มูลนิธิอภิธรรมมูลนิธิ

Moonlanithi Vipassana
Meditation
OnlineStudy
thai    english
Article สำนักวิปัสสนา
อ้อมน้อย
กิจกรรม About Us

[ Home ] [ ลานถาม-ตอบปัญหาธรรมะ ] [ ลานกวีธรรม ] [ ลานคิด เล่า เขียน ] [ ลานกลิ่นดอกแก้ว ] [ ค้นหากระทู้ ] [ สมัครสมาชิก ] [ login เข้าระบบ ]


สสารและพลังงานในพระพุทธศาสนา เล่ม ๒ (๔๔)






สสารและพลังงานในพระพุทธศาสนา เล่ม ๒ (๔๔)
โดย ท่านอาจารย์บุญมี เมธางกูร


ตอนที่ผ่านมา

ความเป็นไปของจิตตชกลาปทั้ง ๖

การที่บุคคลทั้งหลายหน้าซีด หน้าแดงได้ ยืน เดิน นั่ง นอนได้ หรือหัวเราะและร้องไห้ได้นั้น ต้องอาศัยจิตเป็นหัวหน้าในการทำให้รูปต่างๆ ดังกล่าวมาแล้วเกิดขึ้นได้ แต่กำลังอำนาจของจิตที่จะทำให้รูปเกิดได้นั้นก็เฉพาะในขณะจิตที่กำลังเกิด คืออุปาทะขณะเท่านั้น สำหรับฐีติขณะตั้งอยู่ และภังคะขณะสลายตัวไปนั้น มีกำลังน้อยไม่สามารถทำให้รูปเกิดขึ้นมาได้

แม้จิตใจนั้นจะเกิด-ดับรวดเร็วสักเพียงใดก็ตาม พระสัมมาสัมพุทธเจ้าเป็นสัพพัญญูผู้ตรัสรู้ จึงได้ทราบว่าอุปาทะขณะ คือขณะเกิดขึ้นของจิตนั้นมีกำลังมาก ด้วยเหตุที่ว่าได้รับการสนับสนุนจากปัจจัยหลายปัจจัยของจิตที่ดับไปก่อน

มีอำนาจหลายอำนาจที่ทำให้รูปทั้งหลายผันแปรเปลี่ยนแปลงไป จิตใจก็เป็นอำนาจหนึ่ง แต่อย่างไรก็ดี ก็หาได้เปลี่ยนแปลงไปเพียงรูปใดรุปหนึ่งมิได้ หากแต่การเปลี่ยนแปลงนั้นเกิดเป็นกลุ่มก้อน จะเป็นกลุ่มใหญ่หรือกลุ่มเล็กประการใดก็แล้วแต่เจตนาในขณะนั้น

โดย พี่เณร...นำมาฝาก ดูรายละเอียดสมาชิกคนนี้ [1 ธ.ค. 2549 , 08:44:38 น.] ( IP = 203.113.67.39 : : ) เก็บกระทู้นี้ไว้ใน Bookmarkส่งกระทู้นี้ให้เพื่อนของคุณ


  สลักธรรม 1

รูปทั้งหลาย เช่น รูปหน้าแดง หน้าซีด รูปหัวเราะ หรือร้องไห้นั้น รูปต่างๆ เกิดขึ้นมามากมาย ถ้าจะนับจำนวนก็หานับได้ไม่ ว่าอันไหนทำงานอย่างไรกัน เรามองดู เราก็เห็น หน้าแดง หน้าซีด หัวเราะ หรือร้องไห้ แต่การงานของรูปทั้งหลายเข้ามารวมกันทำงานมากเสียจนนับจำนวนไม่ไหว

เช่น เราเห็นคนกำลังหัวเราะ ก็ไม่ใช่เห็นเพียงจุดใดจุดหนึ่งจุดเดียว เช่นดูที่มุมปากข้างหนึ่งข้างใด หรือดูที่ตาเพียงข้างเดียว แต่เพียงเท่านั้น ก็จะทราบได้ว่า หัวเราะ

รูปมากมายที่มาร่วมประชุมกันทำงานให้การหัวเราะเกิดขึ้นได้เหล่านี้ อำนาจจิตเป็นหัวหน้าในการสั่งการ และกลุ่มรูปที่เกิดจากอำนาจจิตนี้เองเรียกว่า จิตตชกลาป

แน่นอนทีเดียว มิใช่จิตแต่เพียงอย่างเดียวที่ทำให้กลุ่มรุปต่างๆ เกิดขึ้นได้ แต่เราพูดว่าจิตตชกลาปแล้ว จิตก็จะต้องเป็นใหญ่เป็นประธานที่ทำให้กลุ่มรูปเกิดขึ้น และอำนาจของจิตที่ทำให้กลุ่มรูปเกิดขึ้นนี้ก็มิใช่กำลังเล้กน้อยเลย คนที่หัวเราะเพราะขบขันจริงๆ จังๆ รูปทั้งหลายก็จะเป็นไปทั้งร่างกายเลยทีเดียวทั้งอวัยวะภายนอกและภายในด้วย

โดย พี่เณร...นำมาฝาก ดูรายละเอียดสมาชิกคนนี้ [1 ธ.ค. 2549 , 08:45:29 น.] ( IP = 203.113.67.39 : : )


  สลักธรรม 2

วิการรูปนั้นมี ๓ ได้แก่ รูปัสสลหุตา ๑ รูปปัสสมุทุตา ๑ และรูปปัสสกัมมัญญตา ๑ โดยมากเรียกวิการรูป ๓ นี้สั้นๆว่า ลหุตา มุทุตา และกัมมัญญตา ซึ่งได้เคยแสดงมาแล้ว

วิการรูปทั้ง ๓ นี้เป็นอาการพิเศษของรูป เป็นอาการพิเศษเท่านั้น ไม่ใช่อาการทุกๆ อย่าง ลหุตานั้นมีความเบาเป็นลักษณะ(ไม่ใช่น้ำหนัก) มุทุตามีความอ่อนเป็นลักษณะ (ไม่ใช่อ่อนนิ่ม) และกัมมัญญตา มีการเหมาะการควรเป็นลักษณะ(คือพอดี) ดังที่เคยได้แสดงตัวอย่างมาแล้วในตอนต้น

ธาตุดินกับธาตุน้ำเป็นครุธาตุ ธาตุไฟกับธาตุลมเป็นลหุธาตุ มีความเป็นมิตรกัน เมื่อธาตุในร่างกายประชุมกันเป็นปกติดี รูปที่แสดงออก เช่น การเคลื่อนไหวอิริยาถน้อยใหญ่ หรือการพูดจาต่างๆ (เห็นได้ง่าย) ก็อ่อนโยนดี สะดวกสบาย ยิ้มแย้มแจ่มใส หาไม่แล้วก็จะเกิดตรงกันข้าม รูปที่ทรงซึ่งความเบาหรือหนัก ก็ต้องพิจารณาด้วยเหตุปัจจัย คือ วิรุทฺธ ได้แก่อาการไม่เป็ยปกติ และสบาย ได้แก่การแสดงออกเป็นปกติดี

โดย พี่เณร...นำมาฝาก ดูรายละเอียดสมาชิกคนนี้ [1 ธ.ค. 2549 , 08:47:13 น.] ( IP = 203.113.67.39 : : )


  สลักธรรม 3

วิการรูปนี้ บางทีนับเป็น ๕ ก็ได้ โดยนับกายวิญญัติรูป และวจีวิญญัติรูป รวมลงไปด้วย

วิการรูปทั้ง ๓ นี้ เกิดได้แต่เฉพาะสิ่งที่มีชีวิตเท่านั้น และจะต้องเกิดขึ้นมาพร้อมกันทั้ง ๓ ด้วย เมื่อมีการแสดงออก เมื่อเคลื่อนไหวอิริยาบถน้อยใหญ่ หรือว่าพูดจาอะไรออกไป ก็เป็นไปได้สะดวกสบายไม่ขัดข้อง

โดย พี่เณร...นำมาฝาก ดูรายละเอียดสมาชิกคนนี้ [1 ธ.ค. 2549 , 08:48:03 น.] ( IP = 203.113.67.39 : : )


  สลักธรรม 4

ความหมายของจิตตชกลาป

๑. สุทธัฏฐกกลาป เป็นรูปที่เกิดขึ้นเมื่อเวลาที่มิได้มีการเคลื่อนไหวกิริยาอาการแต่อย่างใด หรือมิได้พูดจาออกเสียงว่ากระไรเลย แต่ในขณะนี้ ถ้าผู้ใดสังเกตดูให้ดี ก็จะทราบได้ว่า กำลังอ่อนเพลียละเหี่ยใจ ไม่มีความเข้มแข็งเลย หรือในขณะที่กำลังเสียใจ กำลังโกรธ กำลังเกลียด หรือกลัว จึงดูหน้าซีดเซียว หน้าแดง หรือขนลุกขนพอง เป็นต้น

๒. ลหุตาทิเอกาทสกกลาป เป็นกลุ่มรูป คือกลาปที่เกิดในเวลาที่ไม่ได้เกี่ยวกับการเคลื่อนไหว ไม่ได้พูด ไม่ได้ออกเสียงแต่ประการใด เกิดขึ้นในเมื่อมีจิตใจแจ่มใสสบายดี หรือมีใจเข้มแข็ง หรือมีความยินดี หน้าตาชื่นบาน ปิติโสมนัส หรือเกิดการขนลุกขนพองขึ้นมา เป็นต้น

๓. กายวิญญัตตินวกกลาป เกิดขึ้นเมื่อเวลาเคลื่อนไหวร่างกายในขณะที่จิตใจไม่เป็นปกติ ในเวลาที่จิตใจอ่อนแอไม่เข้มแข็ง ในขณะที่นั่ง นอน ยืน เดิน คู้ หรือเหยียด ก้ม หรือเงย เหลียวซ้ายและขวา หรือถอยหน้าถอยหลัง เป็นต้น

โดย พี่เณร...นำมาฝาก ดูรายละเอียดสมาชิกคนนี้ [1 ธ.ค. 2549 , 08:48:53 น.] ( IP = 203.113.67.39 : : )


  สลักธรรม 5

๔. กายวิญญัตติลหุตาทิทวาทสกกลาป เกิดขึ้นเมื่อร่างกายเคลื่อนไหว ในขณะนั้นจิตใจสบาย จิตใจเข้มแข็ง มีความสะดวกสบายทุกอย่าง ไม่ว่าจะนั่ง นอน ยืน เดิน คู้ หรือเหยียด ก็มีความแคล่วคล่องไม่ขัดขวาง

๕. วจีวิญญัตติสัทททสกกลาป เกิดขึ้นเมื่อเวลาใช้ถ้อยคำ อ่านหนังสือ หรือร้องเพลง หรือสวดมนต์ เป็นต้น แต่เป็นการแสดงออกที่ไม่เป็นปกติ ไม่ใคร่สะดวกสบายใจ ไม่เต็มใจจะพูดจะร้องเพลง จะโต้ตอบ หรืออ่านหนังสือ หรือสวดมนต์ มีความท้อถอยไม่พอใจเป็นต้น

๖. วจีวิญญัตติสัททลหุตาทิเตรสกกลาป เกิดขึ้นเมื่อเวลาพูด ร้องเพลง อ่านหนังสือ หรือสวดมนต์ เป็นต้น แต่มีจิตใจเป็นปกติดีทุกอย่าง ใจคอแจ่มใสสบาย การพูด การร้องเพลง การอ่านหนังสือ หรือสวดมนต์ จึงมีความคล่องแคล่วสะดวกสบาย และเป็นไปโดยเรียบร้อย

โปรดติดตามตอนต่อไป


โดย พี่เณร...นำมาฝากดูรายละเอียดสมาชิกคนนี้ [1 ธ.ค. 2549 , 08:49:26 น.] ( IP = 203.113.67.39 : : )


  สลักธรรม 6

มาศึกษาเรื่องรูปต่อค่ะ และทำให้ทราบว่าอำนาจของจิตที่จะทำให้รูปเกิดได้นั้น คืออุปาทะขณะเท่านั้น

กราบขอบพระคุณท่านอาจารย์ค่ะ

โดย เซิ่น (เซิ่น) ดูรายละเอียดสมาชิกคนนี้ [1 ธ.ค. 2549 , 16:42:57 น.] ( IP = 203.146.147.13 : : )


  สลักธรรม 7


มาศึกษาเรื่องรูปต่อค่ะ

เหลือเชื่อจริงๆนะคะ จิตช่างมีความน่าอัศจรรย์ที่เกินความสามารถอย่างมนุษย์ธรรมดาจะหยั่งรู้ได้

ซาบซึ้งในพระสัพพัญญุตาญาณมากค่ะที่ทรงทราบได้ถึงเพียงนี้

กราบขอบพระคุณท่านอาจารย์บุญมีมากค่ะที่ช่วยเสริมสร้างปัญญาและนำแสงสว่างมาให้แก่ชีวิต

โดย พี่ดา (พี่ดา) ดูรายละเอียดสมาชิกคนนี้ [1 ธ.ค. 2549 , 19:35:42 น.] ( IP = 58.9.142.128 : : )

ขอเชิญแสดงความคิดเห็น
จาก : *
Code :
กรุณากรอก Code ตัวเลขด้านบน *
อีเมล์ : หากไม่ต้องการให้เว้นว่าง
รูปภาพ : ไม่เกิน 150KB
รายละเอียด :
Icon Toy
Special command

* *
กรุณาคลิ๊ก Post message เพียงครั้งเดียว.... 

คำเตือน
  • การแอบอ้างใช้ชื่อบุคคลซึ่งอาจทำให้บุคคลนั้นเกิดความเสียหาย อาจถูกดำเนินคดีทางกฏหมายได้
  • การโพสรูปภาพที่ไม่เหมาะสม หรือ ไม่ได้รับอนุญาตจากเจ้าของภาพ อาจถูกดำเนินคดีทางกฏหมายได้
  • หากพบเห็นรูปภาพหรือกระทู้ที่ไม่เหมาะสมสามารถเมล์เข้ามาได้ที่ freewebboard@thaimisc.com โดยระบุ subject "กระทู้ไม่เหมาะสม" พร้อมทั้งระบุ ADDRESS ของเว็บบอร์ด

ผู้ช่วยเหลือ-แหล่งข้อมูล

[ คีตธรรม ] [ ตารางสี ] [ ค้นหาเพลง ]

ลานภาพ

อบรมวิปัสสนา

ค้นหา

ค้นหา-GooGle

สร้างสรรค์โดย a2.gif (164 bytes) http://www.abhidhamonline.org