มูลนิธิอภิธรรมมูลนิธิ

Moonlanithi Vipassana
Meditation
OnlineStudy
thai    english
Article สำนักวิปัสสนา
อ้อมน้อย
กิจกรรม About Us

[ Home ] [ ลานถาม-ตอบปัญหาธรรมะ ] [ ลานกวีธรรม ] [ ลานคิด เล่า เขียน ] [ ลานกลิ่นดอกแก้ว ] [ ค้นหากระทู้ ] [ สมัครสมาชิก ] [ login เข้าระบบ ]


สสารและพลังงานในพระพุทธศาสนา เล่ม ๒ (๓๕)






สสารและพลังงานในพระพุทธศาสนา เล่ม ๒ (๓๕)
โดย ท่านอาจารย์บุญมี เมธางกูร


ตอนที่ผ่านมา

อุตุสมุฏฐาน

จิตเป็นสมุฏฐานให้เกิดรูปได้ เช่นจิตทำให้เกิดจิตตชรูปสามัญ คือรูปที่เป็นไปตามธรรมดา เช่นในการหายใจเข้าออก หรือหน้าแดงหน้าซีด เป็นต้น

หรือจิตทำให้เกิดขึ้นซึ่งอิริยาบถต่างๆ มี ยืน เดิน ก้ม เงย เป็นต้น

หรือบางทีจิตก็ทำให้เกิดรูป คือ หัวเราะและร้องไห้

ถ้าจิตไม่มี รูปเหล่านี้ก็เกิดขึ้นมาไม่ได้ และรูปเหล่านี้เกิดขึ้นมาได้ก็เพราะอำนาจของจิต จิตจึงมีอำนาจ และเรียกว่าจิตเป็นสมุฏฐานให้เกิดรูปขึ้น

อย่างไรก็ดี อุตุก็เป็นสมุฏฐานให้เกิดรูปขึ้นมาได้เหมือนกัน

โดย พี่เณร...นำมาฝาก ดูรายละเอียดสมาชิกคนนี้ [19 พ.ย. 2549 , 22:26:30 น.] ( IP = 58.9.100.234 : : ) เก็บกระทู้นี้ไว้ใน Bookmarkส่งกระทู้นี้ให้เพื่อนของคุณ


  สลักธรรม 1

อุตุได้แก่ความร้อน และความร้อนนี้เองเป็นตัวการทำให้เกิดรูปขึ้นมาใหม่

ที่ว่าเกิดรูปขึ้นมาใหม่นั้น ก็หมายความว่า อำนาจของความร้อนย่อมจะผันแปรเปลี่ยนแปลงรูป ให้รูปเดิมตั้งอยู่เป็นรูปเดิมไม่ได้ มีอันต้องเป็นไป

และคำว่า อุตุกับเตโช นั้น มีความหมายอย่างเดียวกัน

อุณหเตโชนั้นได้แก่ความร้อน สีตเตโชได้แก่ความเย็น ความเย็นก็คือความร้อนนั่นเอง แต่ทว่าร้อนน้อย

จากปรมัตถทีปนีฎีกาแสดงเอาไว้ว่า อุตูติ เตโช ยาว ซึ่งแปลว่า เตโชธาตุนี้ย่อมเรียกว่า อุตุ

ฉะนั้น อุตุ หรือ เตโช ก็หมายถึง ความร้อนและความเย็น(ร้อนน้อย)

อำนาจของอุตุนั้น ทำให้รูปผันแปรกลายเป็นรูปใหม่ขึ้นมาได้ เพราะเมื่อมันผันแปรไปแล้ว มันก็ผิดไปจากรูปเดิม คือเปลี่ยนเป็นรูปใหม่ จึงเรียกกันโดยทั่วไปว่า อุตุทำให้เกิดรูปขึ้น

โดย พี่เณร...นำมาฝาก ดูรายละเอียดสมาชิกคนนี้ [19 พ.ย. 2549 , 22:27:49 น.] ( IP = 58.9.100.234 : : )


  สลักธรรม 2

รูปที่เกิดจากอำนาจของอุตุนั้นมีอยู่สองอย่าง คือ รูปที่เป็นภายใน และรูปที่เป็นภายนอก

รูปภายใน เรียกว่า อัชฌัตตอุตุ
รูปภายนอก เรียกว่า พหิทธอุตุ

สำหรับรูปที่เกิดขึ้นมาภายในสันดานของสัตว์ทั้งหลาย อำนาจของอุตุยังให้รูปเกิดขึ้น เรียกว่า อุตุชรูปภายในทุกๆ ฐีติขณะของจิต นับตั้งแต่ฐีติขณะของปฏิสนธิคือเกิดมีชีวิตขึ้นมา และเกิดเรื่อยไปจนกว่าจะจุติ คือดับหรือตาย

สัตว์ที่เกิดขึ้นมาทั้งหลาย จึงมีรูปที่ผันแปรเปลี่ยนแปลงไปอยู่ตลอดเวลาจนกว่าจะตายไปด้วยอำนาจของอุตุภายใน คือ อัชฌัตตอุตุ

ครั้นเมื่อสัตว์ใดได้ตายลงแล้ว รูปทั้งหลายก็ยังคงผันแปรเปลี่ยนแปลงไปด้วยอำนาจของอุตุอีกเหมือนกัน แต่เป็นพหิทธอุตุ คืออุตุภายนอก เช่นในซากศพของสัตว์ต่างๆ

อุตุภายนอก คือ พหิทธอุตุ นอกจากที่ซากศพของสัตว์แล้ว ก็ได้แก่วัตถุต่างๆ ทั่วไป เช่น ต้นไม้ ใบหญ้า บ้านเรือน แผ่นดิน น้ำ

โดย พี่เณร...นำมาฝาก ดูรายละเอียดสมาชิกคนนี้ [19 พ.ย. 2549 , 22:28:45 น.] ( IP = 58.9.100.234 : : )


  สลักธรรม 3

อำนาจของอุตุ คือ ความร้อนทำให้รูปภายนอกผันแปรไปไม่ขาดสาย ไม่ได้หยุดหย่อนเลย

อุตุชรูป ก็คือ รูปที่เกิดขึ้นมาด้วยอำนาจของเตโชธาตุ คือความร้อน หรือสีตเตโช คือความเย็น ได้แก่ มหาภูตรูป ๔ โคจรรูป ๔ อาหารรูป ๑ ปริจเฉทรูป ๑ และวิการรูป ๓ รวมเป็น ๑๓ รูปด้วยกัน

มหาภูตรูป ๔ คือ ปฐวี อาโป เตโช วาโย
โคจรรูป ๔ คือ รูปารมณ์ สัททารมณ์ คันธารมณ์ รสารมณ์
อาหารรูป ๑ คือ อาหารต่างๆ
ปริจเฉทรูป ๑ คือ ช่องว่างระหว่างปรมาณู
วิการรูป ๓ คือ รูปัสสลหุตา รูปัสสมุทุตา รูปัสสกัมมัญญตา

รูปทั้ง ๑๓ รูปเหล่านี้ ล้วนแต่ถูกผันแปรเปลี่ยนแปลงไปด้วยอำนาจของความร้อนอยู่ตลอดเวลา จึงได้เป็นรูปใหม่ขึ้นมาอยู่เรื่อยๆ ร่างกายของคนของสัตว์ทั้งหลาย จึงได้เติบโตและแก่เฒ่าลงไปทุกวัน ข้าวของและบ้านเรือนจึงได้เก่าลงไปอยู่เสมอ

โปรดติดตามตอนต่อไป

โดย พี่เณร...นำมาฝาก ดูรายละเอียดสมาชิกคนนี้ [19 พ.ย. 2549 , 22:29:21 น.] ( IP = 58.9.100.234 : : )


  สลักธรรม 4

ส่วนประกอบของชีวิตช่างละเอียดลึกซึ้งเหลือเกิน
ขอบพระคุณในคำอธิบายครับท่านอาจารย์

โดย pop (pop) ดูรายละเอียดสมาชิกคนนี้ [20 พ.ย. 2549 , 12:39:53 น.] ( IP = 203.113.67.37 : : )


  สลักธรรม 5

ตามาศึกษาเรื่องรูปต่อค่ะ.. กราบขอบพระคุณท่านอาจารย์ค่ะ

โดย เซิ่น (เซิ่น) ดูรายละเอียดสมาชิกคนนี้ [20 พ.ย. 2549 , 12:41:12 น.] ( IP = 203.146.147.13 : : )


  สลักธรรม 6

กราบขอบพระคุณท่านอาจารย์ค่ะ
มาถึงตอนนี้ ยิ่งทำให้เห็นอำนาจของอุตุที่เป็นสมุฏฐานต่อการเกิดรูป
ทำให้เข้าใจสภาพของรูปยิ่งขึ้น
แม้ว่า รูปจะเกิดจากกรรม แล้ว ยังเห็นความเปลี่ยนแปลงจากอุตุ และอาหารในภายหลังอีก

ทำให้น่าคิดว่าแม้ว่ารูปจะเกิดมาใหม่แทนรูปเก่าตลอดเวลา
แต่สภาพของรูปที่แก่ตามวัยต่างๆ ก็ไม่เคยทำให้คนเรามีรูปที่เหมือนเด็กอ่อนๆในตอนแรกๆได้

อย่างนี้ต้องเรียนต่อว่า อะไรที่ทำให้รูปคนเราแตกต่างกันอีกในคราวต่อไป

โดย น้องอุ๊ (asomsopon) ดูรายละเอียดสมาชิกคนนี้ [20 พ.ย. 2549 , 22:44:03 น.] ( IP = 61.47.112.26 : : )

ขอเชิญแสดงความคิดเห็น
จาก : *
Code :
กรุณากรอก Code ตัวเลขด้านบน *
อีเมล์ : หากไม่ต้องการให้เว้นว่าง
รูปภาพ : ไม่เกิน 150KB
รายละเอียด :
Icon Toy
Special command

* *
กรุณาคลิ๊ก Post message เพียงครั้งเดียว.... 

คำเตือน
  • การแอบอ้างใช้ชื่อบุคคลซึ่งอาจทำให้บุคคลนั้นเกิดความเสียหาย อาจถูกดำเนินคดีทางกฏหมายได้
  • การโพสรูปภาพที่ไม่เหมาะสม หรือ ไม่ได้รับอนุญาตจากเจ้าของภาพ อาจถูกดำเนินคดีทางกฏหมายได้
  • หากพบเห็นรูปภาพหรือกระทู้ที่ไม่เหมาะสมสามารถเมล์เข้ามาได้ที่ freewebboard@thaimisc.com โดยระบุ subject "กระทู้ไม่เหมาะสม" พร้อมทั้งระบุ ADDRESS ของเว็บบอร์ด

ผู้ช่วยเหลือ-แหล่งข้อมูล

[ คีตธรรม ] [ ตารางสี ] [ ค้นหาเพลง ]

ลานภาพ

อบรมวิปัสสนา

ค้นหา

ค้นหา-GooGle

สร้างสรรค์โดย a2.gif (164 bytes) http://www.abhidhamonline.org