สสารและพลังงานในพระพุทธศาสนา เล่ม ๒ (๓)

---

สสารและพลังงานในพระพุทธศาสนา เล่ม ๒ (๓) โดย ท่านอาจารย์บุญมี เมธางกูร ตอนที่ผ่านมา ชีวิตรูป คำว่า "ชีวิต" เป็นคำที่ใช้กันอยู่ในหมู่คนไทย ใช้กันมานานจนคำๆ นี้ได้กลายเป็นคำสามัญ ที่มีความเข้าใจกันโดยทั่วไป ไม่ว่าในสถานศึกษาวิทยาการต่างๆ หรือตามสถานที่ๆ มีการประชุมทั่วๆ ไป หรือตามหมู่ของชาวบ้านทั้งหลาย แม้แต่เด็กๆ ก็พูดกันอยู่เสมอๆ ความเข้าใจของผู้พูดผู้แสดงคำว่า "ชีวิต" นั้น ดูเหมือนจะมีความเข้าใจซึ่งหมายถึงชีวิตของคน ชีวิตของสัตว์เดรัจฉาน ตลอดไปจนชีวิตของต้นไม้ใบหญ้าทั้งหลายก็จัดเข้าไปด้วย เมื่อได้ตั้งคำถามว่า ชีวิตคืออะไร คำตอบทั้งหลายก็ให้เพียงคำจำกัดความกว้างๆ ในแง่ใดแง่หนึ่งเท่านั้น ทั้งนี้ก็เพราะว่า "ชีวิต" นั้น ใหญ่เกินไป ลึกซึ้งเกินกว่าที่จะหาคำตอบ คำจำกัดความ ให้มีความหมายใกล้ชิด รวบยอดด้วย กระทัดรัดด้วย ทั้งมีความสมบูรณ์ไปในตัวพร้อมด้วย ดังนั้นบรรดานักการศาสนาจึงได้กล่าวว่า ชีวิตก็คือความทุกข์ นักปรัชญาบางท่านก็ว่า ชีวิตก็คือปรากฏการณ์ที่แปรเปลี่ยนไป และนักประพันธ์ก็มักจะวาดภาพของชีวิตไว้ต่างๆ ว่า ชีวิตก็คือการเดินทาง ชีวิตคือความหวัง และชีวิตคือการรอคอย เมื่อได้ตั้งคำถามในเรื่องของชีวิตแก่บรรดานักปรัชญา เขาก็จะแสดงทัศนะไปต่างๆ กัน บางท่านก็ว่าชีวิตเหมือนเมล็ดพืชที่เจริญดีบ้างอับเฉาบ้าง บางท่านก็ว่าชีวิตเหมือนกับหิ่งห้อยที่ส่องอสว่างไสวในยามรัตติกาล แล้วก็สูญหายไปในเวลาเช้า และบางท่านก็ว่า ชีวิตก็คือความเป็นอยู่ คือต้อง "เป็น" และ "อยู่" ด้วย สิ่งใดไม่มีความเป็นอยู่ก็ไม่เรียกว่า "ชีวิต" เมื่อได้ตั้งคำถามแก่ท่านนักวิทยาศาสตร์ทางฝ่ายชีววิทยาในเรื่องของชีวิต เขาก็จะกำหนดกฎเกณฑ์ "ชีวิต" เข้าไว้ภายใต้หัวข้อที่กำหนดให้ คือ กินอาหารได้ ถ่ายออกได้ เจริญเติบโตได้ สืบพันธุ์ได้ และในปัจจุบันนี้ก็เห็นมีตำราชีววิทยาเพิ่มกฎเกณฑ์ให้มากขึ้น คือหายใจได้ ทำงานได้ และพักผ่อนได้ เคลื่อนไหวได้ และสามารถสนองตอบต่อสิ่งที่มาเร้าได้

โดย พี่เณร...นำมาฝาก [4 ต.ค. 2549 , 08:06:12 น.] ( IP = 203.113.67.37 : : )

สลักธรรม 1 จากคำว่า "ชีวิต" แปลว่า อายุ หรือความเป็นอยู่ คำแปลทั้ง ๒ คำนี้ ถ้ามิได้ศึกษาค้นคว้าในปรมัตถธรรมให้ดีๆ แล้ว ก็จะเห็นได้ว่า เป็นความเข้าใจที่น้อยเหลือเกิน ยิ่งมีผู้อธิบายถึงคำว่า "เป็น"" และคำว่า "อยู่"" เสียเป็นคุ้งเป็นแควด้วยแล้ว ก็เลยกลายเป็นการตีความหมายอันโนมัติของตนไป แล้วอาจออกไปนอกขอบเขตของสภาวธรรมได้โดยง่าย อย่างไรก็ดี คำว่า "ชีวิต" ก็ใช้กันมาเสียจนเคยชินแล้ว ความมุ่งหมายก็มักจะมีความเข้าใจตามความคิดเห็นของบุคคลทั่วไป ที่ได้นำเอาวิชาสมัยใหม่เข้ามาร่วมด้วย โดยเอาคำภาษาบาลีมาใช้จนกลายเป็นคำในภาษาไทย ดังนั้น คำว่า "ชีวิต" จึงไม่ควรถกเถียงกันมากก็ได้ เพราะมนุษย์ สัตว์เดรัจฉาน และต้นไม้ ก็ล้วนแต่มีอายุ มีความเป็นอยู่ มีความเป็นไปด้วยกันทั้งนั้น ยิ่งเอากฎเกณฑ์ของทางวิชาวิทยาศาสตร์เข้ามาวางเป็นหลักการด้วยแล้ว ก็จะเข้าใจชีวิตเป็นอย่างอื่นไปไม่ได้ แต่ตามหลักของพระพุทธศาสนานั้นอนุโลมไปดังที่คนส่วนมากเข้าใจกันหรือ? ตามหลักของปรมัตถธรรมมิได้มีกฎเกณฑ์ที่รัดกุม ที่เหมาะสม เป็นความจริงแท้ของเรื่องชีวิตโดยเฉพาะดอกหรือ? แน่นอน ตามสภาวธรรมนั้นจะต้องยึดหลักความจริงของธรรมชาติที่มิได้ผันแปรกลับกลอก ขุดค้นเอาธรรมชาติที่มีอยู่จริงๆ ออกมาแสดงเป็นหลักปักมิได้โอนเอนไปตามความเข้าใจของใคร ทั้งมิได้ผันแปรไปตามสิ่งแวดล้อมใดๆ ด้วย ดังนั้น แม้ว่า "ชีวิต" จากภาษาบาลี จะแปลว่า อายุ หรือความเป็นอยู่ ก็หาได้มีความหมายไปตามความเข้าใจของใครๆ ที่อธิบาย ที่ใช้อยู่กันทั่วไปไม่

โดย พี่เณร...นำมาฝาก [4 ต.ค. 2549 , 08:08:52 น.] ( IP = 203.113.67.37 : : )

สลักธรรม 2 ในพระอภิธรรม คำว่า "ชีวิต" นั้นแบ่งออกเป็น ๒ ด้วยกัน คือ ชีวิตนาม กับ ชีวิตรูป ชีวิตนามนั้นมีแสดงอยู่ในปริจเฉทที่ ๒ แล้ว ผมจึงงดเสียไม่กล่าว เฉพาะในที่นี้เป็นปริจเฉทที่ ๖ กล่าวถึงสภาวะของเรื่อง รูป ผมจึงขอบรรยายชีวิตรูปอย่างเดียว ซึ่งมีวจนัตถะแสดงไว้ดังนี้ ชีวนฺติ สหชาตธมฺมา เอเตนาติ = ชีวิตํ สหชาตรูปทั้งหลาย ย่อมเป็นอยู่ได้ด้วยอาศัยรูปนั้น ฉะนั้น รูปที่เป็นเหตุให้สหชาตรูปทั้งหลายเป็นอยู่ได้นั้น จึงชื่อว่า ชีวิตรูป สหชาตรูปทั้งหลายนั้นได้แก่ กรรมชรูป และกรรมชรูปทั้งหลายที่อุบัติขึ้นมาด้วยอำนาจของกรรม ติดต่อกันเรื่อยๆ พร้อมทั้งยังคงตั้งอยู่ได้นั้นก็เพราะมีชีวิตรูปเป็นผู้รักษาไว้นั่นเอง

โดย พี่เณร...นำมาฝาก [4 ต.ค. 2549 , 08:09:52 น.] ( IP = 203.113.67.37 : : )

สลักธรรม 3 ก่อนที่จะทำความเข้าใจในวจนัตถะนี้ ก็จำเป็นจะต้องศึกษาเรื่องกรรมชรูปเสียก่อนว่า รูปนี้คืออะไร เกิดขึ้นมาได้อย่างไร แล้วจึงค่อยทำความเข้าใจกับสหชาตรูปอีกทีหนึ่ง ก่อนที่จะศึกษาเรื่องของกรรมชรูป ก็จำเป็นที่จะต้องศึกษาเรื่องร่างกายของเราทั้งหมดเสียก่อนว่า ใครเป็นผู้ผลิตสร้างขึ้นมา หรือว่าร่างกายของเราทั้งหมดนี้ผลิตสร้างขึ้นมาด้วยอำนาจของอะไร แล้วกรรมชรูปนั้นอยู่ที่ตรงไหน เกิดขึ้นมาได้อย่างไร สรรพสิ่งทั้งหลายในโลกนี้ล้วนแต่มีอำนาจหรือมีความสามารถด้วยกันทั้งนั้น ไม่อย่างใดก็อย่างหนึ่งไม่มากก็น้อย ไม่มีสิ่งใดแม้แต่สักสิ่งเดียว ที่ไม่มีอำนาจหรือไม่มีความสามารถเสียเลยแม้แต่นิดหน่อย ไม่ว่าสิ่งนั้นจะใหญ่โตมโหฬารหรือเล็กน้อยกระจ้อยร่อยอย่างไรก็ตาม เช่นกระดาษแผ่นนี้มาจากเยื่อใยของเซลลูโลส และเยื่อใยเหล่านี้ย่อมมีการยึดเกาะให้มันยังคงเป็นแผ่นกระดาษนี้อยู่ได้ หรือกระดาษทุกๆ แผ่นรวมกันอยู่ได้ก็เพราะมันก็มีตัวการที่จะทำให้กระดาษแต่ละแผ่นเหล่านั้นรวมกันติดเข้าเป็นเล่มหนังสือ ด้ายที่เย็บหนังสือมันก็มีอำนาจ ธาตุดินที่รวมกันอยู่เป็นปึกแผ่น ก็เพราะมีธาตุน้ำยึดเกาะเอาไว้ไม่ให้กระจัดกระจาย ธาตุน้ำเคลื่อนที่หรือไหลไปมาได้ก็เพราะมันมีธาตุลมเป็นตัวการให้อำนาจ และปรมาณูทั้งหลายเคลื่อนตัวไปมาไม่คงที่ก็เพราะมันมีความร้อน คือ อุณหเตโช เป็นกำลังสำคัญ

โดย พี่เณร...นำมาฝาก [4 ต.ค. 2549 , 08:10:42 น.] ( IP = 203.113.67.37 : : )

สลักธรรม 4 แม้แต่นามธรรมคือจิตใจ ก็มีความสามารถรับกระทบอารมณ์ หรือเก็บจดจำอารมณ์เอาไว้ในจิตใจได้ ทั้งยังแสดงความสามารถในเรื่องอื่นๆ อีกเป็นอันมาก ตามที่ผมได้แสดงตัวอย่างในเรื่องอำนาจโดยย่อ ๆ พอเป็นหนทางนั้น ก็เพื่อให้ท่านทั้งหลายได้เห็นว่าไม่มีส่งใดเลย ที่ปราศจากอำนาจ แม้แต่อย่างใดอย่างหนึ่ง ถ้าท่านคิดได้ว่ายังมีสิ่งใดที่ไม่มีอำนาจหรือไม่มีความสามารถเลยแล้ว ขอได้โปรดแจ้งให้ทราบด้วย ว่าสิ่งนั้นคืออะไร ร่างกายของคนเรานั้น เกิดขึ้นมาได้ด้วยอำนาจของเหตุ ๔ ประการด้วยกัน คือ ๑. เกิดขึ้นด้วยอำนาจของ กรรม ๒. เกิดขึ้นด้วยอำนาจของ จิต ๓. เกิดขึ้นด้วยอำนาจของ อุตุ ๔. เกิดขึ้นด้วยอำนาจของ อาหาร

โดย พี่เณร...นำมาฝาก [4 ต.ค. 2549 , 08:11:20 น.] ( IP = 203.113.67.37 : : )

สลักธรรม 5 ผมจะขอแสดงอำนาจของจิต อุตุ อาหาร เสียก่อนโดยย่อเพื่อนำทางไปให้ท่านได้เห็นรูปที่เกิดจากอำนาจของกรรมได้ง่ายยิ่งขึ้น จิต มีอำนาจทำให้รูปต่าง ๆ เปลี่ยนแปลงไปมาได้ เช่นจิตเกิดขึ้นทำให้หัวเราะ ทำให้ร้องไห้ รูปที่แสดงหน้าตาท่าทางหัวเราะหรือร้องไห้นั้นจิตทำรูปขึ้นคนละอย่าง ทำให้รูปที่เป็นอาการนั่ง นอน เกิดขึ้นได้ แม้จะยกเท้าก้าวเดิน จิตก็จะมาทำให้รูปต่าง ๆ เกิดขึ้นทั่วร่างกาย ทำให้ก้าวเท้าสูง ต่ำ ก้าวสั้น ก้าวยาว หรือเลี้ยวซ้ายเลี้ยวขวา ไปได้ตามที่จิตต้องการ ถ้าจิตมิได้มีอำนาจในการสร้างรูปนี้ขึ้นมาแล้ว รูปเหล่านี้ก็จะเกิดขึ้นมาหาได้ไม่ อุตุ คือความร้อน ก็มาทำให้รูปต่าง ๆ เปลี่ยนแปลงไปต่าง ๆ ทำให้เกิดกำลังงาน ทำให้ร่างกายทรงอยู่ได้ ทำให้ร่างกายเคลื่อนไหว รูปจึงเกิดขึ้นต่าง ๆ กันมากมาย เป็นต้น อาหาร เมื่อแทรกซึมเข้าไปรวมกันภายในร่างกายก็จะก่อให้เกิดรูปขึ้นมาใหม่ ทำให้เจริญ ทำให้เติบโต ทำให้มีชีวิตอยู่ได้ ทำให้รูปเปลี่ยนแปลงไป เป็นต้น โปรดติดตามตอนต่อไป

โดย พี่เณร...นำมาฝาก [4 ต.ค. 2549 , 08:11:52 น.] ( IP = 203.113.67.37 : : )

สลักธรรม 6 ตามมาศึกษารายละเอียดใน คำว่า "ชีวิต" ต้องมีส่วนประกอบอะไรบ้าง ขอบพระคุณอาจารย์ค่ะ

โดย เซิ่น (เซิ่น) [4 ต.ค. 2549 , 12:34:11 น.] ( IP = 203.146.147.13 : : )

สลักธรรม 7 ติดตามอ่านต่อเนื่องครับ ในวันนี้ได้รับความรู้เพิ่มเติมมากขึ้นไปอีก และเป็นการแสดงให้เห็นถึงคำว่าธาตุดิน ธาตุน้ำ ธาตุลมและอุณหเตโช เป็นที่มีความเกี่ยวเนื่องกันเสมอมา กราบขอบพระคุณท่านอาจารย์อย่างสูงครับ ที่ให้ความรู้ที่มีค่าแก่ชีวิตครับ.

โดย ทับตะวัน (ทับตะวัน) [4 ต.ค. 2549 , 15:00:55 น.] ( IP = 58.9.148.52 : : )

สลักธรรม 8 กราบขอบพระคุณท่านอาจารย์เป็นอย่างสูงค่ะ เรื่องราวของรูป เริ่มทำให้เข้าใจเงื่อนปมของการเริ่มต้นของชีวิตได้มากขึ้น และยังเห็นปัจจัยต่างๆที่ทำให้สภาพของรูปอยู่ร่วมกันได้ และยังรักษาชีวิตดำรงชีวิตอยู่ได้ และคงได้ความรู้ในคราวต่อไปเพิ่มขึ้นค่ะ

โดย น้องอุ๊ (asomsopon) [4 ต.ค. 2549 , 17:07:37 น.] ( IP = 125.25.137.6 : : )

ขอเชิญแสดงความคิดเห็น

จาก : * Code : กรุณากรอก Code ตัวเลขด้านบน * อีเมล์ : หากไม่ต้องการให้เว้นว่าง รูปภาพ : ไม่เกิน 150KB รายละเอียด : Icon Toy Special command * * กรุณาคลิ๊ก Post message เพียงครั้งเดียว....

คำเตือน การแอบอ้างใช้ชื่อบุคคลซึ่งอาจทำให้บุคคลนั้นเกิดความเสียหาย อาจถูกดำเนินคดีทางกฏหมายได้ การโพสรูปภาพที่ไม่เหมาะสม หรือ ไม่ได้รับอนุญาตจากเจ้าของภาพ อาจถูกดำเนินคดีทางกฏหมายได้ หากพบเห็นรูปภาพหรือกระทู้ที่ไม่เหมาะสมสามารถเมล์เข้ามาได้ที่ freewebboard@thaimisc.com โดยระบุ subject "กระทู้ไม่เหมาะสม" พร้อมทั้งระบุ ADDRESS ของเว็บบอร์ด