
พระพุทธศาสนาหลอมเป็นเอกลักษณ์ของชาวพุทธทั่วโลก
คุณลักษณะพิเศษของพระพุทธศาสนามีดังนี้
๑. อยู่ได้ด้วยเหตุผลและความดี
๒. เป็นตัวอย่างแห่งลัทธิประชาธิปไตยที่เก่าแก่
๓. ส่งเสริมสิทธิมนุษยชน (เป็นศาสนาแรกที่ส่งเสริมสิทธิมนุษยชน) โดยสอนให้เลิกระบบทาส ไม่เอามนุษย์มาเป็นสินค้าสำหรับซื้อขาย ห้ามไม่ให้พระภิกษุมีทาสไว้รับใช้กับทั้งให้เลิกทาสภายใน คือ ทาสของความโลภ โกรธ หลง
๔. การเลิกแบ่งชั้นวรรณะ
๕. ปฏิวัติเรื่องการทำบุญ
๖. เป็นศาสนาแห่งความจริง เช่น เรื่อง เกิด แก่ เจ็บ ตาย ให้หาประโยชน์จากความจริงให้ได้ ไม่ให้เชื่อเรื่องโชคลาง ฤกษ์ยาม สิ่งศักดิ์สิทธิ์ เทวดา
๗. ไม่มองข้ามเรื่องเศรษฐกิจและเรื่องตนเอง
๘. เป็นธรรมาธิปไตย
๙. สอนให้ใช้สติปัญญา
๑๐. สอนกฎแห่งกรรมให้พึ่งตนเอง
๑๑. เข้ากันได้กับวิทยาศาสตร์เป็นเหตุผลนิยมอันเป็นรากฐานแห่งวิทยาศาสตร์
๑๒.สร้างศิลปะไทยทุกสาขา ทั้งจิตรกรรม ประติมากรรม และสถาปัตยกรรม รวมทั้งวรรณศิลป์ในกวีนิพนธ์ทั้งหลาย ด้วยใจศรัทธาและเคารพแห่งคุณค่าของพุทธศาสนา
๑๓.สร้างความรักความเป็นอิสระเสรี
พระพุทธศาสนานั้นเรียกได้ว่าเป็นศาสนาแห่งอิสระภาพ จุดหมายสูงสุดของพระพุทธศาสนาเรียกชื่ออย่างหนึ่งว่า วิมุตติ (หรือนิพพาน) แปลว่าความหลุดพ้น ความปลอดพ้นจากสิ่งผูกรัดบีบคั้นครอบงำจำกัดขัดข้อง ไม่ต้องขึ้นต่ออะไร ๆ หรือใคร ๆ ได้แก่ความเป็นอิสระนั่นเอง
๑๔.พระพุทธศาสนาเป็นศูนย์รวมจิตใจ ทำให้เกิดความสามัคคีในหมู่ชนคณะ
ตามปกติ คนทั้งหลายจะอยู่รวมกันได้ดี มีความพร้อมเพรียง ต่อเมื่อมีหลักความเชื่อหรือเครื่องยึดเหนี่ยวจิตใจอย่างหนึ่งอย่างเดียวกัน เป็นเหมือนแกนหรือสายเชือกที่ร้อยประสานกันไว้ ในบรรดาหลักความเชื่อหรือเครื่องยึดเหนี่ยวจิตใจทั้งหลายนั้น กล่าวได้ว่า ศาสนาพุทะเป็นหลักความเชื่อและศรัทธาที่มีกำลังมากที่สุด และศรัทธาที่ประกอบด้วยปัญญาเป็นเครื่องยึดเหนี่ยวจิตใจที่เหนียวแน่นลึกซึ้งที่สุด
๑๕.พระพุทธศาสนามีหลักธรรมความประพฤติปฏิบัติการดำเนินชีวิตและกิจกรรมต่าง ๆ
ได้หล่อหลอมชีวิตจิตใจและลักษณะนิสัยของคนได้ให้เป็นผู้มีจิตใจกว้างขวางและร่าเริงแจ่มใส
-ชอบเอื้อเฟื้อเผื่อแผ่แสดงความเป็นมิตรเข้ากับใคร ๆ ได้ง่าย
-ยินดีในการให้และแบ่งปัน พร้อมที่จะบริจาคและให้ความช่วยเหลืออย่างที่เรียกว่าเป็นคนมีน้ำใจ
-จิตรกรรม ประติมากรรม และสถาปัตยกรรมต่าง ๆ ได้รับการสร้างสรรค์ขึ้นด้วยแรงบันดาลใจ เพื่อแสดงถึงศรัทธาในพระพุทธศาสนา และเป็นสื่อถ่ายทอดหลักธรรม สิ่งก่อสร้างต่าง ๆ ในวัด ได้รับการจัดสร้างให้ใหญ่โตและมีความวิจิตรบรรจงเป็นพิเศษ เพราะเป็นสมบัติร่วมกันของทุกคนในชุมชนมิใช่สมบัติส่วนตัวของบุคคลใด ๆคือมุ่งสมบัติของส่วนรวมเป็นหลัก