บรรยากาศการอบรมปฏิบัติธรรม(๗)

---

บรรยากาศการอบรมปฏิบัติธรรม(๗) โดย อาจารย์บุษกร เมธางกูร ตอนที่ผ่านมา ถามมาว่า จะแก้ไขความโกรธได้อย่างไร? เป็นคำถามที่ดีมากค่ะ ความโกรธนั้นมีอยู่ ๒ ชนิด คือ โกรธเอง กับมีผู้ชักชวนให้โกรธ ซึ่งเป็นความโกรธที่ตรงกับสภาวธรรมในพระอภิธรรมที่เรียกว่า อสังขาริกคือเกิดขึ้นเองโดยไม่มีใครชักชวน กับสสังขาริกคือเกิดขึ้นโดยมีผู้ชักชวน ฉะนั้น เราจะทำอย่างไรในเรื่องที่ทั้งโกรธเอง และทั้งที่มีผู้ชักชวนให้โกรธ เราต้องรู้เสียก่อนว่า ความโกรธเปรียบเสมือนลูกระเบิด และเป็นลูกระเบิดที่อยู่ในตัวเรา แล้วเราก็เป็นผู้ดึงสลักของระเบิดด้วยตนเอง ฉะนั้น ตูมแรกผู้ที่โดนแรงระเบิดทำลายก็คือตัวเราเอง เพราะความโกรธทำให้ใจเราเร่าร้อน มีความไม่พอใจขุ่นแค้นใจ แล้วความโกรธนี้ก็ลามลุกไป อำนาจมันไปถึงไหนก็ไปสิ้นสุดตรงนั้น แต่จริงๆ แล้วต้องถามว่า "มีใครพูดให้เราโกรธไหม?" ไม่มี

โดย ศาลาธรรม [23 พ.ย. 2549 , 14:17:35 น.] ( IP = 203.113.67.39 : : )

สลักธรรม 1 (ผู้ถามได้อธิบายเหตุการณ์ว่า : ถ้าในกรณีที่มีผู้มาพูดกับเรา ซึ่งเราไม่สามารถไปบังคับการกระทำของเขาได้ เราจะมีวิธีการทำใจอย่างไรเพื่อไม่ให้โกรธ?) อธิบายคำว่า "ชักชวน" ก่อนนะคะ คำว่าชักชวนให้โกรธในที่นี้ หมายถึง มีภาพ มีเสียงของผู้อื่นมาชักชวนให้เราเกิดความโกรธ ...เราจึงโกรธ และขอย้อนกลับไปที่คำถามว่า มีใครทำให้เราโกรธไหม? ไม่มี เพราะตัวโกรธหรือความรู้สึกโกรธที่เกิดขึ้นนั้นมีใครมาชักชวนเราได้ไหม? ..ไม่ได้ แต่เราโกรธเอง เราไม่ชอบเอง เขากับเราไม่เหมือนกัน ...เขาเหล่านั้นทำในสิ่งที่เขาชอบทำ พฤติกรรมของเขาพฤติกรรมของเราต่างคนต่างทำต่างคนต่างคิดเอง แต่เราเป็นผู้เอาสิ่งที่เราเห็นมาคิดแล้วเราไม่ชอบ ไม่ถูกใจเรา ไม่พอใจเรา ซึ่งเอาเราเป็นที่ตั้ง แล้วเราเอาความรู้สึกไม่พอใจไปตีเทียบกับสิ่งนั้น เราจึงโกรธ แต่ถ้าเป็นสิ่งที่เราชอบ เราก็จะเห็นว่า เออ..เหมือนกับใจเราเลย แล้วเราก็ชอบ เช่นเดียวกันมีใครทำให้เราชอบไหม ..เราก็ชอบเอง ฉะนั้น ในทางตรงกันข้าม มีใครทำให้เราโกรธไหม ..เราโกรธเอง

โดย ศาลาธรรม [23 พ.ย. 2549 , 14:20:05 น.] ( IP = 203.113.67.39 : : )

สลักธรรม 2 เราจึงต้องคอยเตือนตนเอง คอยหมั่นเตือนตนเองว่า ความโกรธนั้นนำมาซึ่งโทษสารพัด ขณะที่เรากำลังโกรธเขาอยู่เศร้าอยู่นี่ คนที่ถูกเราโกรธเขาอาจไม่รู้เรื่องเลย เขาอาจจะสบายใจก็ได้ หรือถ้าเขารู้แล้วเขาก็อาจจะสะใจก็ได้ที่เขาสามารถแสดงพฤติกรรมแล้วทำให้เราเป็นอย่างนี้ได้ เราจึงต้องค่อยๆ ระงับความโกรธ ด้วยการแผ่เมตตา..อย่าไปสนใจการกระทำของเขา แต่ส่งความปรารถนาดีแผ่เมตตาไปให้เขา คงต้องบอกให้ฟังว่า โลกนี้เรายึดความรักเป็นใหญ่ แท้จริงโลกนี้ไม่มีความรักอะไร มีแต่ความหวังดี มีแต่ความปรารถนาดี มีแต่ความเอื้ออาทร เหล่านี้แหละที่สมมุติชื่อว่า ความรัก ฉะนั้นเราจึงต้องให้ความปรารถนาดีว่า เขากำลังมีความทุกข์อยู่ มีความไม่เข้าใจเรา จึงได้ทำในสิ่งที่เราไม่พอใจ จึงต้องพยายามเตือนตนเองว่า "เขาไม่ได้ทำให้เราโกรธ เราโกรธเอง" แล้วก็พยายามหลีกเลี่ยงจากสิ่งเหล่านั้นไป เพราะเรารู้แล้วว่า ถ้าเราเข้าไปหาคนนี้ เราจะต้องโกรธแน่เลย เพราะเรารู้ใจตนเอง เพราะมันไม่ชอบ เรารู้เลยว่าเมื่อเราไปจุดนี้ ใจเราจะวูบวาบซึ่งเป็นจุดเริ่มต้น เป็นปัจจัยทำให้เราโกรธ เราจะไม่ไปประสบพบหรือไปคลุกคลีกับคนนี้ เราจึงต้องหยุดโดยหลีกออกมา ละ ลด แล้วก็จะเลิกลงได้

โดย ศาลาธรรม [23 พ.ย. 2549 , 14:21:14 น.] ( IP = 203.113.67.39 : : )

สลักธรรม 3 (ผู้ถามได้ตั้งคำถามต่อว่า : ถ้าในกรณีที่มีเราไม่สามารถที่จะหลบหรือหลีกได้ คือในบางครั้งเราอาจตกอยู่ในสถานการณ์ที่ไม่อาจจะหนีได้ เพราะฉะนั้น เราต้องควบคุมตนเองใช่หรือไม่?) ใช่ค่ะ ..แต่การที่เราจะควบคุมตนเองให้ได้ในที่กว้างๆ นั้น ต้องหัดมาควบคุมตนเองในที่แคบๆ ก่อน คือ การมาอยู่ตรงนี้ อยู่คนเดียว และอยู่คนเดียวให้ระวังความคิด อยู่กับหมู่มิตรให้ระวังคำพูด อยู่คนเดียวให้ระวังความคิด ...คืออยู่ตรงนี้ก็อย่าไปโกรธเขานะ เพราะตรงนี้ไม่มีเขาอยู่ด้วยเลย แล้วสิ่งที่โกรธก็เป็นอดีตทั้งนั้นเลย ที่เขาว่าเราหรือแสดงพฤติกรรมออกมานั้นทุกอย่างมันผ่านไปเป็นอดีตไปแล้ว เหมือนหนังจบไปแล้วแต่เราไม่จบด้วย คนไม่จบด้วยนั่นแหละที่เป็นทุกข์คนเดียว ในขณะที่เถียงกันอยู่นั้น หน้าที่ก็คือเถียง แต่พอฟังแล้วไม่พอใจปุ๊บเราก็เก็บความขุ่นไว้ในใจ เราจึงต้องเพียรพยายามเตือนตนเองว่า เขาพูดจบไปแล้ว พฤติกรรมหรืออาการที่เขาแสดงมานั้นมันผ่านไปแล้ว เรื่องที่เราโกรธจึงเป็นเรื่องอดีตทั้งสิ้น ..ผ่านมาวินาทีเดียวก็เรียก "อดีต" แล้ว ฉะนั้น เราจะไม่โกรธได้ก็ต่อเมื่อเราได้บำบัดจิต คือเข้าห้องบำบัดจิต ดูใจของเรา คอยสังเกตในความรู้สึกที่นึกคิดสารพัด นี่เป็นการบ่มเพาะการภาวนาทำชีวิตให้เราเจริญอยู่ในคุณงามความดี เมื่อคอยสังเกตและเจริญ อยู่ในคุณงามความดีมากๆ สิ่งไม่ดีคือความโกรธเหล่านั้นก็จะเจือจางลงเอง

โดย ศาลาธรรม [23 พ.ย. 2549 , 14:22:11 น.] ( IP = 203.113.67.39 : : )

สลักธรรม 4 สมมุติว่าในแก้วนี่เป็นน้ำเกลือ แล้วเราจะทำอย่างไรให้ความเค็มหายไปได้? ถ้าเราถือแก้วไว้เอาแต่จ้องมองดูแล้วก็ถามอยู่ซ้ำๆ ว่าทำอย่างไรจึงจะให้ความเค็มหายไป ..มันไม่มีทางถ้าได้แต่พูด เหมือนความโกรธที่เราประสบอยู่เสมอๆ แล้วเราก็กลุ้มใจ แต่ทุกอย่างนั้นมันมีทางออก เช่น เราจะทำให้ความเค็มหายไป เราก็ไปเอาน้ำมาขันใหญ่ๆ แล้วก็เอาน้ำเกลือเทลงไป ความเค็มก็จะเจือจางลงเมื่อถูกถ่ายไปสู่ภาชนะที่ใหญ่กว่าหรือในน้ำที่มีปริมาณมากขึ้น ถ้าชิมแล้วยังมีรสของเกลืออยู่ปะแล่มๆ เราก็เติมน้ำลงไปอีก เพราะปริมาณน้ำที่มากกว่าจะลดความเค็มลงได้ น้ำในที่นี้ก็คือ น้ำใจ น้ำใจที่สงสารทั้งตนเองและคนอื่น สงสารตนเองและผู้อื่นที่จะต้องตกอยู่ในวังวนแห่งความทุกข์ เราต่างก็เป็นพื่อนร่วมเกิดแก่เจ็บตายกัน ฉะนั้น เราจึงต้องเติมน้ำใจให้แก่กันด้วยความคิดถูกและทำถูก สักวันหนึ่งเราก็จะเป็นผู้ชนะความโกรธได้ เพราะไม่มีใครทำอะไรเพียงครั้งเดียวก็สำเร็จ แต่ต้องค่อยๆ ทำ ค่อยๆ แก้ไข ค่อยๆ หาทาง อย่าอยากหายโกรธแล้วไม่หาทางออก อยากให้หายเค็มแล้วไม่หาทางแก้ เหมือนการที่อยากเป็นเศรษฐี..ทุกคนสามารถเป็นเศรษฐีได้โดยเริ่มต้นจากการทำทานไว้ ทำบุญสิบบาทยี่สิบบาทก็อธิษฐานไว้ ..ว่าขอให้เป็นเหตุปัจจัยให้ได้เป็นเศรษฐี ทำทุกครั้งอธิษฐานทุกครั้ง และเมื่อทำเหตุไว้มากๆ เมื่อถึงเวลาที่เหมาะสมผลก็จะเป็นไปตามที่ต้องการ...เพียงแต่ต้องอาศัยเวลาเท่านั้น

โดย ศาลาธรรม [23 พ.ย. 2549 , 14:23:13 น.] ( IP = 203.113.67.39 : : )

สลักธรรม 5 แผ่เมตตาและเรารักษาใจของเราโดยการเตือนตนว่า โกรธไม่ดี แล้วความโกรธก็เป็นที่ไปแห่งทุคติภูมิได้ เพราะคนที่โกรธมากๆ มีที่ไปคือนรก ทุกวันนี้เราก็เหมือนกับอยู่ในนรกบนดินกันอยู่แล้ว ทั้งอากาศร้อน ทั้งเรื่องราวที่ระอุคุกรุ่น โลก แปลว่า วิบัติ เราจึงต้องทำใจอย่าให้วิบัติตามไปกับโลก จึงต้องค่อยๆ แก้ไขด้วยการหาสิ่งใหม่มายึดเหนี่ยว เวลาที่เราโกรธแล้วอย่าเก็บสะสมอารมณ์ เพราะสิ่งที่เราประสบเราอาจหลบไม่ได้ก็จริง แต่หลังจากที่เราปะทะแล้วเราต้องกลับมารักษาใจ เพราะถ้าใจเรามีบาดแผลเราก็กลับมารักษาเสียก่อน อย่าปล่อยให้บาดแผลเรื้อรังหรือขยายบาดแผลขึ้นไปอีกด้วยการย้ำคิด เรื่องที่การจะให้เขาเหมือนเรานั้นเป็นเรื่องยาก แต่เมื่อเราไปประสบในสิ่งที่เลือกไม่ได้คือสภาพที่ทำให้เราโกรธนั้นก็ให้รู้ว่า มันเป็นวิบากของเราเอง คือผลที่มาจากเหตุที่เราเคยทำไว้ เช่น เราเคยขัดใจคนอื่นไว้ เคยทำให้เขาไม่พอใจไว้ ..แต่เมื่อเราประสบผลแล้วเราก็เข้าโรงพยาบาลสิคะ อย่าปล่อยแผลให้เลือดออกมากกว่านั้น รักษาใจตนเองด้วยการแผ่เมตตา แล้วก็หางานทำใหม่ แทนที่เราจะคิดแต่เรื่องเขา เช่นเขาว่าหรือทำไม่ดี เราก็เปลี่ยนอารมณ์ไปฟังเพลงร้องเพลง เช่นร้องเพลงให้ในหลวงผู้ที่เราไม่เคยโกรธ ฉะนั้น ให้หาคนที่เรารักและนึกถึงคนที่เรารักแทนคนที่เราเกลียด เหมือนเอาน้ำมาเติมในน้ำเกลือ...เติมใจด้วยความรัก เมื่อเรารักคนนี้ไม่ได้ เราก็เอารักอื่นมาแทน เอาล่ะค่ะ เราก็ใช้เวลากันมาพอสมควรแล้ว ขณะนี้ก็ใกล้เวลาที่จะต้องรับประทานอาหาร และเข้าสู่ห้องบำบัดจิตของแต่ละท่านต่อไป ขอให้ท่านใช้โอกาสนี้ได้อย่างมีคุณค่าโดยทั่วหน้ากันนะคะ ..ขอเชิญกล่าวคำขอกรรมฐานต่อไปค่ะ จบการบรรยาย

โดย ศาลาธรรม [23 พ.ย. 2549 , 14:24:07 น.] ( IP = 203.113.67.39 : : )

สลักธรรม 6 อนุโมทนาด้วยค่ะ ที่นำสิ่งดีๆ มาฝาก "เขาไม่ได้ทำให้เราโกรธ เราโกรธเอง"

โดย เซิ่น (เซิ่น) [23 พ.ย. 2549 , 22:18:03 น.] ( IP = 58.8.50.210 : : )

สลักธรรม 7 ติดตามอ่านข้อความการบรรยายชี้แนะที่มีประโยชน์ต่อครับ และขอขอบพระคุณและอนุโมทนาสาธุ ในกุศลกรรมที่ท่านได้เพียรถ่ายทอดลงมาในกระทู้ให้ได้อ่านกันครับผม

โดย ทับตะวัน (ทับตะวัน) [24 พ.ย. 2549 , 08:52:00 น.] ( IP = 58.9.135.200 : : )

สลักธรรม 8 ติดตามอ่าน บรรยากาศการอบรมปฏิบัติธรรม เหมือนได้เข้าฟังการอบรมด้วยเลยค่ะ ทำให้ได้รับประโยชน์จากการอบรมของท่านอาจารย์ด้วย ขอบพระคุณที่กรุณาถ่ายทอดสิ่งดีๆมีประโยชน์ให้ได้อ่านโดยทั่งถึงกัน อนุโมทนาค่ะ

โดย ธัญธร (ธัญธร) [26 พ.ย. 2549 , 16:54:48 น.] ( IP = 203.114.120.137 : : )

ขอเชิญแสดงความคิดเห็น

จาก : * Code : กรุณากรอก Code ตัวเลขด้านบน * อีเมล์ : หากไม่ต้องการให้เว้นว่าง รูปภาพ : ไม่เกิน 150KB รายละเอียด : Icon Toy Special command * * กรุณาคลิ๊ก Post message เพียงครั้งเดียว....

คำเตือน การแอบอ้างใช้ชื่อบุคคลซึ่งอาจทำให้บุคคลนั้นเกิดความเสียหาย อาจถูกดำเนินคดีทางกฏหมายได้ การโพสรูปภาพที่ไม่เหมาะสม หรือ ไม่ได้รับอนุญาตจากเจ้าของภาพ อาจถูกดำเนินคดีทางกฏหมายได้ หากพบเห็นรูปภาพหรือกระทู้ที่ไม่เหมาะสมสามารถเมล์เข้ามาได้ที่ freewebboard@thaimisc.com โดยระบุ subject "กระทู้ไม่เหมาะสม" พร้อมทั้งระบุ ADDRESS ของเว็บบอร์ด