สสารและพลังงานในพระพุทธศาสนา เล่ม ๒ (๒๓)

---

สสารและพลังงานในพระพุทธศาสนา เล่ม ๒ (๒๓) โดย ท่านอาจารย์บุญมี เมธางกูร ตอนที่ผ่านมา คู่ที่ ๗ สัปปฏิฆรูป กับ อัปปฏิฆรูป สัปปฏิฆรูป ได้แก่รูปที่กระทบกันได้ อัปปฏิฆรูป ได้แก่รูปที่กระทบกันไม่ได้ รูปที่สามารถกระทบกันได้นั้น ก็ได้แก่รูปที่ได้บรรยายมาแล้ว คือโอฬาริกรูป รูปที่หยาบ และสันติเกรูป รูปที่ใกล้ นั่นเอง รูปที่หยาบ คือ โอฬาริกรูป นั้น ไม่ได้หมายถึงความหยาบของรูปจริงๆ เหมือนถ้อยคำที่พูด หากแต่หมายถึงเมื่อผู้ใดมีปัญญาแล้วพิจารณาก็จะปรากฏได้ชัดแจ้ง รูปที่ใกล้ คือ สันติเกรูป นั้น ไม่ได้หมายถึงความใกล้ของระยะทางเหมือนถ้อยคำที่พูด หากแต่หมายถึงเมื่อผู้ใดมีปัญญาแล้วสามารถที่จะกระทำความเข้าใจได้ง่าย หรือปรากฏชัดแจ้ง

โดย พี่เณร...นำมาฝาก [1 พ.ย. 2549 , 08:24:04 น.] ( IP = 203.113.67.36 : : )

สลักธรรม 1 รูปที่กระทบกันได้นั้นก็เป็นการกระทบกันระหว่างทวารซึ่งเป็นรูปประตูกับอารมณ์คือตัวการที่จิตเข้าไปจับนั่นเอง ทวารก็ได้แก่ จักขุปสาทะคือประสาทตา เป็นต้น และอารมณ์ก็ได้แก่ รูปารมณ์ อันได้แก่คลื่นของแสงที่สะท้อนจากรูปต่างๆ เข้ามากระทบประสาทตา เป็นต้น อย่างไรก็ดีการที่กล่าวว่ากระทบนั้นก็มิได้หมายถึงกระทบตามความเข้าใจของคนทั้งหลาย เพราะคนทั้งหลายมีความเข้าใจว่ากระทบถูกต้อง แต่การกระทบทางทวารตา เป็นต้น หาได้กระทบถูกต้องไม่ แต่ก็เรียกในภาษาไทยว่า กระทบ เหมือนกัน เช่น คลื่นของเสียงซึ่งเป็นรูปกระทบกับเยื่อหู ทำให้เกิดความสั่นสะเทือน ความสั่นสะเทือนไปถึงกระดูกรูปฆ้อน รูปทั่ง รูปโกลน สั่นสะเทือนกันต่อๆ ไปเป็นลำดับโดยรวดเร็วจนถึงแอ่งน้ำ แล้วแอ่งน้ำจึงเกิดคลื่นมีช่วงคลื่นเท่ากับเสียงที่เข้ากระทบในครั้งแรกต่อๆ กันมาดังนี้ แล้วจึงสั่นสะเทือนไปถึงประสาทหู ซึ่งในทางธรรมะเรียกว่า "โสตปสาทะ" ความสั่นสะเทือนต่อๆ กันไปเรียก "สันตติ" ความรู้สึกได้ยินจะเกิดขึ้นในตอนนี้เอง ที่ว่า กระทบ นั้น บางทวารก็เป็นการกระทบโดยตรง เช่นมีสิ่งของมากระทบกาย บางทวารก็เป็นการกระทบชนิดที่เรียกว่าสืบต่อ เช่น ทางจักขุทวาร แต่ก็เรียกว่ากระทบเหมือนกัน

โดย พี่เณร...นำมาฝาก [1 พ.ย. 2549 , 08:25:54 น.] ( IP = 203.113.67.36 : : )

สลักธรรม 2 การกระทบดังได้กล่าวมาแล้วนั้น จะต้องเกิดเป็นคู่ๆ แต่ละคู่กำหนดไว้โดยเฉพาะจะสับกันไม่ได้เลย หรือก้าวก่ายกันไม่ได้เป็นอันขาด คือ รูปารมณ์ อันได้แก่คลื่นของแสง กระทบกับจักขุปสาทะ ประสาทตา สัททารมณ์ อันได้แก่คลื่นของเสียง กระทบกับโสตปสาทะ ประสาทหู คันธารมณ์ อันได้แก่กลิ่น กระทบกับฆานปสาทะ ประสาทจมูก รสารมณ์ อันได้แก่รส กระทบกับชิวหาปสาทะ ประสาทลิ้น โผฏฐัพพารมณ์ อันได้แก่ปฐวี เตโช วาโย กระทบกับกายปสาทะ ประสาทกาย สรุปลงแล้ว "สัปปฏิฆรูป" ก็เป็นรูปที่กระทบกันได้ นั่นก็คือ ปสาทรูป ๕ กระทบกับวิสยรูป ๗ รวมกันเข้าจึงเป็น ๑๒

โดย พี่เณร...นำมาฝาก [1 พ.ย. 2549 , 08:26:19 น.] ( IP = 203.113.67.36 : : )

สลักธรรม 3 ปสาทรูป ๕ ก็ได้แก่ ประสาทตา หู จมูก ลิ้น กาย วิสยรูป ๗ ก็ได้แก่ รูปารมณ์ สัททารมณ์ คันธารมณ์ รสารมณ์ ปฐวีโผฏฐัพพารมณ์ เตโชโผฏฐัพพารมณ์ วาโยโผฏฐัพพารมณ์ (ส่วนอาโปโผฏฐัพพารมณ์ไม่มี เราะว่าเป็นสุขุมรูป กระทบถูกต้องไม่ได้) ปสาทรูป ๕ กับวิสยรูป ๗ นั้น มีความสามารถที่จะกระทบกันได้ และเมื่อกระทบกันแล้ว ก็จะก่อให้เกิดผลเป็นทวิปัญจวิญญาณ คือ เห็น ได้ยิน ได้กลิ่น รู้รส รู้สึกทางกายว่ากระทบอ่อนหรือแข็ง ร้อนหรือเย็น หย่อนหรือตึง ปสาทรูป ๕ วิสยรูป ๗ รวม ๑๒ รูป มีชื่อว่า โอฬาริกรูป มีชื่อว่า สันติเกรูป ก็ได้ ชื่อว่าสัปปฏิฆรูป ด้วย สำหรับรูปที่เหลืออีก ๑๖ รูปนั้น เป็นรูปละเอียดมาก เป็นรูปที่กระทบถูกต้องซึ่งกันและกันไม่ได้ จึงได้เรียกว่า อัปปฏิฆรูป โปรดติดตามตอนต่อไป

โดย พี่เณร...นำมาฝาก [1 พ.ย. 2549 , 08:26:45 น.] ( IP = 203.113.67.36 : : )

สลักธรรม 4 ตามมาศึกษาต่อค่ะ.. กราบขอบพระคุณท่านอาจารย์ค่ะ

โดย เซิ่น (เซิ่น) [1 พ.ย. 2549 , 16:31:58 น.] ( IP = 203.146.147.13 : : )

ขอเชิญแสดงความคิดเห็น

จาก : * Code : กรุณากรอก Code ตัวเลขด้านบน * อีเมล์ : หากไม่ต้องการให้เว้นว่าง รูปภาพ : ไม่เกิน 150KB รายละเอียด : Icon Toy Special command * * กรุณาคลิ๊ก Post message เพียงครั้งเดียว....

คำเตือน การแอบอ้างใช้ชื่อบุคคลซึ่งอาจทำให้บุคคลนั้นเกิดความเสียหาย อาจถูกดำเนินคดีทางกฏหมายได้ การโพสรูปภาพที่ไม่เหมาะสม หรือ ไม่ได้รับอนุญาตจากเจ้าของภาพ อาจถูกดำเนินคดีทางกฏหมายได้ หากพบเห็นรูปภาพหรือกระทู้ที่ไม่เหมาะสมสามารถเมล์เข้ามาได้ที่ freewebboard@thaimisc.com โดยระบุ subject "กระทู้ไม่เหมาะสม" พร้อมทั้งระบุ ADDRESS ของเว็บบอร์ด