มูลนิธิอภิธรรมมูลนิธิ

Moonlanithi Vipassana
Meditation
OnlineStudy
thai    english
Article สำนักวิปัสสนา
อ้อมน้อย
กิจกรรม About Us

[ Home ] [ ลานถาม-ตอบปัญหาธรรมะ ] [ ลานกวีธรรม ] [ ลานคิด เล่า เขียน ] [ ลานกลิ่นดอกแก้ว ] [ ค้นหากระทู้ ] [ สมัครสมาชิก ] [ login เข้าระบบ ]


สสารและพลังงานในพระพุทธศาสนา เล่ม ๒ (๓๑)






สสารและพลังงานในพระพุทธศาสนา เล่ม ๒ (๓๑)
โดย ท่านอาจารย์บุญมี เมธางกูร


ตอนที่ผ่านมา

ธรรมดาของจิตนั้น ย่อมจะมีอำนาจเป็นสมุฏฐานให้เกิดรูปได้ ดังได้กล่าวมาแล้ว แต่ทวิปัญจวิญญาณทั้ง ๑๐ นี้ยกเว้นเพราะมีกำลังอ่อน จึงไม่ก่อให้เกิดจิตตชรูปอย่างใดขึ้นมาเลย

อรูปาวจรวิบากจิต ๔

จิตทั้ง ๔ ประเภทนี้เป็นผลของอรูปาวจรกุศลซึ่งเจริญรูปวิราคภาวนา เพราะการปฏิบัติสมาธิภาวนาถึงขั้นอรูปฌาน ไม่มีความปรารถนาในรูป เพราะมองเห็นว่ารูปนั้นเป็นทุกข์ ด้วยอำนาจแห่งการเจริญรูปวิราคภาวนา จึงได้บังเกิดผลเป็นอรูปาวจรวิบาก

เมื่อสิ้นชีวิตลงแล้วก็จะบังเกิดขึ้นในภพภูมิที่ไม่มีรูป เรียกว่า อรูปพรหมภูมิ และเรียกผู้เกิดชนิดนี้ว่า อรูปพรหมบุคคล
ดังนั้น อรูปวิบากจิตทั้ง ๔ นี้ จึงไม่มีสมุฏฐานให้เกิดรูปได้

โดย พี่เณร...นำมาฝาก ดูรายละเอียดสมาชิกคนนี้ [14 พ.ย. 2549 , 09:09:30 น.] ( IP = 203.172.117.19 : : ) เก็บกระทู้นี้ไว้ใน Bookmarkส่งกระทู้นี้ให้เพื่อนของคุณ
[ 1 ] [ 2 ]


  สลักธรรม 1

ปฏิสนธิจิตของสัตว์ทั้งหลาย

ในข้อนี้หมายถึงว่า ในขณะปฏิสนธินั้น รูปอันเกิดจากจิตก็ไม่อาจเกิดขึ้นมาได้ เพราะในขณะปฏิสนธิขณะแรกนั้นมีกำลังอ่อน เพิ่งจะตั้งตัว

ดังนั้นรูปอันเกิดจากจิตจึงไม่มี แต่ก็เป็นไปเพียงขณะจิตเดียวเท่านั้น ขณะจิตที่ ๒ ต่อไป จิตตสมุฏฐานก็เกิดขึ้นได้

โดย พี่เณร...นำมาฝาก ดูรายละเอียดสมาชิกคนนี้ [14 พ.ย. 2549 , 09:11:37 น.] ( IP = 203.172.117.19 : : )


  สลักธรรม 2

จุติจิตของพระอรหันต์

เมื่อพระอรหันต์สิ้นชีวิตในขณะจุติจิต คือจิตที่ดับลงนั้น จิตดวงนี้เกิดขึ้นเป็นจิตของพระอรหันต์ผู้ปราศจากกิเลสแล้วโดยสิ้นเชิง จึงไม่มีปัจจัยสนับสนุนให้ไปเกิดในภพใหม่ชาติใหม่ได้ จะไม่ต้องมีจิตเจตสิกในภพชาติใหม่ต่อไปแล้ว

ฉะนั้น รูปที่เกิดจากจิตจึงไม่อาจเกิดขึ้นมาได้

โดย พี่เณร...นำมาฝาก ดูรายละเอียดสมาชิกคนนี้ [14 พ.ย. 2549 , 09:12:54 น.] ( IP = 203.172.117.19 : : )


  สลักธรรม 3

จิตที่ทำให้เกิดจิตตชรูปได้นั้น เป็นจิต ๗๕ ดวงเท่านั้น และการทำให้เกิดรูปก็จำเป็นจะต้องในขณะที่จิตมีกำลังแรงมาก และขณะของจิตที่มีกำลังแรงมากก็ได้แก่อุปาทขณะนั่นเอง สำหรับฐีติและภังคะขณะของจิตนั้น จิตมีกำลังอ่อนลงไปจนไม่เป็นปัจจัยให้เกิดรูปได้เลย

จิตตชรูป ซึ่งก็คือรูปที่เกิดจากอำนาจของจิตนั้น ก็ได้แก่ มหาภูตรูป ๔ โคจรรูป ๔ อาหารรูป ๑ ปริจเฉทรูป ๑ วิญญัติรูป ๒ และวิการรูป ๓ รวม ๑๕ รูปด้วยกัน

จิตที่มีกำลังมากจนสามารถทำให้รูปเกิดขึ้นมาได้นั้น เรียกว่า เป็นจิตตสมุฏฐานทำให้รูปทั้ง ๑๕ ดังกล่าวเกิดขึ้นมาได้ แต่จิตใดเป็นปัจจัยให้รูปอะไรเกิดนั้น มีรายละเอียดดังต่อไปนี้

๑. จิตที่เป็นปัจจัยทำให้จิตตชรูปสามัญเกิดขึ้น เรียกสั้นๆ ว่า จิตตชรูปสามัญ ได้แก่จิต ๗๕ ดวง คือ อกุศลจิต ๑๒ อเหตุกจิต ๘ (เว้นทวิปัญจวิญญาณจิต ๑๐) กามโสภณจิต ๒๔ มหัคตจิต ๒๓ (เว้นอรูปาวจรวิบาก ๔) และโลกุตรจิต ๘

ที่ใช้คำว่า จิตตชรูปสามัญ นั้นก็คือ เป็นรูปที่เกิดขึ้นเป็นไปตามธรรมดา หรือเป็นไปตามปกติ

โดย พี่เณร...นำมาฝาก ดูรายละเอียดสมาชิกคนนี้ [14 พ.ย. 2549 , 09:13:41 น.] ( IP = 203.172.117.19 : : )


  สลักธรรม 4

ตามธรรมดาบุคคลทั้งหลายแสดงออกซึ่งพฤติกรรมต่างๆ อยู่เสมอ แต่คนโดยมากมิได้สังเกต หรือมิได้พิจารณาดูให้ถึงภายใน จึงไม่ทราบข้อเท็จจริงที่แอบแฝงซ่อนเร้นอยู่อย่างมิดชิด และบางคนก็ไม่มีความปรารถนาที่จะค้นคว้าเรื่องเหล่านี้เสียด้วย

ดังนั้นเมื่อแสดงพฤติกรรมอะไรออกไปแล้ว ก็เลิกแล้วกันไป ไม่สนใจที่จะทราบความจริงของเรื่องเหล่านั้น เช่น การยิ้ม การหัวเราะ การพูด การเคลื่อนไหวอิริยาบถ การแสดงความรักหรือแสดงความโกรธ

พฤติกรรมต่างๆ ที่บุคคลทั้งหลายแสดงออกนั้น ก็จะต้องอาศัยเหตุทำให้เกิดขึ้น แม้แต่จะกระดิกนิ้วสักนิดหนึ่ง ก็หนีจากเหตุไปไม่พ้น

อำนาจของเหตุที่จะทำให้ผลดังกล่าวเกิดขึ้นได้นั้น หาใช่มีเพียงเหตุเดียวไม่ หากแต่มีเหตุอยู่มากทีเดียว แต่ในขณะนี้กำลังศึกษาเรื่องจิตเป็นสมุฏฐานให้เกิดรูป จึงแสดงเพียงเหตุเดียว แสดงเฉพาะจิตที่เป็นใหญ่เป็นประธานในการทำให้รูปเกิดขึ้น

จิตของบุคคลนั้น นอกจากจะเป็นะรรมชาติที่รู้อารมณ์แล้ว จิตยังมีอำนาจหรือความสามารถที่จะบังคับรูปได้ให้เปลี่ยนแปลงไป และจิตที่ทำให้เกิดรูปได้นั้น เรียกว่า จิตตชรูป

โดย พี่เณร...นำมาฝาก ดูรายละเอียดสมาชิกคนนี้ [14 พ.ย. 2549 , 09:14:40 น.] ( IP = 203.172.117.19 : : )


  สลักธรรม 5

ไม่ต้องสงสัยเลยว่า การที่บุคคลหายใจเข้าหายใจออกได้ หน้าซีดหรือหน้าแดงได้นั้น มิได้เกิดขึ้นมาเองเฉยๆ หากแต่มีจิตเข้าไปร่วมบงการ(เจตนา)ให้เป็นไปทั้งนั้น

รูปที่แสดงออก เช่น หายใจเข้า หายใจออก หน้าซีดหรือหน้าแดงนั้น ก็เกิดขึ้นมาจากจิต เพราะซากศพย่อมที่จะทำดังนี้ไม่ได้ และอำนาจจิตที่บังคับรูปให้มันผันแปรไปก็เป็นไปตามแต่เหตุ เช่น อำนาจของอกุศล กุศล และอพยากตจิต

อำนาจของจิตดังที่ได้กล่าวมาแล้วทั้ง ๗๕ ดวง จึงมีบทบาทแก่ชีวิต ทำให้เกิดจิตตชรูปสามัญ เช่นความรู้สึกกลัว ทำให้หน้าซีด ทำให้หายใจแรงเกิดขึ้น อำนาจของความรัก ทำให้หายใจแรง ทำให้หน้าชื่นตาบาน อำนาจของกุศลทำให้หน้าตาผ่องใสเพราะจิตใจสบาย อำนาจของสมาธิ ทำให้ลมหายใจเบาลง ทำให้ร่างกายตั้งมั่น และรูปเหล่านี้ก็คือ อวินิพโภครูป ๘ นั่นเอง


โปรดติดตามตอนต่อไป

โดย พี่เณร...นำมาฝาก ดูรายละเอียดสมาชิกคนนี้ [14 พ.ย. 2549 , 09:15:53 น.] ( IP = 203.172.117.19 : : )


  สลักธรรม 6

ครับท่านอาจารย์ ทุกๆอย่างที่เกี่ยวเนื่องกับชีวิตล้วนมีสมุฏฐานทั้งนั้น ตามที่อาจารย์อธิบายมาครับ และยิ่งเห็นชัดกับตนเองเลยครับว่า..

ขณะใดที่ใจสบายปลอดโปร่ง ใบหน้าเราก็จะเป็นแบบหนึ่งซึ่งไม่เหมือนกับตอนกลุ้มใจเลยครับ แม้กระทั่งลมหายใจ ยังมีปฏิกิริยาที่แตกต่างเลยครับ

กราบขอบพระคุณท่านอาจารย์อย่างสูงครับ ในธรรมวิทยาที่ท่านอาจารย์เพียรอบรมสั่งสอนมาเสมอนะครับ.

โดย ทับตะวัน (ทับตะวัน) ดูรายละเอียดสมาชิกคนนี้ [14 พ.ย. 2549 , 09:21:34 น.] ( IP = 58.9.141.33 : : )


  สลักธรรม 7

ตามาศึกษารายละเอียดของจิตตชรูปต่อค่ะ

กราบขอบพระคุณท่านอาจารย์ค่ะ

โดย เซิ่น (เซิ่น) ดูรายละเอียดสมาชิกคนนี้ [14 พ.ย. 2549 , 17:14:20 น.] ( IP = 203.146.147.13 : : )


  สลักธรรม 8

มารับความรู้อันประเสริฐจากท่านอาจารย์ต่อครับ ขอบพระคุณมากครับพี่เณร

โดย pop (pop) ดูรายละเอียดสมาชิกคนนี้ [14 พ.ย. 2549 , 20:30:50 น.] ( IP = 203.172.117.76 : : )


  สลักธรรม 9

กราบขอบพระคุณท่านอาจารย์มากค่ะ
ยิ่งศึกษายิ่งเห็นความละเอียดของรูปยิ่งขึ้น
สมุฎฐานแห่งการเกิดของรูปของแต่ละขณะก็แตกต่างกัน
นอกจากจะเข้าใจจิตตชรูปที่หลากหลายแล้ว
ยังเห็นว่าจิตที่แตกต่างกันยังส่งผลให้รูปออกมาที่แตกต่างกันอีกด้วย

โดย น้องอุ๊ (asomsopon) ดูรายละเอียดสมาชิกคนนี้ [15 พ.ย. 2549 , 18:38:49 น.] ( IP = 125.25.133.22 : : )


  สลักธรรม 10


ยิ่งศึกษาเรื่องรูป ก็ยิ่งมีรายละเอียดที่น่าพิศวงมากยิ่งขึ้น

จิตมีอำนาจเป็นอย่างมาก ทำให้รูปที่แสดงออกแตกต่างกันออกไป
แม้กระทั่งการหายใจก็เป็นไปเนื่องด้วยจิตสั่ง หากมิได้ศึกษาแล้วก็มิอาจทราบได้

กราบขอบพระคุณท่านอาจารย์บุญมีด้วยความเคารพยิ่งค่ะ

โดย พี่ดา (พี่ดา) ดูรายละเอียดสมาชิกคนนี้ [16 พ.ย. 2549 , 16:32:52 น.] ( IP = 58.9.143.35 : : )
[ 1 ] [ 2 ]

ขอเชิญแสดงความคิดเห็น
จาก : *
Code :
กรุณากรอก Code ตัวเลขด้านบน *
อีเมล์ : หากไม่ต้องการให้เว้นว่าง
รูปภาพ : ไม่เกิน 150KB
รายละเอียด :
Icon Toy
Special command

* *
กรุณาคลิ๊ก Post message เพียงครั้งเดียว.... 

คำเตือน
  • การแอบอ้างใช้ชื่อบุคคลซึ่งอาจทำให้บุคคลนั้นเกิดความเสียหาย อาจถูกดำเนินคดีทางกฏหมายได้
  • การโพสรูปภาพที่ไม่เหมาะสม หรือ ไม่ได้รับอนุญาตจากเจ้าของภาพ อาจถูกดำเนินคดีทางกฏหมายได้
  • หากพบเห็นรูปภาพหรือกระทู้ที่ไม่เหมาะสมสามารถเมล์เข้ามาได้ที่ freewebboard@thaimisc.com โดยระบุ subject "กระทู้ไม่เหมาะสม" พร้อมทั้งระบุ ADDRESS ของเว็บบอร์ด

ผู้ช่วยเหลือ-แหล่งข้อมูล

[ คีตธรรม ] [ ตารางสี ] [ ค้นหาเพลง ]

ลานภาพ

อบรมวิปัสสนา

ค้นหา

ค้นหา-GooGle

สร้างสรรค์โดย a2.gif (164 bytes) http://www.abhidhamonline.org