยสมาธิที่มีกำลังกล้าเต็มที่จึงจะเข้าได้ แต่ในเรื่องที่ว่าไม่มีลมหายใจนั้น อันนี้เป็นธรรมดาของผู้ที่ได้ทำสมาธิเต็มที่จนมีกำลังกล้าแล้วก็จะอยู่ได้โดยไม่ต้องอาศัยลมหายใจ ส่วนอาหารก็เหมือนกัน เพราะแต่ลมหายใจยังไม่ต้องการอาศัยแล้วยังอยู่ได้ ทำไมกับการไม่ต้องกินซึ่งอาหารแล้วจะอยู่ไม่ได้

โดย ศาลาธรรม [29 ก.ค. 2549 , 09:47:23 น.] ( IP = 58.9.95.135 : : )

สลักธรรม 2 ส่วนเรื่องที่ไฟไม่ไหม้หรือฆ่าไม่ตายและอะไรต่ออะไรอีกนั้น อันนี้เป็นเรื่องอำนาจของอภิญญานี้เป็นวิชาพิเศษที่เกิดจากสมาธิที่มีกำลังอันแรงกล้าถึงขนาดปัญจมฌานหรือเป็นอานิสงส์ของผู้ที่ได้ทำฌานนั่นเอง แต่อย่างไรก็ตามเรื่องนี้ขอให้ถือเป็นเรื่องพิเศษเป็นเรื่องของท่านที่ได้อบรมปัญญาบารมีมาแล้วอย่างมากมายหาเป็นธรรมที่จะพึงมีแต่สาธารณชนทั่วไปไม่ ฉะนั้น ถ้าหากเราเอาไปเทียบกับคนธรรมดาแล้วก็จะทำให้เรานึกว่าไม่น่าจะเป็นไปได้ อนึ่งในการที่ท่านเข้าใจว่า นิโรธเป็นตัวอุเบกขาในฌานที่ ๔ นั้น ความเข้าใจอันนี้ก็ยังไขว้เขวกันอยู่ เพราะอุเบกขานั้นเป็นเวทนาขันธ์เป็นสังขตธรรมหรือเป็นสังขารธรรม ส่วนนิโรธนั้นเป็นอสังขตธรรมหรือเป็นวิสังขารธรรม เป็นธรรมที่ไม่นับเนื่องเข้าในเบญจขันธ์ ส่วนเรื่องอิทธินั้นเกิดขึ้นด้วยอำนาจของฌาน หาได้เกี่ยวเนื่องกับนิโรธไม่ จบเรื่อง ปกิณณกาภิธรรมปุจฉาพยากรณ์

โดย ศาลาธรรม [29 ก.ค. 2549 , 09:47:37 น.] ( IP = 58.9.95.135 : : )

สลักธรรม 3 กราบบูชาพระคุณพระครูศรีโชติญาณค่ะ และขอบคุณมากค่ะ..ที่นำมาให้อ่าน

โดย เซิ่น [30 ก.ค. 2549 , 19:29:04 น.] ( IP = 58.8.44.181 : : )

ขอเชิญแสดงความคิดเห็น

จาก : * Code : กรุณากรอก Code ตัวเลขด้านบน * อีเมล์ : หากไม่ต้องการให้เว้นว่าง รูปภาพ : ไม่เกิน 150KB รายละเอียด : Icon Toy Special command * * กรุณาคลิ๊ก Post message เพียงครั้งเดียว....

คำเตือน การแอบอ้างใช้ชื่อบุคคลซึ่งอาจทำให้บุคคลนั้นเกิดความเสียหาย อาจถูกดำเนินคดีทางกฏหมายได้ การโพสรูปภาพที่ไม่เหมาะสม หรือ ไม่ได้รับอนุญาตจากเจ้าของภาพ อาจถูกดำเนินคดีทางกฏหมายได้ หากพบเห็นรูปภาพหรือกระทู้ที่ไม่เหมาะสมสามารถเมล์เข้ามาได้ที่ freewebboard@thaimisc.com โดยระบุ subject "กระทู้ไม่เหมาะสม" พร้อมทั้งระบุ ADDRESS ของเว็บบอร์ด