มูลนิธิอภิธรรมมูลนิธิ

Moonlanithi Vipassana
Meditation
OnlineStudy
thai    english
Article สำนักวิปัสสนา
อ้อมน้อย
กิจกรรม About Us

[ Home ] [ ลานถาม-ตอบปัญหาธรรมะ ] [ ลานกวีธรรม ] [ ลานคิด เล่า เขียน ] [ ลานกลิ่นดอกแก้ว ] [ ค้นหากระทู้ ] [ สมัครสมาชิก ] [ login เข้าระบบ ]


สสารและพลังงานในพระพุทธศาสนา เล่ม ๒ (๔๙)






สสารและพลังงานในพระพุทธศาสนา เล่ม ๒ (๔๙)
โดย ท่านอาจารย์บุญมี เมธางกูร


ตอนที่ผ่านมา

รูปปวัตติกมนัยแสดงตามนัยแห่งภูมิ

สัตว์ที่เกิดตามภูมิต่างๆนั้นไม่เหมือนกัน คือในภูมิใดเกิดรูปอะไรได้บ้าง จำนวน เท่าใด รูปอะไรเกิดขึ้นไม่ได้ เพราะเหตุใด ทั้งนี้ยังมิได้จำแนกออกตามนัยแห่งกาล และตามนัยแห่งกำเนิด มีคาถาสังคหะที่ ๑๑ แสดงว่า

อฏฐวีสติ กาเมสุ โหนฺติ เตวีส รูปิสุ
สตฺตรเสว สญญีนํ อรูเป นตฺถิ กิญฺจิปิฯ


แปลความว่า ในกามภูมิ ย่อมเกิดรูปทั้ง ๒๘ รูป ในรูปภูมิย่อมเกิดรูปได้ ๒๓ รูป ในอสัญญสัตตภูมิเกิดรูปได้เพียง ๑๗ รูป ในอรูปภูมิแม้รูปอะไรๆ ก็ไม่มีเลย

โดย พี่เณร...นำมาฝาก ดูรายละเอียดสมาชิกคนนี้ [11 ธ.ค. 2549 , 10:27:35 น.] ( IP = 58.9.103.31 : : ) เก็บกระทู้นี้ไว้ใน Bookmarkส่งกระทู้นี้ให้เพื่อนของคุณ


  สลักธรรม 1

๑. ในกามภูมิ มี ๑๑ ภูมิ คือ อบายภูมิ ๔ มนุษยภูมิ ๑ และเทวดา ภูมิ ๖ รวมเป็น ๑๑ ภูมิด้วยกัน

ทั้ง ๑๑ ภูมินี้เกิดรูปได้ ๒๘ รูป คือ มหาภุตรูป๔ ปสาทรูป๕ โคจรรูป๔ ภาวรูป๒ หทยรูป๑ ชีวิตรูป๑ อาหารรูป๑ ปริจเฉทรูป๑ วิญญัตติรูป๒ วิการรูป๓ ลักขณรูป๔ รวม ๒๘ รูปด้วยกัน

เมื่อกล่าวโดยภูมิแล้ว รูปทั้ง๒๘ รูปนั้นเกิดได้ครบ แต่ถ้ากล่าวโดยบุคคลแล้ว ถ้าเป็นเพศก็ต้องเอาเพศเดียว คือ อิตถีภาวะ หรือ ปุริสถาวะ อย่างใดอย่างหนึ่ง เพราะ คนเดียวเป็น ๒ เพศไม่ได้ ด้วยเหตุนี้จึงเหลือเพียง ๑๗ รูปเท่านั้น

นอกจากนี้ บุคคลที่เกิดขึ้นมา อาจจะมีรูปไม่ครบทั้ง ๒๗ รูปก็ได้ เพราะได้ ทำอกุศลกรรมบางอย่างเอาไว้ในอดีตมาก กรรมชรูปจึงมิได้ผลิตรูปนั้นขึ้นมา

เช่น ชอบทำตาสัตว์ให้บอดอยู่เสมอ ดังนั้น จึงไม่มีจักขุปสาทะ คือประสาทตา เราเรียกกันว่า ตาบอด หรือชอบทำหูของสัตว์ให้เสียหายมาในอดีตชาติมาก จึงเกิดขึ้นมาโดยปราศจากประสาทหู เรียกกันว่า หูหนวก เป็นต้น ด้วยเหตุนี้ รูปทั้ง ๒๗ จึงลดลงตามส่วน

โดย พี่เณร...นำมาฝาก ดูรายละเอียดสมาชิกคนนี้ [11 ธ.ค. 2549 , 10:56:12 น.] ( IP = 58.9.104.230 : : )


  สลักธรรม 2

๒. ในรูปภูมิ มี ๑๕ ภูมิ ( เว้นอสัญญสัตตภูมิ ) รูปเกิดได้เพียง ๒๓ รูปเท่านั้นเอง เพราะต้องเว้น ฆานปสาทรูป ชิวหาปสาทรูป กายปสาทรูป อิตถีภาวรูป และ ปุริสภาวรูป

พวกรูปพรหมทั้งหลาย ไม่มีประสาทจมูก ประสาทลิ้น ประสาทกาย และไม่มี เพศหญิง หรือ เพศชาย ดังนั้นจึงเหลือรูปเพียง ๒๓ รูปเท่านั้น

แต่เหตุไฉนเล่ารูปทั้ง ๕ รูปจึงเกิดแก่รูปพรหมไม่ได้

ก่อนที่จะทำความเข้าใจว่า เหตุใดจึงมีรูปทั้ง ๕ ไม่ได้ ก็ควรที่จะทำความเข้าใจกันถึงว่า ทำไมจึงมีรูปได้เสียก่อน เช่นตั้งคำถามถึงในกามภูมิ ว่าทำไมจึงมีรูปทั้ง ๒๘ รูป

โดย พี่เณร...นำมาฝาก ดูรายละเอียดสมาชิกคนนี้ [11 ธ.ค. 2549 , 11:00:32 น.] ( IP = 58.9.104.230 : : )


  สลักธรรม 3

สัตว์ทั้งหลายย่อมจะมีความยินดีติดใจในอารมณ์ทั้ง ๖ อยู่เสมอ เมื่อเห็นรูปหรือ ได้ยินเสียงเป็นต้น ถ้าเป็นที่สบอารมณ์ของตนแล้ว ก็นิ่งเฉยอยู่ไม่ได้ ก็จะดิ้นรนเสาะแสวงหาอารมณที่ตนชอบใจอยู่เรื่อยๆไป ตั้งแต่เกิดไปจนกว่าจะตาย แม้เกิดขึ้นมาใหม่ไม่ว่าเป็นสัตว์อะไรก็ตาม

อำนาจแห่งความปรารถนาในอารมณ์หรือความปารารถนาที่สะสมอยู่ในจิตใจมาจนนับชาติไม่ได้นี่เอง จึงได้เป็นกำลังอำนาจที่จะก่อให้เกิดขึ้นในภพใหม่ชาติใหม่

เมื่อผู้นั้นได้ถึงแก่ความตายลง อำนาจของกรรมจะทำให้มี ตา หู จมูก ลิ้น กาย หทยวัตถุ เพศหญิงหรือเพศชาย และ ตัณหาเป็นตัวพาให้ต้องเกิดใหม่

ด้วยเหตุดังนี้เอง เราจึงพูดกันว่า ปรารถนาอะไรก็จะได้อย่างนั้น ขอกำลังอำนาจของความปรารถนานั้นให้มีกำลังมากๆและให้เวลาเพียงพอเท่านั้น

โดย พี่เณร...นำมาฝาก ดูรายละเอียดสมาชิกคนนี้ [11 ธ.ค. 2549 , 11:02:24 น.] ( IP = 58.9.104.230 : : )


  สลักธรรม 4

สำหรับบรรดาผู้ที่ทำสมาธิจนได้ถึงปฐมฌานขึ้นไป แม้อำนาจของสมาธิจะข่มกิเลสเอาไว้ได้ แม้กิเลสทั้งหลายจะไม่กล้าโผล่หน้าขึ้นมาปรากฏ แต่กิเลสทั้งหลายที่เป็นกิเลสอย่างละเอียด ก็ยังคงซ่อนเร้นอยู่อย่างเดิม เพราะสมาธิไม่มีความสามารถที่จะประหานกิเลสอย่างละเอียดนี้ให้ออกไปจากจิตใจได้ ยังคงแฝงฝั่งอยู่อย่างแต่ก่อน

ด้วยเหตุนี้เอง โยคีที่ได้ตั้งแต่ปฐมฌานขึ้นไป ที่อาศัยอยู่ในป่าในดง จึงไม่มีความปรารถนาที่จะได้อารมณ์ต่างๆ เพราะกิเลสถูกข่มไว้ด้วยอำนาจของฌาน ชอบแต่ทำสมาธิ ชอบแต่เข้าฌาน กินอะไรก็ไม่มีความปรารถนา รสอะไรก็เป็นผลไม้ หรือเผือกมัน ก็ไม่เอาใจใส่อะไรเป็นพิเศษ ร่างกายก็แต่งตามมีตามได้ ทั้งไม่มีความต้องการในทางเพศ ทั้งนี้เป็นไปอย่างสม่ำเสมอตลอดเวลายาวนาน ตลอดเวลาที่ฌานยังไม่เสียหาย

อย่างไรก็ดี เมื่อรูปมากระทบตา เมื่อเสียงมากระทบหู ถ้าโยคีมิได้อยู่ในสมาธิ หรือในฌานสมาบัติแล้ว เขาก็จะต้องเห็น เขาก็จะต้องได้ยิน และเห็นหรือได้ยินมากมายในวันหนึ่งๆ ผู้ใดจะหลีกหนีรูปและเสียงได้อย่างไร ซึ่งต่างกับเรื่องดมกลิ่น ลิ้มรส ถูกต้อง สัมผัส และ เรื่องเกี่ยวกับเพศ รูปหรือสียงที่มากระทบตาและหูนั้นหลีกเลี่ยงไม่ได้ แม้จะไม่มีความยินดีติดใจ อันเป็นกามตัณหาก็ตาม

นอกจากนี้ผู้ได้ฌานทุกท่านก็มีความปรารถนาจะเห็น มีความปรารถนาจะได้ยิน เพราะมีความจำเป็นของชีวิต จะเป็นต้องใช้ตา จำเป็นจะต้องใช้หูใน ชีวิตประจำวัน หาไม่แล้วก็จะมีความเดือดร้อนอย่างที่สุด แต่เรื่องดม เรื่องรส เรื่องถูกต้องทางกาย และเรื่องเพศนั้น ตรงกันข้าม

โดย พี่เณร...นำมาฝาก ดูรายละเอียดสมาชิกคนนี้ [11 ธ.ค. 2549 , 11:03:45 น.] ( IP = 58.9.104.230 : : )


  สลักธรรม 5

ด้วยเหตุดังนี้เอง บรรดาผู้ปฏิสนธิในรูปพรหมภูมิทั้ง ๑๕ ภูมินี้ จึงมีรูปเพียง ๒๓ รูปเท่านั้น เอาฆานปสาทรูป ชิวหาปสาทรูป กายปสาทรูป อิตถึภาวรุป ปุริสภาวรูป ออกเสีย (พรหมไม่ได้กินอาหาร)

แต่จักขุปสาทรูป โสตปสาทรูป ยังมีอยู่ แล้วยังมีความสามารถใช้ตาและหูเป็นพิเศษด้วย ทั้งนี้ก็เพราะอำนาจแห่งความต้องการในอดีต

ในบางแห่ง อาจารย์บางท่านอธิบายว่า การที่รูปพรหมมีประสาทตา และ ประสาทหูนั้น ก็เพราะอำนาจของความปรารถนาที่จะได้เห็นผู้ทรงคุณอันประเสริฐ ปรารถนาที่จะได้ฟังธรรมอันประเสริฐ ที่ได้รัยการยกย่องเรียกว่า ทัสสนานุตตริยคุณ และสวนานุตตริยคุณ รูปพรหมจึงได้มีประสาทตาและประสาทหู

เรื่องนี้ก็น่าสงสัยอยู่ เพราะผู้ใดตั้งแต่ปฐมฌานขึ้นไปทั้งหลาย มีน้อยท่านนักที่ปรารถนาดังกล่าว เพราะท่านเหล่านั้นส่วนมากทีเดียวมีความมั่นใจของท่านว่า ท่านได้บรรลุถึงธรรมอันวิเศษสูงสุดแล้ว ในเรื่องนี้ก็น่าจะได้นำไปพิจารณา

โปรดติดตามตอนต่อไป

โดย พี่เณร...นำมาฝาก ดูรายละเอียดสมาชิกคนนี้ [11 ธ.ค. 2549 , 11:05:07 น.] ( IP = 58.9.104.230 : : )


  สลักธรรม 6

อำนาจของกรรมและความปรารถนาจึงทำให้มีจำนวนรูปที่ต่างกัน

กราบขอบพระคุณท่านอาจารย์ค่ะ

โดย เซิ่น (เซิ่น) ดูรายละเอียดสมาชิกคนนี้ [11 ธ.ค. 2549 , 22:12:46 น.] ( IP = 58.8.44.224 : : )

ขอเชิญแสดงความคิดเห็น
จาก : *
Code :
กรุณากรอก Code ตัวเลขด้านบน *
อีเมล์ : หากไม่ต้องการให้เว้นว่าง
รูปภาพ : ไม่เกิน 150KB
รายละเอียด :
Icon Toy
Special command

* *
กรุณาคลิ๊ก Post message เพียงครั้งเดียว.... 

คำเตือน
  • การแอบอ้างใช้ชื่อบุคคลซึ่งอาจทำให้บุคคลนั้นเกิดความเสียหาย อาจถูกดำเนินคดีทางกฏหมายได้
  • การโพสรูปภาพที่ไม่เหมาะสม หรือ ไม่ได้รับอนุญาตจากเจ้าของภาพ อาจถูกดำเนินคดีทางกฏหมายได้
  • หากพบเห็นรูปภาพหรือกระทู้ที่ไม่เหมาะสมสามารถเมล์เข้ามาได้ที่ freewebboard@thaimisc.com โดยระบุ subject "กระทู้ไม่เหมาะสม" พร้อมทั้งระบุ ADDRESS ของเว็บบอร์ด

ผู้ช่วยเหลือ-แหล่งข้อมูล

[ คีตธรรม ] [ ตารางสี ] [ ค้นหาเพลง ]

ลานภาพ

อบรมวิปัสสนา

ค้นหา

ค้นหา-GooGle

สร้างสรรค์โดย a2.gif (164 bytes) http://www.abhidhamonline.org