มูลนิธิอภิธรรมมูลนิธิ

Moonlanithi Vipassana
Meditation
OnlineStudy
thai    english
Article สำนักวิปัสสนา
อ้อมน้อย
กิจกรรม About Us

[ Home ] [ ลานถาม-ตอบปัญหาธรรมะ ] [ ลานกวีธรรม ] [ ลานคิด เล่า เขียน ] [ ลานกลิ่นดอกแก้ว ] [ ค้นหากระทู้ ] [ สมัครสมาชิก ] [ login เข้าระบบ ]


เครื่องหมายคณิตศาสตร์ประกาศถึงปัญญา..๔




หวังว่าขณะนี้ทุกท่านคงจะมีภาพของผังจิตที่ใช้เขียนด้วยเครื่องหมาย + + - - อยู่ในใจแล้วนะคะ

จากนี้ไปจะได้ชี้ให้เห็นถึงประโยชน์ของการใช้เครื่องหมายของเวทนามาเขียนเป็นผังจิต ในแง่มุมอื่นต่อไป คือเรื่อง สัมปยุต และสังขาร


สัมปยุตจิตนั้นมีอยู่ ๕ ประเภท คือ


ทิฏฐิคตสัมปยุต
ปฏิฆสัมปยุต
วิจิกิจฉาสัมปยุต
อุทธัจจสัมปยุต
ญาณสัมปยุต


ถ้าจิตดวงใดไม่ได้ประกอบด้วยสัมปยุตตธรรมดังกล่าวนี้ ก็จัดเป็นวิปปยุตตจิต

การสังเกตสัมปยุตตจิต/วิปยุตตจิต ต้องดูภาพประกอบไปด้วยนะคะ จะเห็นว่าในอกุศลจิตมีสัมปยุตตจิต ๔ ประเภทคือ

กรอบสีส้ม เป็นทิฏฐิคตสัมปยุตตจิต
กรอบสีดำ เป็นปฏิฆสัมปยุตตจิต
กรอบสีแดง เป็นวิจิกิจฉาสัมปยุตตจิต
กรอบสีเขียว เป็นอุทธัจจสัมปยุตตจิต

ในกามาวจรโสภณจิต แถวบน(รวม ๑๒ ดวง) จะเป็นญาณสัมปยุตตจิต แสดงในกรอบสีน้ำเงิน

ในรูปาวจรจิต ๑๕, อรูปาวจรจิต ๑๒ และโลกุตตรจิต ๘/๔๐ ก็เป็นญาณสัมปยุตตจิต แสดงแสดงในกรอบสีน้ำเงิน

ส่วนจิตที่เหลือ…อเหตุกจิต ๑๘…กามาวจรโสภณจิตแถวล่าง (รวม ๑๒ ดวง)…จัดเป็นวิปยุตตจิต

โดย ภญ. ธัญนันทน์ เลิศหิรัญวงศ์ [3 ก.ย. 2549 , 17:50:45 น.] ( IP = 58.9.138.233 : : ) เก็บกระทู้นี้ไว้ใน Bookmarkส่งกระทู้นี้ให้เพื่อนของคุณ


  สลักธรรม 1

ส่วนสังขารก็มี ๒ ประเภทคือ
อสังขาริก (ไม่มีการชักชวน)
สสังขาริก (มีการชักชวน)

การสังเกตอสังขาริกจิต / สสังขาริกจิต ต้องดูภาพจิตประกอบด้วยนะคะ

จะเห็นว่าอสังขาริก และสสังขาริก จะสลับกันคนละช่อง โดยเริ่มจากอสังขาริกก่อน ...ตามภาพ

อสังขาริก…. สีเขียว

สสังขาริก…. สีน้ำเงิน

โดย ภญ. ธัญนันทน์ เลิศหิรัญวงศ์ [3 ก.ย. 2549 , 18:05:10 น.] ( IP = 58.9.138.233 : : )


  สลักธรรม 2

หวังว่าคงมีภาพผังจิตอยู่ในใจอย่างแม่นยำแล้วนะคะ มาดูกันต่อนะคะว่า
ภาพของผังจิตบอกอะไรได้บ้าง คือสามารถบอกเราได้ถึง

เวทนา
จำนวนจิต
สัมปยุต
สังขาร

เมื่อแม่นแล้ว คราวนี้เราก็สามารถทราบชื่อจิต (ในกามาวจรจิต)แต่ละดวงได้โดยไม่ต้องท่องเลยค่ะ
เก็บสมองไว้ท่องอย่างอื่นที่จำเป็นต้องจำนะคะ

โทสมูลจิต ดวงที่ ๑
…โทมนสฺสสหคตํปฏิฆสมฺปยุตตํ อสงฺขาริกํ
จิตที่เกิดพร้อมด้วยความเสียใจ ประกอบด้วยความโกรธ โดยไม่มีการชักชวน

โทสมูลจิต ดวงที่ ๒
…โทมนสฺสสหคตํ ปฏิฆสมฺปยุตตํ สสงฺขาริกํ
จิตที่เกิดพร้อมด้วยความเสียใจ ประกอบด้วยความโกรธ โดยมีการชักชวน


โมหมูลจิต ดวงที่ ๑

…อุเปกฺขาสหคตํ วิจิกิฉาสมฺปยุตตํ
จิตที่เกิดพร้อมด้วยความเฉยๆ ประกอบด้วยความสงสัย
โมหมูลจิต ดวงที่ ๒
…อุเปกฺขาสหคตํอุธจฺจสมฺปยุตตํ
จิตที่เกิดพร้อมด้วยความเฉยๆ ประกอบด้วยความฟุ้งซ่าน


จำไว้นะคะว่า เราโง่เอง ไม่มีใครชวนให้โง่ได้โมหมูลจิต คือความไม่รู้ ความโง่ ความหลง จึงมีแต่อสังขาริก ไม่มีสสังขาริก จึงไม่จำเป็นต้องระบุไว้ในชื่อของจิตค่ะ



ลองไปฝึกอ่านชื่อจิตดูนะคะ โดยใช้ข้อสังเกตทำนองเดียวกัน


(ยังมีต่อค่ะ)

โดย ภญ. ธัญนันทน์ เลิศหิรัญวงศ์ [3 ก.ย. 2549 , 18:25:33 น.] ( IP = 58.9.138.233 : : )


  สลักธรรม 3

นับได้ว่าเป็นเรื่องน่าปลื้มใจนัก ที่เราพุทธศาสนิกชนได้มีบุคคลากรที่รู้พระอภิธรรมเพิ่มขึ้นอีกแล้ว

ที่สำคัญ ท่านมิได้เพียงแต่รู้ หากใช้เวลาที่มีนั้นสร้างวิธีการต่างๆมาช่วยพัฒนาความรู้

จึงขออนุโมทนาในกุศลกรรมที่ท่านได้กระทำแล้วนี้ อีกทั้งขอกราบขอบพระคุณ ภญ.ธัญนันทน์ เลิศหิรัญวงศ์ มา ณ.ที่นี้ด้วยครับ

ขออำนาจแห่งคุณพระรัตนตรัยที่ประเสริฐยิ่งนี้ จงดลบันดาลให้ท่านมีชีวิตเจริญยิ่งขึ้นไปในพระธรรม อันพระผู้มีพระภาคเจ้าทรงแสดงไว้ทั้งหมดทั้งมวล พร้อมทั้งสามารถดำเนินไปตามเส้นทางแห่งรอยพระบาทถึงที่สุดแห่งทุกข์ กล่าวคือ พระนิพพาน ได้โดยเร็ววันเทอญ.

โดย เทพธรรม [3 ก.ย. 2549 , 21:13:32 น.] ( IP = 58.9.138.233 : : )


  สลักธรรม 4

ขออนุโมทนาบุญราศรี อีกทั้งกตเวทีธรรม

ที่คุณธัญนันทน์ ได้กระทำแล้ว

ขอจงเป็นอุปการะคุณต่อชีวิตตลอดกาลนานเทอญ.

โดย บุษกร เมธางกูรดูรายละเอียดสมาชิกคนนี้ [5 ก.ย. 2549 , 07:29:13 น.] ( IP = 58.9.138.142 : : )


  สลักธรรม 5

โดย ทับตะวันดูรายละเอียดสมาชิกคนนี้ [6 ก.ย. 2549 , 15:56:34 น.] ( IP = 58.9.137.173 : : )

ขอเชิญแสดงความคิดเห็น
จาก : *
Code :
กรุณากรอก Code ตัวเลขด้านบน *
อีเมล์ : หากไม่ต้องการให้เว้นว่าง
รูปภาพ : ไม่เกิน 150KB
รายละเอียด :
Icon Toy
Special command

* *
กรุณาคลิ๊ก Post message เพียงครั้งเดียว.... 

คำเตือน
  • การแอบอ้างใช้ชื่อบุคคลซึ่งอาจทำให้บุคคลนั้นเกิดความเสียหาย อาจถูกดำเนินคดีทางกฏหมายได้
  • การโพสรูปภาพที่ไม่เหมาะสม หรือ ไม่ได้รับอนุญาตจากเจ้าของภาพ อาจถูกดำเนินคดีทางกฏหมายได้
  • หากพบเห็นรูปภาพหรือกระทู้ที่ไม่เหมาะสมสามารถเมล์เข้ามาได้ที่ freewebboard@thaimisc.com โดยระบุ subject "กระทู้ไม่เหมาะสม" พร้อมทั้งระบุ ADDRESS ของเว็บบอร์ด

ผู้ช่วยเหลือ-แหล่งข้อมูล

[ คีตธรรม ] [ ตารางสี ] [ ค้นหาเพลง ]

ลานภาพ

อบรมวิปัสสนา

ค้นหา

ค้นหา-GooGle

สร้างสรรค์โดย a2.gif (164 bytes) http://www.abhidhamonline.org