สสารและพลังงานในพระพุทธศาสนา เล่ม ๒ (๒๗)

---

สสารและพลังงานในพระพุทธศาสนา เล่ม ๒ (๒๗) โดย ท่านอาจารย์บุญมี เมธางกูร ตอนที่ผ่านมา นัยที่ ๓ รูปสมุฏฐาน คำว่า "รูปสมุฏฐาน" ก็ได้แก่ตัวการที่ทำให้เกิดรูป หรือปัจจัยที่ก่อให้รูปเกิดขึ้นมาได้ มีคาถาสังคหะอันเป็นคาถาที่ ๖ ดังนี้ อฏฐารส ปณฺณรส เตรส ทฺวาทสาติ จ กมฺมจิตโตตุกาหาร ชานิ โหนฺติ ยถากฺกมํ ฯ แปลความว่า รูปย่อมเกิดจาก กรรม จิต อุตุ อาหาร มีจำนวน ๑๘ , ๑๕ , ๑๓ และ ๑๒ ด้วย ตามลำดับ จากปรมัตถทีปนีฎีกาแสดงว่า สมุฏฐาติ รูปํ เอเตนาติ สมุฏฐาน แปลความว่า ธรรมชาติที่ยังให้เกิดรูปนั้น เรียกว่า สมุฏฐาน ในข้อนี้หมายถึงการปรุงแต่ง การสนับสนุนให้เกิดขึ้นมา เพราะรูปทั้งหลายจะเกิดขึ้นมาได้เองโดยปราศจากเหตุคือตัวการปรุงแต่งหรือตัวการสนับสนุนแล้ว ก็ย่อมจะเป็นไปไม่ได้เลย กมฺมํ จิตฺตํ อุตุ อาหาโร เจติ จตฺตาริ รูปสมุฏฐานานิ นามฯ กรรม จิต อุตุ อาหาร ทั้ง ๔ ประการนี้เอง เป็นตัวการสำคัญในการที่จะปรุงแต่งหรือสนับสนุนให้รูปเกิดขึ้นมาได้ ถ้ากรรม จิต อุตุ อาหารทั้ง ๔ อย่างนี้ไม่มีเสียแล้ว รูปทั้งหลายก็จะไม่ปรากฏเกิดขึ้นมาได้เลยเป็นอันขาด เพราะรูปทั้งหลายต้องอาศัยปัจจัยทั้ง ๔ นี้ ทำให้เกิดขึ้นมานั่นเอง จึงได้เรียกว่า รูปสมุฏฐาน คือตัวการที่ทำให้รูปเกิดขึ้น

โดย พี่เณร...นำมาฝาก [8 พ.ย. 2549 , 08:14:00 น.] ( IP = 203.113.67.37 : : )

สลักธรรม 1 เมื่อจะกล่าวโดยความเป็นรูปนามแล้ว ปัจจัยที่ปรุงแต่งทำให้รูปเกิดนั้นมีทั้งนามและรูป คือ กรรมกับจิตนั้นเป็นนามธรรม แต่นามธรรมทั้งสองนี้ทำให้รูปเกิดขึ้นมาได้ และอุตุกับอาหารนั้นเป็นรูป แต่รูปทั้ง ๒ นี้ ก็มีอำนาจสนับสนุนให้เกิดรูปขึ้นมาได้เหมือนกัน แต่ถ้าจะกล่าวโดยกาลคือเวลาแล้ว อำนาจของกรรมย่อมจะเป็นปัจจัยหรือย่อมจะเป็นสมุฏฐานให้รูปเกิดนั้น เป็นอำนาจที่เกิดขึ้นมาจากกรรมในอดีต หรืออดีตกรรม ส่วนอำนาจของจิต อำนาจของอุตุ และอำนาจของอาหารนั้น อำนาจหล่านี้เกิดขึ้นในปัจจุบัน อย่างไรก็ดี ปัจจัยหรือสมุฏฐานที่ทำให้รูปเกิดขึ้นนั้น ก็หาใช่ว่า อำนาจกรรม อำนาจจิต อำนาจอุตุ และอำนาจอาหาร จะทำให้รูป เช่น ธาตุดิน ธาตุน้ำ ธาตุไฟ ธาตุลม เกิดขึ้นมา หรือขนเอาดิน น้ำ ไฟ ลม มาจากที่ใดก็หาไม่ หากแต่อำนาจทั้ง ๔ ประการนี้จะผันแปรรูปที่มีอยู่แล้วให้เปลี่ยนแปลงไป จากรูปแบบหนึ่งเป็นอีกรูปแบบหนึ่ง ไม่เหมือนกับรูปเดิม ตัวอย่างเช่น อำนาจของจิต ทำให้รูปหน้าของคนร้องไห้และหัวเราะ ซึ่งเป็นรูปคนละอย่าง หรืออำนาจของอาหารทำให้ร่างกายของเด็กเติบโตขึ้นผิดไปจากรูปเดิมทีละน้อยๆ เป็นต้น

โดย พี่เณร...นำมาฝาก [8 พ.ย. 2549 , 08:15:51 น.] ( IP = 203.113.67.37 : : )

สลักธรรม 2 วิชาการในทางโลกหรือทางวิทยาศาสตร์ ได้แสดงถึงเรื่องนี้อยู่เหมือนกัน แต่ปัจจัยที่ให้เกิดรูปนั้นน้อยกว่า เพราะอาศัยแต่อุตุเป็นตัวการสำคัญ แม้อาหารที่เป็นปัจจัยให้รูปเกิดได้ ก็อยู่ในวงแคบ อำนาจของกรรม จิต อุตุ อาหาร เป็นสมุฏฐานทำให้เกิดรูปขึ้นมาใหม่ หรือผันแปรรูปให้เป็นรูปใหม่ได้อย่างไร จะได้อธิบายทีละอย่างต่อไป เมื่อจะกล่าวโดยชื่อของสมุฏฐานแล้ว ก็มีดังนี้ กรรม เป็นสมุฏฐานให้เกิดรูป ชื่อว่า กัมมสมุฏฐาน จิต เป็นสมุฏฐานให้เกิดรูป ชื่อว่า จิตตสมุฏฐาน อุตุ เป็นสมุฏฐานให้เกิดรูป ชื่อว่า อุตุสมุฏฐาน อาหาร เป็นสมุฏฐานให้เกิดรูป ชื่อว่า อาหารสมุฏฐาน เมื่อจะกล่าวโดยชื่อของรูปที่เกิดขึ้นจากสมุฏฐานนั้น ๆ แล้ว ก็มีดังนี้ รูปที่เกิดจาก กัมมสมุฏฐาน ชื่อว่า กฏัตตารูป หรือกัมมสมุฏฐานิกรูป หรือกัมมชรูป รูปที่เกิดจาก จิตตสมุฏฐาน ชื่อว่า จิตตสมุฏฐานิกรูป หรือจิตตชรูป รูปที่เกิดจาก อุตุสมุฏฐาน ชื่อว่า อุตุสมุฏฐานิกรูป หรือ อุตุชรูป รูปที่เกิดจาก อาหารสมุฏฐาน ชื่อว่า อาหารสมุฏฐานิกรูป หรืออาหารชรูป โปรดติดตามตอนต่อไป

โดย พี่เณร...นำมาฝาก [8 พ.ย. 2549 , 08:17:23 น.] ( IP = 203.113.67.37 : : )

สลักธรรม 3 อ่านตรงนี้แล้ว ทำให้นึกไปถึงตอนได้ไปตรวจเลือดกับสหายธรรมรวม 11 คนครับ เห็นผลที่ปรากฏหน้าจอแล้ว หลากหลายแบบจริงๆครับ เม็ดเลือด (รูป)ที่เห็นนั้น มีทั้ง กัมมสมุฏฐาน ที่ติดตามมาตั้งแต่เกิดและ บางคนก็ยังมีความแตกต่างกันไปเพราะสมุฏฐานอื่นๆ แต่ก็ไม่อาจเป็นไปได้ถ้าปราศจากกรรมที่เป็นตัวที่มีบทบาทแก่ชีวิตจริงๆครับผม กราบขอบพระคุณท่านอาจารย์อย่างสูงครับผม. ที่ให้ความรู้ความเข้าใจที่ลึกซึ้งนี้ครับ

โดย ทับตะวัน (ทับตะวัน) [8 พ.ย. 2549 , 08:40:12 น.] ( IP = 58.9.138.133 : : )

สลักธรรม 4 กราบขอบพระคุณท่านอาจารย์ รูปที่มีแตกต่างกัน ก็เพราะมีสมุฏฐานต่างๆ จึงทำให้ไมเหมือนกัน

โดย เซิ่น (เซิ่น) [8 พ.ย. 2549 , 12:27:11 น.] ( IP = 203.146.147.13 : : )

สลักธรรม 5 กราบขอบพระคุณครับ

โดย pop (pop) [8 พ.ย. 2549 , 18:07:29 น.] ( IP = 203.172.117.63 : : )

สลักธรรม 6 มาศึกษาเรื่องรูปต่อค่ะ ....ตัวการที่ทำให้รูปเกิดขึ้น.... ทำให้เข้าใจได้เลยว่า ทำไมรูปร่างของสัตว์ทั้งหลายจึงแตกต่างกัน กราบขอบพระคุณท่านอาจารย์บุญมีด้วยความเคารพยิ่งค่ะ

โดย พี่ดา (พี่ดา) [8 พ.ย. 2549 , 18:48:49 น.] ( IP = 58.9.148.70 : : )

สลักธรรม 7 กราบขอบพระคุณท่านอาจารย์บุญมีด้วยความเคารพค่ะ และขอบพระคุณมากค่ะพี่เณรที่นำความรู้มาฝาก เรื่องรูปคร้งนี้ทำให้นึกถึงความวิจิตรที่หลากหลาย รวมทั้งคิดถึงการเกิด ด้วยอำนาจของปัจจัยในหลายๆอย่างนี้ เมื่อผ่านการเรียนรู้ตรงนี้ ยิ่งเข้าใจเรื่องรูปทั้งเหตุปัจจัย และการเปลี่ยนแปลงในทุกๆขณะจิต ที่มีรูปเปลี่ยนแปลงไปทุกๆขณะ รวมทั้งอำนาจการส่งต่อที่คอยอุปถัมภ์ อีกทั้งสภาพแห่งภพภูมิยิ่งทำให้เห็นความปราณีตของรูปที่แตกต่างกันมากขึ้น เช่น มนุษย์ และเทวดา

โดย น้องอุ๊ (asomsopon) [8 พ.ย. 2549 , 21:48:14 น.] ( IP = 125.25.128.56 : : )

ขอเชิญแสดงความคิดเห็น

จาก : * Code : กรุณากรอก Code ตัวเลขด้านบน * อีเมล์ : หากไม่ต้องการให้เว้นว่าง รูปภาพ : ไม่เกิน 150KB รายละเอียด : Icon Toy Special command * * กรุณาคลิ๊ก Post message เพียงครั้งเดียว....

คำเตือน การแอบอ้างใช้ชื่อบุคคลซึ่งอาจทำให้บุคคลนั้นเกิดความเสียหาย อาจถูกดำเนินคดีทางกฏหมายได้ การโพสรูปภาพที่ไม่เหมาะสม หรือ ไม่ได้รับอนุญาตจากเจ้าของภาพ อาจถูกดำเนินคดีทางกฏหมายได้ หากพบเห็นรูปภาพหรือกระทู้ที่ไม่เหมาะสมสามารถเมล์เข้ามาได้ที่ freewebboard@thaimisc.com โดยระบุ subject "กระทู้ไม่เหมาะสม" พร้อมทั้งระบุ ADDRESS ของเว็บบอร์ด