แสงแห่งประทีป (๗)

---

พระอาจารย์บุญมี เมธางกูร แสงแห่งประทีป (๖) แสงแห่งประทีป (๗) ข้าพเจ้าได้กล่าวมาแล้วถึงเรื่องจิตว่าจิตมีการทำงานอยู่ ๒ อย่าง คือ ขณะรับอารมณ์ทางทวารตา หู จมูก ลิ้น กาย ใจ และจิตในขณะเป็นภวังค์ คือไม่รู้สึกตัวเลย อารมณ์ต่าง ๆ ที่มากระทบใจเหล่านี้ เป็นตัวการทำให้จิตเกิดเวทนาขึ้น คือถ้าอารมณ์ที่ดีมากระทบ ก็มีความสนใจชอบใจ ถ้าอารมณ์ที่ไม่ดีมากระทบ ก็รู้สึกไม่ชอบใจ และถ้าอารมณ์นั้นมีกำลังอ่อน หรือเป็นอารมณ์ที่ไม่กระทบกระเทือนใจแล้วก็จะรู้สึกเฉย ๆ เป็นไปดังนี้อยู่ตลอดเวลา ทั้งกลางวันและกลางคืน ผลัดเปลี่ยนกันไปมาในทวารทั้ง ๖ ทวารนั้นวันหนึ่งนับจำนวนไม่ได้ เมื่อตื่นนอนลืมตาขึ้นมาแล้ว ก็หนีอารมณ์ต่าง ๆ ที่เข้ามากระทบไปไม่พ้นและเมื่อจิตได้รับกระทบอารมณ์ ก็จะเกิดความชอบใจ ไม่ชอบใจ หรือเฉย ๆ ก็จะหนีบุญหรือบาปไปไม่ได้ บุญและบาปจึงได้เกิดขึ้นมามากบ้างน้อยบ้างตามกำลังแรงของอารมณ์เหล่านั้นอยู่ทั้งวัน วันหนึ่งก็นับจำนวนไม่ไหว เราจึงได้ชื่อว่าทำบุญทำบาปอยู่วันยังค่ำ และท่านทั้งหลายคงจะทราบด้วยตนเองว่าบุญหรือบาปในวันหนึ่งอย่างไหนจะเกิดมากกว่ากัน

โดย น้องกิ๊ฟ [21 พ.ย. 2549 , 08:48:26 น.] ( IP = 203.113.67.39 : : )

สลักธรรม 1 ปุถุชนทั้งหลายเกิดอารมณ์ขึ้นมาแล้ว บุญหรือบาปก็จะไม่เกิดขึ้นมาก็ย่อมจะไม่มีเลย จึงหนีบุญหนีบาป คือกุศลกรรม อกุศลกรรมไปไม่ได้ ไม่เลือกว่าจะเป็นในเวลาที่ชีวิตเป็นไปตามปกติ หรือในเวลาที่ใกล้จะถึงแก่ความตายก็ตาม ยังมีคนที่เข้าใจผิดอยู่ไม่น้อย ที่เข้าใจว่า ในเวลาตายคงจะเจ็บปวดแสนสาหัส ดังนั้น จึงมักจะพูดอยู่เสมอหรืออธิษฐานอยู่บ่อย ๆ ว่า ขอให้กุศลผลบุญช่วยให้ตายสะดวก ๆ อย่าต้องทรมานเลย ในเรื่องนี้บางคนเชื่อเอาจริง ๆ เพราะเคยเห็นคนใกล้จะตายร้องครวญครางและดิ้นรนกระวนกระวายกระสับกระส่ายอยู่เป็นเวลานานแล้วจึงได้ตาย ในบางคนเท่านั้นที่มีความเข้าใจว่า ความเจ็บปวดทรมานนั้นเกิดขึ้นเมื่อยังมิได้ตาย แต่ในขณะกำลังตายจะเจ็บปวดหรือไม่ ไม่ทราบ การที่จะทำความเข้าใจในเรื่องนี้ ก็จะต้องทำความเข้าใจในเรื่อวิถีจิต คือการทำงานของจิตว่าจิตใจมีการงานทำอย่างไร แต่การทำงานของจิตนั้นมีมากมายด้วยกัน

โดย น้องกิ๊ฟ [21 พ.ย. 2549 , 08:50:57 น.] ( IP = 203.113.67.39 : : )

สลักธรรม 2 ที่จริงนั้นในขณะกำลังตายมิได้มีความเจ็บปวดแต่ประการใด เหมือนผู้ที่กำลังนอนหลับสนิทอยู่นั่นเอง แต่อย่างไรก็ดี ในตอนก่อนที่จะถึงความตาย ก็อาจจะมีความรู้สึกสำนึกตัว โดยมีความสุขความสบายอย่างเหลือแสน หรืออาจเกิดความทุกข์ทรมานประการใดก็ได้ ทั้งนี้ก็แล้วแต่อำนาจของกรรมที่ผู้นั้นได้กระทำมาเป็นสำคัญ บุคคลซึ่งใกล้จะถึงแก่ความตายจะต้องมีอารมณ์ และอารมณ์ที่เกิดขึ้นมาก็จะหนีบุญหนีบาปไม่ได้ และอารมณ์ที่ใกล้ชิดกับความตายนี่เอง ที่เป็นผู้ผลักส่งให้ผู้ตายนั้นไปเกิดใหม่ มีจิต เจตสิก และกรรมชรูป ขึ้นมาในภพชาติใหม่ตามแต่อำนาจของอารมณ์ หรือเจตนาอันเป็นบุญหรือบาปที่เกิดขึ้นเมื่อตอนใกล้จะถึงแก่ความตาย บุคคลผู้ถึงแก่ความตายนั้น จะต้องมีอารมณ์ที่ชื่อว่า กรรมอารมณ์ กรรมนิมิตอารมณ์ และคตินิมิตอารมณ์ จะเป็นอารมณ์ใดอารมณ์หนึ่งก็ได้ใน ๓ อารมณ์นี้ เกิดขึ้นก่อนแล้วความตายจึงจะมาถึง จะไม่มีอารมณ์เหล่านี้เกิดขึ้นเลยแล้วก็ตายไปก็ย่อมจะเป็นไปไม่ได้ (ยกเว้นพระอรหันต์)

โดย น้องกิ๊ฟ [21 พ.ย. 2549 , 08:52:12 น.] ( IP = 203.113.67.39 : : )

สลักธรรม 3 กรรมอารมณ์ กรรมอารมณ์นี้จะเกิดขึ้นทางมโนทวารเท่านั้น จะไม่เกิดขึ้นทางปัญจทวารเลยเพราะเป็นอารมณ์ที่ระลึกถึงกรรมที่ตนทำไว้ในอดีต หรือเรียกว่าเป็นอดีตอารมณ์ อำนาจของกรรมที่ทำไว้แล้วมีกำลังมากมากระทบใจทำให้บังเกิดความรู้สึกคิดนึกขึ้น เป็นการนึกคิดขึ้นถึงกรรมที่ได้ทำมาเท่านั้น มิได้เป็นภาพหรือสร้างมโนภาพหรือเป็นนิมิตมาปรากฏแต่ประการใด กรรมอารมณ์ที่เป็นฝ่ายกุศล ก็เช่นระลึกถึงทานที่ตนได้ทำไปแล้ว ระลึกถึงศีลหรือการฟังธรรม หรือระลึกถึงการปฏิบัติสมาธิและวิปัสสนาที่ตนได้เคยกระทำมา กรรมอารมณ์ที่เป็นฝ่ายอกุศล ก็เช่นระลึกถึงการฆ่าสัตว์ ลักทรัพย์ ผิดในกามทำร้านหรือจำจองสัตว์เอาไว้ ระลึกขึ้นมาเหมือนที่ตนได้ทำทุกอย่าง

โดย น้องกิ๊ฟ [21 พ.ย. 2549 , 08:52:44 น.] ( IP = 203.113.67.39 : : )

สลักธรรม 4 กรรมนิมิตอารมณ์ กรรมนิมิตอารมณ์นั้นได้แก่การระลึกถึงทางมโนทวาร หรือการเห็นการได้ยิน เป็นต้น ทางปัญจทวารด้วยตา ด้วยหูของตนเอง ถ้าเป็นการระลึกขึ้นมาในใจก็จะเป็นอดีตอารมณ์ ถ้าเห็นหรือได้ยินก็จะเป็นปัจจุบันอารมณ์ กรรมนิมิตอารมณ์ที่เป็นฝ่ายกุศล ได้แก่ระลึกหรือเห็นเครื่องมือเครื่องใช้หรืออุปกรณ์ต่าง ๆ เช่นเห็นโบสถ์ วิหาร เห็นพระพุทธรูป เห็นพระที่ตนเคยบวช เห็นขบวนแห่และธงทิวเมื่อเวลาบวชนาค เห็นเครื่องสักการะที่ตนบูชา หรือเห็นวัตถุสิ่งของ หรือผ้าผ่อนแพรพรรณที่ตนให้ทานไป กรรมนิมิตอารมณ์ที่เป็นฝ่ายอกุศล ได้แก่การเห็นแห อวน หอกดาบ ปืนผาหน้าไม้ เครื่องประหารสัตว์ที่ตนเคยใช้มา เห็นข้าวของเงินทองที่ตนเคยคดโกง ปล้น จี้ชาวบ้านเขามา

โดย น้องกิ๊ฟ [21 พ.ย. 2549 , 08:54:57 น.] ( IP = 203.113.67.39 : : )

สลักธรรม 5 คตินิมิตอารมณ์ คตินิมิตอารมณ์จะปรากฏขึ้นทางมโนทวารทางเดียว เป็นปัจจุบันอารมณ์ที่ตนกำลังนึกเห็นอยู่ คตินิมิตอารมณ์ก็คือเห็นเครื่องหมายที่จะนำตนไปสู่สุคติหรือทุคติ อันเป็นที่ ๆ ตนจะต้องไปเกิด ณ ที่นั้น คตินิมิตอารมณ์ที่เป็นฝ่ายกุศล ก็จะเห็นเป็นวิมาน หรือปราสาทราชวัง หรือนางเทพอัปสร วัดวาอาราม เห็นภิกษุสามเณร หรือเห็นครรภ์ของมารดา คตินิมิตอารมณ์ เครื่องหมายที่จะนำตนไปสู่ทุคติ ก็จะเห็นเหว เห็นถ้ำ เห็นปล่องที่น่ากลัว เห็นนายนิรบาล เห็นสุนัข แมว แร้ง กาที่จะมาทำร้ายตน

โดย น้องกิ๊ฟ [21 พ.ย. 2549 , 08:55:41 น.] ( IP = 203.113.67.39 : : )

สลักธรรม 6 การเกิดอารมณ์ขึ้นตอนใกล้จะตายนั้นเป็นธรรมดา บุคคลใดจะตายลงโดย ไม่เกิดอารมณ์ขึ้นก่อนทาง ตา หู จมูก ลิ้น กาย ใจ ไม่ได้เลย ไม่ว่าจะตายโดยฉับพลันทันทีอย่างไรก็ตาม เพราะจิตนั้นย่อมเกิดดับโดนรวดเร็วมาก และต้องอาศัยกำลังของกรรมที่เกิดขึ้นขณะใกล้ตายนั้นเป็นตัวนำส่งให้เกิดอาการปฏิสนธิขึ้น บุคคลที่ใกล้จะตายนั้นย่อมต้องมีอารมณ์ แต่อารมณ์จะดีหรือร้ายก็ได้ เช่น ได้เห็นสิ่งสวยงามเป็นที่น่านิยม คนไข้ก็จะมีหน้าตาแจ่มใสยิ้มแย้ม แต่ถ้าได้เห็นสิ่งที่น่าเกลียดน่ากลัว หรือหวาดเสียว คนไข้ก็จะแสดงอาการตื่นเต้น ตกใจ ขวัญหาย หน้าตาบูดเบี้ยว ผู้ที่ดูแลคนไข้ที่ใกล้จะตายมักจะได้ประสบ การที่อารมณ์ได้เกิดขึ้นขณะเมื่อใกล้จะตายให้เห็นไปต่างๆ ก็เป็นประกาศว่า บุคคลผู้นั้นจะไปเกิดในสุคติหรือทุคติอย่างไร ? ดังนั้นเราจึงเห็นว่าโดยมากคนที่อยู่ใกล้ชิดกับผู้ตายจึงบอกพระอรหังแก่คนไข้ และศาสนาอื่นก็บอกสิ่งที่ดีงามต่างๆ ชี้ทางสวรรค์ให้แก่คนไข้ เรื่องความตายเป็นเรื่องสำคัญขั้นสุดท้ายของชีวิต ผู้ใดเข้าใจดีก็จะเป็นเครื่องช่วยตัวเองและคนอื่นได้มาก ความไม่เข้าใจหรือผิดพลาดไปเพียงเล็กน้อยก็อาจทำให้เกิดการเสียหายร้ายแรงอย่างยิ่งแก่ชีวิตไปชั่วกาลนานได้ (คัดมาจากคำสอนของพระอาจารย์บุญมี เมธงฺกุโร)

โดย น้องกิ๊ฟ [21 พ.ย. 2549 , 08:56:31 น.] ( IP = 203.113.67.39 : : )

สลักธรรม 7 เห็นความน่ากลัวแล้วละครับ หลังจากเมื่อตอนที่แล้วรูสึกว่า ความตายเป็นของธรรมดาครับ แต่ตรงนี้อ่านแล้วนึกตามไป และจากประสบการณ์ ที่ผมเคยเฝ้าไข้ผู้ที่ใกล้จะตาย ก่อนจะสิ้นลมไป ทุกขเวทนานั้นส่งผลร้ายแรงมากเลยครับ ทำให้ผู้เจ็บนั้นทรมานจริงๆ แต่ตอนใกล้ที่สุด (จะตาย)แต่พอกำลังจะหลังจากนั้นจะเห็นเพียงแค่มีลมหายใจที่รอเวลาจะหยุดลงเท่านั้นเอง ไม่มีการแสดงให้เห็นถึงความทุกข์ทรมานเลยครับ แต่ก็มีอีกมากรายที่ไม่ได้ทุกขเวทนามากมาย หรือแทบจะเรียกได้ว่านอนหลับไปเฉยๆแล้วตายก็มี แต่กรรมชนิดไหนจะมาปรากฏนั้น ผู้เฝ้าไม่ทราบเลยครับ เป็นเรื่องเฉพาะตนจริงๆ ดังนั้นตนเองต้องสร้างความคุ้นในความดี ให้แก่ตนเองจริงๆเลยนะครับผม กราบขอบพระคุณท่านอาจารย์อย่างสูงครับ ในการอธิบายมาให้เห็นเด่นชัดในเรื่องของชีวิตกับความตายนะครับผม.

โดย พี่เณร (พี่เณร) [21 พ.ย. 2549 , 09:13:11 น.] ( IP = 58.9.142.181 : : )

สลักธรรม 8 กราบขอบพระคุณท่านอาจารย์ค่ะ เราไม่รู้ว่าอารมณ์ใกล้ตายชนิดใดจะเกิดขึ้นมา จึงต้องสร้างเสบียงความดีไว้เสมอๆ เพื่อความไม่ประมาท

โดย เซิ่น (เซิ่น) [21 พ.ย. 2549 , 12:47:14 น.] ( IP = 203.146.147.13 : : )

สลักธรรม 9 กราบขอบพระคุณท่านอาจารย์ค่ะ ที่ทำให้เห็นชีวิตที่ใกล้สู่ความตาย ซึ่ง โดยทั่วไปคนเราก็มักจะปรารถนาตายอย่างสงบกันทุกคน แต่ไม่มีอะไรบ่งบอกได้เลยว่า เราจะตายในลักษณะเช่นไร

โดย น้องอุ๊ (asomsopon) [21 พ.ย. 2549 , 19:30:40 น.] ( IP = 125.24.56.225 : : )

ขอเชิญแสดงความคิดเห็น

จาก : * Code : กรุณากรอก Code ตัวเลขด้านบน * อีเมล์ : หากไม่ต้องการให้เว้นว่าง รูปภาพ : ไม่เกิน 150KB รายละเอียด : Icon Toy Special command * * กรุณาคลิ๊ก Post message เพียงครั้งเดียว....

คำเตือน การแอบอ้างใช้ชื่อบุคคลซึ่งอาจทำให้บุคคลนั้นเกิดความเสียหาย อาจถูกดำเนินคดีทางกฏหมายได้ การโพสรูปภาพที่ไม่เหมาะสม หรือ ไม่ได้รับอนุญาตจากเจ้าของภาพ อาจถูกดำเนินคดีทางกฏหมายได้ หากพบเห็นรูปภาพหรือกระทู้ที่ไม่เหมาะสมสามารถเมล์เข้ามาได้ที่ freewebboard@thaimisc.com โดยระบุ subject "กระทู้ไม่เหมาะสม" พร้อมทั้งระบุ ADDRESS ของเว็บบอร์ด