มูลนิธิอภิธรรมมูลนิธิ

Moonlanithi Vipassana
Meditation
OnlineStudy
thai    english
Article สำนักวิปัสสนา
อ้อมน้อย
กิจกรรม About Us

[ Home ] [ ลานถาม-ตอบปัญหาธรรมะ ] [ ลานกวีธรรม ] [ ลานคิด เล่า เขียน ] [ ลานกลิ่นดอกแก้ว ] [ ค้นหากระทู้ ] [ สมัครสมาชิก ] [ login เข้าระบบ ]


สสารและพลังงานในพระพุทธศาสนา เล่ม ๒ (๓๘)






สสารและพลังงานในพระพุทธศาสนา เล่ม ๒ (๓๘)
โดย ท่านอาจารย์บุญมี เมธางกูร


ตอนที่ผ่านมา


สมุฏฐานของอาการ ๔๒


อาการ ๔๒ ของมนุษย์ก็คือ สสัมภารปฐวี ๒๐ อาการ สสัมภารอาโป ๑๒ อาการ สสัมภารเตโช ๔ อาการ และสสัมภารวาโย ๖ ประการ ดังที่แสดงแล้วในวิเสสลักขณะของปฐวี อาโป เตโช วาโยข้างต้นนั้น ในที่นี้จะแสดงว่าในอาการ ๔๒ นี้ เกิดมาจากกรรม หรือจิต หรืออุตุ หรืออาหารเป็นสมุฏฐาน

๑. สสัมภารปฐวี ๒๐ อาการนั้น

เฉพาะ อุทฺริยํ อาหารใหม่ กรีสํ อาหารเก่า รวม ๒ อาการนี้ มีอุตุเป็นสมุฏฐานแต่อย่างเดียว
ส่วนที่เหลืออีก ๑๘ อาการนั้น มีสมุฏฐานทั้ง ๔

๒. สสัมภารอาโป ๑๒ อาการนั้น

เฉพาะ ปุพฺโพ น้ำหนอง, มุตฺตํ น้ำมูตร รวม ๒ อาการนี้ มีอุตุเป็นสมุฏฐานแต่อย่างเดียว
เสโท เหงื่อ, อสฺสุ น้ำตา, เขโฬ น้ำลาย, สิงฺฆาณิกา น้ำมูก, รวม ๔ อาการ นี้ มีจิตกับอุตุเป็นสมุฏฐาน คือ มีสมุฏฐาน ๒ อย่าง
ส่วนที่เหลืออีก ๖ อาการนั้น มีสมุฏฐานทั้ง ๔

โดย พี่เณร...นำมาฝาก ดูรายละเอียดสมาชิกคนนี้ [23 พ.ย. 2549 , 09:35:33 น.] ( IP = 203.113.67.39 : : ) เก็บกระทู้นี้ไว้ใน Bookmarkส่งกระทู้นี้ให้เพื่อนของคุณ


  สลักธรรม 1

๓. สสัมภารเตโช ๔ อาการนั้น

เฉพาะปาจกเตโช ไฟที่ย่อยอาหาร (ไฟธาตุ) นี้ มีกรรมเป็นสมุฏฐานแต่อย่างเดียว
ส่วนที่เหลืออีก ๓ คือ อุสมาเตโช ชิรณเตโช สนฺตาปนเตโช นั้นมี สมุฏฐานทั้ง ๔

๔. สสัมภารวาโย ๖ อาการนั้น

เฉพาะ อสฺสาสปสฺสาสวาโย ลมหายใจเข้า หายใจออก มีจิตเป็นสมุฏฐานแต่อย่างเดียว
ส่วนที่เหลืออีก ๕ อาการนั้น มีสมุฏฐานทั้ง ๔

โดย พี่เณร...นำมาฝาก ดูรายละเอียดสมาชิกคนนี้ [23 พ.ย. 2549 , 09:36:41 น.] ( IP = 203.113.67.39 : : )


  สลักธรรม 2

สรุป ในอาการ ๔๒ นี้

ก. มีกรรม เป็นสมุฏฐาน มี ๑ คือ ปาจกเตโช

ข. มีจิต เป็นสมุฏฐาน มี ๑ คือ อสฺสาสปสฺสาสวาโย

ค. มีอุตุ เป็นสมุฏฐาน มี ๔ คือ อุทฺริยํ (อาหารใหม่), กรีสํ (อาหารเก่า), ปุพฺโพ (น้ำหนอง), มุตฺตํ (น้ำมูตร)

ง. มีจิต และอุตุ เป็นสมุฏฐาน(มี ๒ สมุฏฐาน) มี ๔ คือ เสโท (เหงื่อ), อสฺสุ (น้ำตา), เขโฬ (น้ำลาย), สิงฺฆาณิกา (น้ำมูก)

จ. มีกรรม จิต อุตุ อาหาร เป็นสมุฏฐาน (มีสมุฏฐาน ๔) มี ๓๒ ได้แก่ อาการที่เหลือ ๓๒

โดย พี่เณร...นำมาฝาก ดูรายละเอียดสมาชิกคนนี้ [23 พ.ย. 2549 , 09:37:32 น.] ( IP = 203.113.67.39 : : )


  สลักธรรม 3

ในนัยที่ ๓ ตามที่ได้แสดงมาแล้วเป็นเรื่องของรูปสมุฏฐาน คือตัวการที่ทำให้เกิดรูปขึ้นมาได้ ตัวการหรือปัจจัยที่ทำให้เกิดรูปได้นั้นมีอยู่ ๔ ประการ คือ อำนาจของกรรม อำนาจของจิต อำนาจของอุตุ และอำนาจของอาหาร

อำนาจของกรรม จิต อุตุ อาหาร ซึ่งเป็นปัจจัยให้เกิดรูปได้นั้น ก็หาใช่ว่าตัวการเหล่านั้นเป็นตัวผลิตสร้างรูปขึ้นมาได้โดยตรงไม่ หากแต่อำนาจทั้ง ๔ เหล่านั้นมีความสามารถทำให้รูปที่เกิดอยู่แล้วนั้นเปลี่ยนแปลงกลายเป็นรูปใหม่ขึ้นมา เช่น

อำนาจจิต ไม่มีความสามารถทำให้รูปอะไรใหม่เอี่ยมทั้งหมดเกิดขึ้นมาได้ แต่อำนาจของจิตทำให้รูปที่มีอยู่แล้วเป็นรูปไปต่างๆ แช่นทำให้รูปหัวเราะหรือรูปร้องไห้เกิดขึ้น ผู้ใดมองดูก็ทราบได้ว่ารูปทั้งสองนี้ไม่เหมือนกัน หรืออำนาจจิตทำให้รูปนั่ง นอน ในท่าทางต่างๆ เกิดขึ้น เป็นต้น

อำนาจอุตุ ทำให้วัตถุสสารทั้งหลายเปลี่ยนแปลงไป เพราะรูปต่างๆ ล้วนแต่มาประชุมกันด้วยปรมาณู และปรมาณูก็ย่อมจะเคลื่อนไหวอยู่ตลอดเวลา และความเคลื่อนไหวอยู่ตลอดเวลานั้นก็เพราะอาศัยอำนาจของอุตุ เป็นต้น

ในนัยที่ ๓ นั้น เป็นการแสดงเรื่องรูปต่างๆ ว่าเกิดขึ้นมาด้วยสมุฏฐานอะไร ต่อจากนี้ก็จะได้แสดงถึงนัยที่ ๔ เรื่องรูปกลาป

โปรดติดตามตอนต่อไป


โดย พี่เณร...นำมาฝาก ดูรายละเอียดสมาชิกคนนี้ [23 พ.ย. 2549 , 09:38:31 น.] ( IP = 203.113.67.39 : : )


  สลักธรรม 4

มาศึกษาต่อค่ะ และทำให้รู้ว่า อาการ ๔๒ ของมนุษย์นั้น เกิดจากสมุฏฐานอะไรบ้าง

กราบขอบพระคุณท่านอาจารย์ค่ะ

โดย เซิ่น (เซิ่น) ดูรายละเอียดสมาชิกคนนี้ [23 พ.ย. 2549 , 12:27:55 น.] ( IP = 203.146.147.13 : : )

ขอเชิญแสดงความคิดเห็น
จาก : *
Code :
กรุณากรอก Code ตัวเลขด้านบน *
อีเมล์ : หากไม่ต้องการให้เว้นว่าง
รูปภาพ : ไม่เกิน 150KB
รายละเอียด :
Icon Toy
Special command

* *
กรุณาคลิ๊ก Post message เพียงครั้งเดียว.... 

คำเตือน
  • การแอบอ้างใช้ชื่อบุคคลซึ่งอาจทำให้บุคคลนั้นเกิดความเสียหาย อาจถูกดำเนินคดีทางกฏหมายได้
  • การโพสรูปภาพที่ไม่เหมาะสม หรือ ไม่ได้รับอนุญาตจากเจ้าของภาพ อาจถูกดำเนินคดีทางกฏหมายได้
  • หากพบเห็นรูปภาพหรือกระทู้ที่ไม่เหมาะสมสามารถเมล์เข้ามาได้ที่ freewebboard@thaimisc.com โดยระบุ subject "กระทู้ไม่เหมาะสม" พร้อมทั้งระบุ ADDRESS ของเว็บบอร์ด

ผู้ช่วยเหลือ-แหล่งข้อมูล

[ คีตธรรม ] [ ตารางสี ] [ ค้นหาเพลง ]

ลานภาพ

อบรมวิปัสสนา

ค้นหา

ค้นหา-GooGle

สร้างสรรค์โดย a2.gif (164 bytes) http://www.abhidhamonline.org