สสารและพลังงานในพระพุทธศาสนา เล่ม ๒ (๓๒)

---

สสารและพลังงานในพระพุทธศาสนา เล่ม ๒ (๓๒) โดย ท่านอาจารย์บุญมี เมธางกูร ตอนที่ผ่านมา ๒. จิตที่ทำให้อิริยาบถใหญ่ทั้ง ๔ ตั้งมั่น คือ ยืน เดิน นั่ง นอน ได้เป็นปกติ ได้แก่จิต ๕๘ ดวง คือ มโนทวาราวัชชนจิต ๑ กามชวนจิต ๒๙ อภิญญาจิต ๒ และอัปปนาชวนจิต ๒๖ กามชวนจิต ๒๙ ได้แก่ อกุศลจิต ๑๒ หสิตุปปาทจิต ๑ มหากุศลจิต ๘ และมหากิริยาจิต ๘ อภิญญาจิต ๒ ได้แก่ โลกียอภิญญา และโลกุตตรอภิญญา อัปปนาชวนจิต ๒๖ ได้แก่ มหัคตกุศลจิต ๙ มหัคตกิริยาจิต ๙ และโลกุตรจิต ๘ พฤติกรรมที่สัตว์ทั้งหลายแสดงออกนั้นจะต้องอาศัยเหตุ เช่นการตั้งมั่นอยู่ในรูปนั่ง นอน ยืน เดิน หรือกล่าวอีกนัยหนึ่งว่า ท่าที่นั่ง นอน ยืน เดิน เกิดขึ้นมาได้ หรืออยู่ในท่านั้นได้นานก็เพราะอาศัยอำนาจของเหตุหลายประการ แต่เหตุประการหนึ่งในหลายประการนั้นก็ได้มาจากอำนาจของจิต เพราะในขณะนี้แสดงถึงจิตตสมุฏฐาน จึงขอแสดงเพียงเหตุเดียว

โดย พี่เณร...นำมาฝาก [15 พ.ย. 2549 , 09:14:27 น.] ( IP = 203.113.67.39 : : )

สลักธรรม 1 จิตนั้นเป็นธรรมชาติที่รู้อารมณ์ก็จริง แต่จิตมีกำลังมีอำนาจ จึงเข้าไปแสดงบทบาทออกมาเป็นรูปต่างๆ เช่นนอิริยาบถทุกๆ อิริยาบถ มีนั่งไขว่ห้าง หรือยกเท้าก้าวเดินเป็นต้น จิตบางประเภทเกิดขึ้นมาแล้วบังคับรูปให้แสดงออกในท่านั่ง นอน ยืน เดิน ให้ตั้งมั่นอยู่ในท่านั้นๆ ได้ เร็วหรือช้าก็แล้วแต่อำนาจของจิตใจ ทั้งเป็นไปในทางบาป บุญ หรือไม่บาปไม่บุญ ก็ได้ด้วย มโนทวาราวัชชนจิต เป็นตัวการตัดสินอารมณ์ทางมโนทวาร ให้เกิดรูปนั่ง นอน ยืน เดิน และให้ตั้งมั่นอยู่ในรูปดังกล่าวนั้น อกุศลโลภะ โทสะ หรือโมหะทั้ง ๑๒ ประเภท ทำให้เกิดอำนาจคือเป็นตัวการทำให้เกิดรูปนั่ง นอน ยืน เดิน เช่น ลักทรัพย์ ฆ่าสัตว์ หรือดื่มสุรายาเมา หสิตุปปาทจิต คือการยิ้มของพระอรหันต์ด้วย ในขณะนี้อยู่ในท่าไหนก็อยู่ภายใต้อำนาจของมหากิริยาจิต

โดย พี่เณร...นำมาฝาก [15 พ.ย. 2549 , 09:16:11 น.] ( IP = 203.113.67.39 : : )

สลักธรรม 2 มหากุศลจิตทั้ง ๘ ประเภทของบุคคลทั้งหลาย มีการทำบุญให้ทานเป็นต้น เช่น การตั้งมั่นในรูปเดินแต่ละก้าว ก็เพราะอำนาจของมหากุศลจิตเป็นตัวชักใย มหากิริยาจิต ๘ ประเภทก็เหมือนกัน แต่เป็นจิตของพระอรหันต์ ผู้ซึ่งไม่มีกิเลสแล้วเป็นตัวบงการให้เป็นไป อภิญญาจิต ได้แก่จิตที่เกิดอำนาจพิเศษของโลกียอภิญญา และของโลกุตตรอภิญญา อำนาจพิเศษนี้เป็นตัวการทำให้อิริยาบถใหญ่ทั้ง ๔ หรืออันใดอันหนึ่งตั้งมั่นเกิดขึ้น อัปปนาชวนจิต ก็ได้แก่บุคคลผู้ทำสมาธิ หรือพระอรหันต์เป็นผู้ทำตั้งแต่รูปฌานที่ ๑ ไปจนถึงรูปฌานที่ ๕ และตั้งแต่อรูปฌานที่ ๑ ไปจนถึงอรูปฌานที่ ๔ เช่น สามารถตั้งมั่นอยู่ในอิริยาบถนั่งอย่างมั่นคงได้นานๆ สำหรับโลกุตรจิตทั้ง ๘ นั้น ก็ได้แก่มรรคจิต ๔ ผลจิต ๔ ที่ผู้ปฏิบัติทำให้ถึงอำนาจของโลกุตรจิตดังกล่าว ก็ทำให้อิริยาบถใหญ่ทั้ง ๔ ตั้งมั่นได้

โดย พี่เณร...นำมาฝาก [15 พ.ย. 2549 , 09:17:04 น.] ( IP = 203.113.67.39 : : )

สลักธรรม 3 ๓. จิตที่ทำให้เคลื่อนไหวในอิริยาบถใหญ่น้อย การพูด การอ่านหนังสือ หรือร้องเพลง จะเกิดขึ้นได้นั้น จะต้องอาศัยจิต ๓๒ ดวง คือ มโนทวาราวัชชนจิต ๑ กามชวนจิต ๒๙ อภิญญาจิต ๒ จิตทั้ง ๓๒ ดวงนี้ มิได้ทำให้เกิดความตั้งมั่นดังได้กล่าวมาแล้ว หากแต่ทำให้เกิดการเคลื่อนไหว เช่น การก้าวเดิน ก้ม หรือเงย กล้ามเนื้อของปาก ของลิ้น ของหน้าเปลี่ยนแปลงไปเมื่อเวลาพูด ซึ่งแน่นอนละว่า จะต้องอาศัยอำนาจของจิตเป็นตัวการทำให้รูปต่างๆ เหล่านี้เกิดขึ้นมาได้ และเป็นไปต่างๆ สำหรับอัปปนาชวนจิต ๒๖ นั้น เป็นจิตที่บงการให้รูปตั้งมั่นไม่เคลื่อนไหวเลยแม้แต่น้อย ดังนั้น ในข้อ ๓ นี้จึงต้องยกเอาออกเสีย โปรดติดตามตอนต่อไป

โดย พี่เณร...นำมาฝาก [15 พ.ย. 2549 , 09:17:40 น.] ( IP = 203.113.67.39 : : )

สลักธรรม 4 กราบขอบพระคุณท่านอาจารย์ค่ะ มาถึงตรงนี้ ยิ่งเห็นอำนาจของจิตที่เป็นสมุฏฐานแห่งการเกิดรูปลักษณะต่างๆ ทั้งตั้งมั่น และไม่ตั้งมั่น รูปอันเกิดจากอกุศลเมื่อปรากฏออกมาแล้ว ย่อมฟ้องถึงสภาพจิตของบุคคลนั้นๆได้พอสมควร

โดย น้องอุ๊ (asomsopon) [15 พ.ย. 2549 , 18:46:03 น.] ( IP = 125.25.133.22 : : )

สลักธรรม 5 กราบขอบพระคุณท่านอาจารย์ค่ะ

โดย เซิ่น (เซิ่น) [15 พ.ย. 2549 , 20:01:21 น.] ( IP = 58.8.51.142 : : )

สลักธรรม 6 มาศึกษาเรื่องรูปต่อค่ะ อ่านแล้วให้นึกสงสารจิตเหมือนกันนะคะ ทำงานทั้งวี่ทั้งวันมิได้มีการพักผ่อนหรือได้รับการเอาใจใส่จากเจ้าของเลย ทั้งยังเห็นได้ว่าจิตนั้นมีอำนาจเหลือประมาณ มีความสามารถให้รูปที่แสดงออกมานั้นบ่งบอกถึงสภาวะจิตใจของแต่ละบุคคลได้ด้วย กราบขอบพระคุณท่านอาจารย์บุญมีด้วยความเคารพยิ่งค่ะ

โดย พี่ดา (พี่ดา) [17 พ.ย. 2549 , 10:15:28 น.] ( IP = 58.9.142.236 : : )

ขอเชิญแสดงความคิดเห็น

จาก : * Code : กรุณากรอก Code ตัวเลขด้านบน * อีเมล์ : หากไม่ต้องการให้เว้นว่าง รูปภาพ : ไม่เกิน 150KB รายละเอียด : Icon Toy Special command * * กรุณาคลิ๊ก Post message เพียงครั้งเดียว....

คำเตือน การแอบอ้างใช้ชื่อบุคคลซึ่งอาจทำให้บุคคลนั้นเกิดความเสียหาย อาจถูกดำเนินคดีทางกฏหมายได้ การโพสรูปภาพที่ไม่เหมาะสม หรือ ไม่ได้รับอนุญาตจากเจ้าของภาพ อาจถูกดำเนินคดีทางกฏหมายได้ หากพบเห็นรูปภาพหรือกระทู้ที่ไม่เหมาะสมสามารถเมล์เข้ามาได้ที่ freewebboard@thaimisc.com โดยระบุ subject "กระทู้ไม่เหมาะสม" พร้อมทั้งระบุ ADDRESS ของเว็บบอร์ด