|
มูลนิธิอภิธรรมมูลนิธิ |
|||||||||
| Moonlanithi |
Vipassana Meditation |
OnlineStudy thai english |
Article |
สำนักวิปัสสนา อ้อมน้อย |
กิจกรรม | About Us |
|
มูลนิธิอภิธรรมมูลนิธิ |
|||||||||
| Moonlanithi |
Vipassana Meditation |
OnlineStudy thai english |
Article |
สำนักวิปัสสนา อ้อมน้อย |
กิจกรรม | About Us |
คำถาม - คำตอบปัญหาทางพระพุทธศาสนา
คำถาม - คำตอบปัญหาทางพระพุทธศาสนา
โดย สุชีพ ปุญญานุภาพ
ท่านสอนให้พึ่งตน และพึ่งธรรมตามความในมหาปรินิพพานสูตรนั้น คือ พึ่งอย่างไร ?
ที่ว่าให้พึ่งตน คือให้ลงมือปฏิบัติด้วยตนเอง ไม่ต้องหวังให้ผู้อื่นปฏิบัติแทน ส่วนให้พึ่งธรรมนั้น ท่านเปรียบว่า ในกลางมหาสมุทรเกาะย่อมเป็นที่พึ่งของผู้ประสบภัยได้ ควรอาศัยธรรมเป็นที่พึ่ง อย่าใช้อธรรมหรือสิ่งอื่นใดที่ไม่เป็นธรรมเป็นที่พึ่ง
ใจความรวมก็คือให้พึ่งตัวเองและใช้คุณธรรมเป็นแนวปฏิบัติ ซึ่งจะให้ความมั่นใจในการดำรงชีวิตอยู่ในโลกอย่างถูกต้องดีงาม
โดย ทวีพร [29 ต.ค. 2549 , 21:06:28 น.] ( IP = 58.9.104.6 : : )
[ 1 ] [ 2 ]
สลักธรรม 1คำว่าปฏิบัติธรรมสมควรแก่ธรรม คือ ปฏิบัติอย่างไร ?
หมายความว่า ให้ปฏิบัติไปตามลำดับที่เรียกว่า อนุปุพพปฏิปทา อันได้แก่ ศีล สมาธิ ปัญญา อันเปรียบเหมือนขึ้นบันไดทีละขั้นโดย ทวีพร (ทวีพร)
สลักธรรม 2ปุญญาภิสังขาร เครื่องปรุงแต่งคือบุญ หมายถึงอะไร ?
เครื่องปรุงแต่ง คือ บุญหมายถึง เจตนาที่เป็นบุญ เป็นเครื่องปรุงแต่ง หรืออภิสังขารอย่างหนึ่ง โปรดทราบว่าบุญมี ๒ ระดับ คือ ระดับแรก พระพุทธเจ้าตรัสเรียกว่า โอปธิกบุญ หรือบุญอันเนื่องด้วยอุปธิ หรือโลก หรือร่างกาย หรือกิเลส เจตนาระดับนี้แม้จะปรุงแต่งในทางดี แต่ก็ยังทำให้เวียนว่ายตายเกิด
ส่วนบุญระดับที่เป็นไปเพื่อโลกุตตระ (ตามความในนิธิกัณฑสูตร) ไม่จัดเป็นอภิสังขาร เพราะเป็นไปเพื่อนิพพาน กล่าวอีกอย่างหนึ่ง บุญระดับโลกิยะ เป็นอภิสังขารซึ่งจัดเป็นมาร ทำให้เวียนว่ายตายเกิด ส่วนบุญระดับโลกุตตระ ไม่จัดเป็นมาร เพราะเป็นไปเพื่อความหลุดพ้นโดย ทวีพร (ทวีพร)
สลักธรรม 3อุเบกขาในพรหมวิหาร ต่างจากอุเบกขา ในโพชฌงค์อย่างไร ?
พระอาจารย์ในประเทศไทยสอนสืบกันมาว่า อุเบกขาโดยย่อมี ๓ อย่าง คือ อุเบกขาเวทนา วางเฉยในอารมณ์ อุเบกขาพรหมวิหาร วางเฉยในสัตว์ อุเบกขาโพชฌงค์ วางเฉยในธรรม วางเฉยในอารมณ์หมายถึงความรู้สึกกลาง ๆ ในอารมณ์ที่ผ่านมาทางทวารทั้งหก ไม่สุขไม่ทุกข์
วางเฉยในสัตว์ หมายถึง ความรู้สึกปราศจากอคติในมนุษย์ และสัตว์ทั้งหลาย วางเฉยในธรรม หมายถึงการปฏิบัติธรรมจนจิตสงบเป็นสมาธิแล้วก็วางเฉยอย่างมีสติกำกับ เหมือนการขับรถขับเรือ เมื่อรถหรือเรือไปตรงทางแล้วก็ไม่ต้องทำอะไร แต่จะคุมอยู่อย่างมีสติกำกับ อย่างนี้เรียกว่าอุเบกขาโพชฌงค์โดย ทวีพร (ทวีพร)
สลักธรรม 4อุปาทาน ความยึดมั่นถือมั่น ท่านแสดงไว้ ๔ เหตุ ไฉนบางแห่งจึงว่ามี ๒ เท่านั้น ?
ความยึดมั่นถือมั่นหรืออุปาทานนั้น มี ๔ อย่าง คือ
๑. ความยึดมั่นในกาม เรียก กามุปาทาน
๒. ความยึดมั่นถือมั่นในทิฐิ เรียก ทิฏฐุปาทาน
๓. ความยึดมั่นถือมั่นในศีลและพรต คือ ติดในการปฏิบัติแค่ศีลหรือการทำ
อะไรเป็นประจำ เรียกว่าสีลัพพตุปาทาน
๔. ความยึดมั่นในวาทะว่าตัวตน หรือติดยึดอัตตา เรียก อัตตวาทุปาทาน
อุปาทานเต็มรูปมี ๔ อย่าง แต่เมื่อจัดข้อ ๒ คือ ความยึดมั่นถือมั่นในทิฏฐิกับข้อ ๓ ความยึดมั่นถือมั่นในศีลและพรต กับข้อ ๔ ความยึดมั่นถือมั่นในวาทะว่า ตัวตนเข้าเป็นทิฏฐิความเห็นผิดด้วยกัน
จึงเท่ากับมีอุปาทานเพียง ๒ ข้อเท่านั้น คือ ๑.กามุปาทาน ๒.ทิฏฐุปาทาน ส่วนข้อ ๓ และ ๔ รวมลงในข้อ ข้อ ๑ คือกามุปาทานนั้น จัดเข้าในโลภะโดย ทวีพร (ทวีพร)
สลักธรรม 5ที่ว่าพระพุทธศาสนาสอนตั้งแต่ธรรมะระดับต่ำจนถึงสูง เพื่อให้เหมาะแก่บุคคลทุกประเภทนั้น มีคำอธิบายและหลักฐานอย่างไร?
มีพระพุทธภาษิตแสดงความอัศจรรย์ของมหาสมุทรเปรียบเทียบกับพระธรรมวินัย หรือคำสั่งสอนทางพระพุทธศานาไว้หลายประการ ประการหนึ่งในคำเปรียบเทียบนั้น คือมหาสมุทรย่อมลุ่มลึกไปโดยลำดับ
แสดงว่าคำสอนทางพระพุทธศานาเหมาะและเป็นประโยชน์แก่บุคคลทุกระดับชั้นแห่งสติปัญญาและจริตอัธยาศัย ไม่ได้มองข้ามคนธรรมดาสามัญแต่อย่างไรโดย ทวีพร (ทวีพร)
สลักธรรม 6การปล่อยวางนั้น แม้เป็นคุณธรรมชั้นสูง แต่ก็อาจทำให้เกิดความเข้าใจผิดได้ โปรดชี้การปล่อยวางใทางที่ผิดเพื่อเปรียบเทียบกับทางที่ถูก?
การปล่อยวางนั้นมีทั้งในทางที่ผิดและทางที่ถูก ในทางที่ผิด เช่น มีหน้าที่การงานและละทิ้งไม่รับผิดชอบ ทำให้เกิดความเสียหายตั้งแต่เล็กน้อยจนถึงใหญ่หลวง ส่วนการปล่อยวางในทางที่ถูกมิได้หมายถึงละทิ้งหน้าที่ความรับผิดชอบ แต่หมายถึงการรู้จักสอนใจตนเองไม่ให้กลัดกลุ้มวุ่นวาย ให้รู้จักคลายความเครียด คลายความคิดฟุ้งซ่าน โดยไม่รู้เท่าทันความจริงแห่งชีวิตโดย ทวีพร (ทวีพร)
สลักธรรม 7โปรดเล่าประวัติ หรือ ความหมายของดอกบัว ตามคติทางพระพุทธศาสนา ?
ดอกบัวตามคติทางพระพุทธศาสนาใช้เป็นข้อเปรียบเทียบสอนใจในลักษณะต่าง ๆ ขอยกมาเพียงบางข้อดังต่อไปนี้
๑. พระพุทธเจ้าตรัสว่า กองขยะที่ทิ้งตามทางใหญ่ (เมื่อน้ำท่วม) บัวหลวงก็อาจเกิดขึ้นจากกองขยะนั้น แต่มีกลิ่นหอมน่ารื่นรมย์ (ต่างจากขยะ) สาวกของพระสัมมาสัมพุทธเจ้า แม้จะเกิดในกลุ่มชนที่มีกิเลสหนาอันทำให้เหมือนอยู่ในที่มืด แต่ก็รุ่งเรืองด้วยปัญญาเหนือบุคคลเหล่านั้น (๑๕/๕๖๒/๒๐๖)
๒. ในที่มาอีกแห่งหนึ่ง (๑๗/๒๔๑/๑๗๑) ตรัสเปรียบพระตถาคตเหมือนดอกบัวว่า "ดูก่อน ภิกษุทั้งหลาย! อุบล (บัวขาบ) ก็ตาม ประทุม (บัวหลวง) ก็ตาม บุณฑริก (บัวขาว) ก็ตาม เกิดเจริญในน้ำ แต่ก็โผล่ขึ้นตั้งอยู่เหนือน้ำ ไม่เปียกน้ำฉันใด ตถาคตก็ฉันนั้นเหมือนกัน เกิดเจริญในโลก แต่ก็ครอบงำโลกเสียได้ ไม่แปดเปื้อนไปกับโลก"
๓. ในที่มาอีกแห่งหนึ่ง (๔/๙/๑๑) ทรงพิจารณาดูสัตว์โลกที่จะเสด็จไปแสดงธรรมโปรดว่า มีหลายประเภทแตกต่างกัน มีธุลีในจักษุน้อยบ้าง มากบ้าง มีพื้นคุณธรรมแก่กล้าบ้าง อ่อนบ้าง มีอาการดีบ้าง เลวบ้าง แนะนำให้รู้ได้ง่ายบ้าง ยากบ้าง บางพวกก็เห็นโทษเห็นภัยในโลกหน้า (คือโทษภัยของการเวียนว่ายตายเกิด)
เปรียบเหมือนดอกอุบล ประทุม และบุณฑริก เกิดเจริญในน้ำอันน้ำหล่อเลี้ยงจมอยู่ใต้น้ำก็มี ตั้งอยู่เสมอน้ำก็มี โผล่ขึ้นจากน้ำไม่เปียกน้ำก็มี (เมื่อเป็นเช่นนี้ ผู้ที่พอจะแสดงธรรมโปรดได้จึงมีอยู่)
๔. ในที่มาอีกแห่งหนึ่ง (๒๑/๑๓๓/๑๘๓) ไม่เกี่ยวกับดอกบัว แต่เปรียบกับดอกบัวได้ คือทรงแสดงบุคคล ๔ ประเภท อันได้แก่ ชั้นเลิศ (อุคฆติตัญญู) ชั้นดี (วิปจิตัญญู) ชั้นพอแนะนำได้ (เนยยะ) ชั้นต่ำสุด ประเภทรู้แต่ตัวอักษรไม่รู้ความ (ปทปรมะ)
ประเภทหลังท่านเปรียบเหมือนบัวที่ไม่มีโอกาสโผล่พ้นน้ำ เป็นภักษาของเหล่าปลา ส่วนประเภทต้น ๆ เหมือนบัวที่พ้นน้ำ พอต้องแสงอาทิตย์ก็บาน บัวที่ปริ่มน้ำ และบัวที่จะบานในวันต่อ ๆ ไป
ถ้าจับประเด็นเรื่องดอกบัวก็พอเทียบได้กับปัญญา การสร้างพระพุทธรูปประทับยืน เดิน นั่ง นอน เหนือดอกบัว ก็คือแสดงว่า พระพุทธเจ้ามีพระปัญญากำกับตลอด ๔ พระอิริยาบถนั้นเองโดย ทวีพร (ทวีพร)
สลักธรรม 8การฝึกมองหาสิ่งที่ดีงามจากสิ่งที่ไม่ดี จะมีวิธีฝึกอย่างไร? เป็นคำสอนทางพระพุทธศาสนาหรือไม่
การฝึกมองหาสิ่งที่ดีงามจากสิ่งที่ไม่ดี เป็นคำสอนทางพระพุทธศาสนาด้วย ดังที่พระพุทธเจ้าตรัสว่า ถ้าไม่มีความแก่ ความเจ็บ ความตาย ก็จะไม่มีพระพุทธเจ้าเกิดขึ้นในโลก
คือทั้งความแก่ ความเจ็บ ความตายนั้น ล้วนเป็นสิ่งที่ไม่น่าพอใจ แต่ถ้ามองหรือพิจารณาให้เป็น ก็จะหาประโยชน์หรือแสวงหาวิธีพ้นจากความแก่ ความเจ็บ ความตายได้ ยิ่งกว่านั้น แม้คำด่าว่า คำติเตียน ก็เป็นเครื่องสอนเรา ให้เราพิจารณาหาคติเตือนใจจากเรื่องนั้น ๆ ได้โดย ทวีพร (ทวีพร)
สลักธรรม 9การให้เกียรติ การแสดงความอ่อนน้อม เคารพมารดาบิดาของตน รวมทั้งการรับใช้ท่าน มีการกล่าวถึงไว้อย่างไร ?
ทางพระพุทธศาสนาถือเป็นเรื่องสำคัญอย่างยิ่ง และเป็นมงคลสูงสุด เป็นลาภของผู้มีโอกาสได้แสดงความเคารพรับใช้มารดาบิดา พระพุทธเจ้าทรงแสดงว่า แม้เราจะแบกมารดาบิดาไว้บนบ่าให้รับประทานอาหาร ถ่ายอุจจาระ ปัสสาวะบนบ่านั้นตลอดชีวิต ก็ยังไม่ถือว่าทดแทนพระคุณได้สมบูรณ์
ข้อนี้เพียงแสดงให้เห็นพระคุณของมารดาบิดา ไม่ได้มุ่งสอนให้ไปแบกท่านไว้บนบ่าจริง ๆ แต่หมายถึงการแสดงความเคารพ การรับใช้ใกล้ชิด การแสดงน้ำใจอันดีงามต่อท่าน ซึ่งถือว่าผู้ใดทำได้ก็เป็นบุญลาภอันสูงของผู้นั้นโดย ทวีพร (ทวีพร)
สลักธรรม 10การหัดเป็นอยู่อย่างง่าย ๆ มีตัวอย่างในคำสอนทางพระพุทธศาสนาอย่างไร ?
พระพุทธเจ้าทรงวางมาตรการไว้แต่เบื้องต้นของผู้เข้ามาบวชในทางพระพุทธศาสนาให้หัดเป็นอยู่อย่างง่าย ๆ เรียบ ๆ ไม่หรูหราฟุ่มเฟือยเกินไป ที่เรียกว่า นิสสัย ๔ คือ สอนให้รู้จักอาศัยสิ่งจำเป็นแก่ชีวิต เช่น เครื่องนุ่งห่ม อาหาร ที่อยู่อาศัย ยารักษาโรค อย่างไม่ฟุ้งเฟ้อเห่อเหิม ก็จะทำให้จิตใจสงบสบาย และหาความสุขได้ตามสมควร
จากหนังสือธรรมจักษุ เรื่อง คำถาม - คำตอบปัญหาทางพระพุทธศาสนา โดย อาจารย์สุชีพ ปุญญานุภาพโดย ทวีพร (ทวีพร) [ 1 ] [ 2 ]
ขอเชิญแสดงความคิดเห็น คำเตือน
- การแอบอ้างใช้ชื่อบุคคลซึ่งอาจทำให้บุคคลนั้นเกิดความเสียหาย อาจถูกดำเนินคดีทางกฏหมายได้
- การโพสรูปภาพที่ไม่เหมาะสม หรือ ไม่ได้รับอนุญาตจากเจ้าของภาพ อาจถูกดำเนินคดีทางกฏหมายได้
- หากพบเห็นรูปภาพหรือกระทู้ที่ไม่เหมาะสมสามารถเมล์เข้ามาได้ที่ freewebboard@thaimisc.com โดยระบุ subject "กระทู้ไม่เหมาะสม" พร้อมทั้งระบุ ADDRESS ของเว็บบอร์ด
ผู้ช่วยเหลือ-แหล่งข้อมูล |
[ คีตธรรม ] [ ตารางสี ] [ ค้นหาเพลง ] |
ลานภาพ |
ค้นหา |
สร้างสรรค์โดย |
