มูลนิธิอภิธรรมมูลนิธิ



ลานกวีธรรม
[ ลานถาม-ตอบปัญหาธรรมะ ] [ สลักจิต - สลักธรรม ] [ คีตธรรมออนไลน์ ]


เครื่องหมายคณิตศาสตร์ประกาศถึงปัญญา





เครื่องหมายคณิตศาสตร์ประกาศถึงปัญญา…๑



พระครูศรีโชติญาณ (พระมหาแสวง โชติปาโล) ได้กล่าวไว้ ในหนังสือสังคหบาลีแปล ๙ ปริจเฉท ฉบับเบญจนิกายมูลนิธิ พิมพ์งานเปิดโรงเรียนพระปริยัติธรรมประจำปี วัดศรีประวัติ ต.ปลายบาง อ.บางกรวย จ.นนทบุรี วันอาทิตย์ที่ ๓ พฤษภาคม พ.ศ. ๒๕๓๕ ความตอนหนึ่งว่า

“ความจริงการเรียนอภิธัมมัตถสังคหบาลี ไม่จำเป็นต้องท่องแบบนกแก้วนกขุนทองดอก……..”


แม้ว่า…ข้าพเจ้าจะเริ่มเรียนพระอภิธรรมที่มูลนิธิอภิธรรมมูลนิธิมาไม่นานนัก แต่ด้วยการเรียนการสอนที่ใช้เครื่องหมายคณิตศาสตร์เช่นบวก ลบ เป็นต้น ตามหลักที่พระครูศรีโชติญาณ ท่านได้ให้ความเมตตามาอบรมสั่งสอนให้แก่ศิษย์ที่มูลนิธิฯ มาใช้ประกอบการสอนเรื่องจิต


ทำให้ข้าพเจ้าซึ่งไม่เคยรู้จักคำว่าจิตมาก่อนเลยในชีวิต สามารถเข้าใจและจดจำได้ง่ายโดยไม่ต้องท่องเป็นนกแก้วนกขุนทองเหมือนดังที่พระครูศรีโชติญาณท่านได้เคยกล่าวไว้


และด้วยวันนี้ ๑๖ มกราคม เป็น

“วันครู”

จึงขอก้มกราบบูชาครู ด้วยการนำความรู้ความเข้าใจในเรื่องเครื่องหมายจิตนี้มาถ่ายทอดเป็นวิทยาทาน เพื่อให้เกิดประโยชน์แก่ผู้ที่
เริ่มศึกษาพระอภิธรรม ตามความรู้ความสามารถที่ข้าพเจ้าพึงมี หากผิดพลาดประการใดขอให้ท่านอาจารย์ทั้งหลายโปรดช่วยชี้แนะด้วยค่ะ

ขออำนาจของกุศลวิทยาทานในครั้งนี้ จงช่วยอำนวยวิบากสมบัติแด่พระครูศรีโชติญาณ (พระมหาแสวง โชติปาโล) ผู้ซึ่งนำเอาวิธีการเรียนแบบใหม่นี้มาอบรมสั่งสอนศิษย์ทั้งหลายที่มูลนิธิอภิธรรมมูลนิธิด้วยเทอญ.

โดย ภญ.ธัญนันทน์ เลิศหิรัญวงศ์ [23 ม.ค. 2546 , 10:46:15 น.] ( IP = 158.108.12.80 : : ) เก็บกระทู้นี้ไว้ใน Bookmarkส่งกระทู้นี้ให้เพื่อนของคุณแจ้งลบกระทู้
[ 1 ] [ 2 ][ 3 ][ 4 ][ 5 ][ 6 ]


สลักธรรม 1


แสดงผังจิต ๘๙หรือ ๑๒๑ ดวง
โดยใช้เครื่องหมายทางคณิตศาสตร์

จิตเป็นธรรมชาติที่รู้อารมณ์ ดังบาลีที่ว่า
อารมฺมณา จินฺเตตีติ = จิตฺตํ
ธรรมชาติใดย่อมรู้ธรรมอารมณ์ คือได้รับอารมณ์อยู่เสมอ ธรรมชาตินั้นชื่อว่า “จิต”

โดย ภญ.ธัญนันทน์ เลิศหิรัญวงศ์ [23 ม.ค. 2546 , 10:50:19 น.] ( IP = 158.108.12.80 : : )


สลักธรรม 2


จิตรับรู้อารมณ์ได้ตามเวทนา ๕ อย่างดังนี้
(ดูเครื่องหมายตามภาพ)

๑. สุขเวทนาใช้เครื่องหมาย พระจันทร์หงาย

๒. ทุกขเวทนาใช้เครื่องหมาย พระจันทร์คว่ำ

๓. โสมนัสเวทนาใช้เครื่องหมายบวก
๔. โทมนัสเวทนาใช้เครื่องหมายหางลูกศร
.(หรือ “เครื่องหมายน้อยกว่า” ที่เรียกกันทางคณิตศาสตร์)

๕. อุเบกขาเวทนาใช้เครื่องหมายลบ

เมื่อสามารถจำเครื่องหมายดังกล่าวได้แม่นยำว่า เครื่องหมายแบบนี้หมายถึงเวทนาอะไรแล้ว

ต่อไปในเบื้องต้น…จะแสดงให้เห็นเครื่องหมายของจิต
และการนับจำนวนจิตเป็นกลุ่มๆไป



เริ่มจาก อกุศลจิต ๑๒ ดวง คือ


…โลภมูลจิต ๘ ดวง


…โทสมูลจิต ๒ ดวง


…โมหมูลจิต ๒ ดวง

โดย ภญ.ธัญนันทน์ เลิศหิรัญวงศ์ [23 ม.ค. 2546 , 10:53:37 น.] ( IP = 158.108.12.80 : : )


สลักธรรม 3


การนับจำนวนจิต
(ดูภาพจิตตามไปด้วย)

โลภมูลจิต ๘ ดวง
… เริ่มนับจาก โสมนัส (+) เป็นดวงที่ ๑, ๒, ๓, ๔ ตามลำดับ
(แถวบนสอง แถวล่างสอง)

… และนับอุเบกขา (-) เป็นดวงที่ ๕, ๖, ๗, ๘ ตามลำดับ
(แถวบนสอง แถวล่างสอง)


โทสมูลจิต ๒ ดวง
(<)

… นับเรียงไปตามลำดับ ๑, ๒
โมหมูลจิต ๒ ดวง (-)
… นับเรียงไปตามลำดับ ๑, ๒

โดย ภญ.ธัญนันทน์ เลิศหิรัญวงศ์ [23 ม.ค. 2546 , 10:57:23 น.] ( IP = 158.108.12.80 : : )


สลักธรรม 4


เมื่อมองดูภาพของอกุศลจิต ที่เขียนตามเครื่องหมายเวทนาแล้ว
ในขั้นแรก ที่ง่ายที่สุดที่จะทราบได้ทันทีโดยไม่ต้องคิดให้ปวดหัวก็คือ……..

…ในอกุศลจิตนี้ มีจิตจำนวนเท่าไร
…จิตแต่ละดวง มีเวทนาอะไร
…มีเวทนาเกิดขึ้นทั้งหมดกี่เวทนาและเวทนาละกี่ดวง

ที่ใช้คำว่า ในขั้นแรก ที่ง่ายที่สุดที่จะทราบได้ทันทีฯ……
เพราะว่าการใช้เครื่องหมายคณิตศาสตร์เหล่านี้ เขียนผังจิตนั้น
มิได้บอกให้ทราบแต่เพียงเรื่องเวทนาเท่านั้น แต่ยังบอกให้ทราบอีกหลายอย่างเกี่ยวกับรายละเอียดของจิต
ต้องติดตามไปเรื่อยๆ นะคะ
(ขอเพียงอย่าเพิ่งหยุดความเพียรในการอ่านเท่านั้น)

…..ง่ายใช่ไหมคะ
……ไม่ต้องท่องบ่นด้วย
……ไม่ต้องเปลืองสีด้วย
……เพราะถึงแม้จะเขียนอกุศลจิตทั้ง ๑๒ ดวงนี้ด้วยปากกาสีเดียวกัน
ไม่มีการแยกสี ก็สามารถเห็นความแตกต่างในขั้นแรกเรื่องเวทนา ได้อย่างชัดเจน…..


เห็นด้วยไหมค่ะ????


…(ยังมีต่อ)…

โดย ภญ.ธัญนันทน์ เลิศหิรัญวงศ์ [23 ม.ค. 2546 , 10:59:47 น.] ( IP = 158.108.12.80 : : )


สลักธรรม 5


เครื่องหมายคณิตศาสตร์ประกาศถึงปัญญา…๒



อเหตุกจิต ๑๘ ดวง คือ

…..อกุศลวิปากจิต ๗
…..อเหตุกกุศลวิปากจิต ๘
…..อเหตุกกิริยาจิต ๓

โดย ภญ.ธัญนันทน์ เลิศหิรัญวงศ์ [23 ม.ค. 2546 , 11:02:08 น.] ( IP = 158.108.12.80 : : )


สลักธรรม 6


การนับจำนวนจิต
(ดูภาพจิตตามไปด้วย)


อกุศลวิปากจิต ๗

นับรียงเริ่มจากซ้ายไปขวา เป็นดวงที่ ๑, ๒, ๓, ๔, ๕, ๖, ๗
ตามลำดับ

อเหตุกกุศลวิปากจิต ๘
นับรียงเริ่มจากซ้ายไปขวาเช่นกัน เป็นดวงที่ ๑, ๒, ๓, ๔, ๕, ๖ ข้ามไปหนึ่งดวง นับดวงที่เขียนท้ายสุด เป็นดวง ๗เหมือนในกุศลวิปากจิต และมานับดวงที่เป็นโสมนัส (+)เป็นดวงที ๘ ดวงสุดท้าย


(การที่เขียนสลับที่เช่นนี้ มิได้สลับองค์ธรรม แต่ทั้งนี้เพื่อสะดวกในการจำแนกเรื่องกิจซึ่งมีเรียนในปริจเฉทที่ ๓ และจะแสดงให้เห็นเมื่อติดตามอ่านไปเรื่อยค่ะ)

อเหตุกกิริยาจิต ๓
นับรียงเริ่มจากซ้ายไปขวา เป็นดวงที่ ๑, ๒, ๓ ตามลำดับ

โดย ภญ.ธัญนันทน์ เลิศหิรัญวงศ์ [23 ม.ค. 2546 , 11:04:12 น.] ( IP = 158.108.12.80 : : )


สลักธรรม 7


เมื่อมองดูภาพของอเหตุกจิต ๑๘ ที่เขียนตามเครื่องหมายเวทนาแล้ว เช่นเดียวกับในอกุศลจิตคือ
ในขั้นแรก
ที่ง่ายที่สุดที่จะทราบได้ทันทีก็คือ


…ในอเหตุกจิตนี้ มีจิตจำนวนเท่าไร
…จิตแต่ละดวง มีเวทนาอะไร
…มีเวทนาเกิดขึ้นทั้งหมดกี่เวทนาและเวทนาละกี่ดวง


…(ยังมีต่อ)…

โดย ภญ.ธัญนันทน์ เลิศหิรัญวงศ์ [23 ม.ค. 2546 , 11:06:43 น.] ( IP = 158.108.12.80 : : )


สลักธรรม 8


เครื่องหมายคณิตศาสตร์ประกาศถึงปัญญา…๓



กามาวจรโสภณจิต ๒๔
…มหากุศลจิต ๘
…มหาวิปากจิต ๘
…มหากิริยาจิต ๘

โดย ภญ.ธัญนันทน์ เลิศหิรัญวงศ์ [23 ม.ค. 2546 , 11:07:59 น.] ( IP = 158.108.12.80 : : )


สลักธรรม 9


มหากุศลจิต ๘ ดวง


การนับจำนวนจิต
(ดูภาพจิตตามไปด้วย)


… นับจากโสมนัส

(+)
เป็นดวงที่ ๑, ๒, ๓, ๔ ตามลำดับ
(แถวบนสอง แถวล่างสอง)

… และนับอุเบกขา (-) เป็นดวงที่ ๕, ๖, ๗, ๘ ตามลำดับ
(แถวบนสอง แถวล่างสอง)

โดย ภญ.ธัญนันทน์ เลิศหิรัญวงศ์ [23 ม.ค. 2546 , 11:09:26 น.] ( IP = 158.108.12.80 : : )


สลักธรรม 10


เช่นเดียวกัน จากภาพสามารถบอกได้ทันทีว่า


…ในมหากุศลจิตนี้ มีจิตจำนวนเท่าไร
…จิตแต่ละดวง มีเวทนาอะไร
…มีเวทนาเกิดขึ้นทั้งหมดกี่เวทนาและเวทนาละกี่ดวง


ในมหาวิปากจิต ๘ ดวง และ มหากิริยาจิต ๘ ดวง การนับจำนวนจิต และเวทนา ก็เป็นไปในทำนองเดียวกัน

โดย ภญ.ธัญนันทน์ เลิศหิรัญวงศ์ [23 ม.ค. 2546 , 11:11:11 น.] ( IP = 158.108.12.80 : : )
[ 1 ] [ 2 ][ 3 ][ 4 ][ 5 ][ 6 ]

สลักธรรม
จาก : *
Code :
กรุณากรอก Code ตัวเลขด้านบน *
อีเมล์ : หากไม่ต้องการให้เว้นว่าง
Your Photo : ไม่เกิน 150KB
รายละเอียด :
Icon Toy
Special command
Register User
Login User

* *
กรุณาคลิ๊ก Post message เพียงครั้งเดียว.... 

คำเตือน
  • การแอบอ้างใช้ชื่อบุคคลซึ่งอาจทำให้บุคคลนั้นเกิดความเสียหาย อาจถูกดำเนินคดีทางกฏหมายได้
  • การโพสรูปภาพที่ไม่เหมาะสม หรือ ไม่ได้รับอนุญาตจากเจ้าของภาพ อาจถูกดำเนินคดีทางกฏหมายได้
  • หากพบเห็นรูปภาพหรือกระทู้ที่ไม่เหมาะสมสามารถเมล์เข้ามาได้ที่ freewebboard@thaimisc.com โดยระบุ subject "กระทู้ไม่เหมาะสม" พร้อมทั้งระบุ ADDRESS ของเว็บบอร์ด

ผู้ช่วยเหลือ-แหล่งข้อมูล
[ คีตธรรมออนไลน์ ] [ กวีไทยออนแอร์ ] [ นายติวเตอร์ ]

สถานศึกษา ธุรกิจการเงิน หน่วยงานราชการ ข่าวสาร-หนังสือพิมพ์ แหล่งธรรมะ รวมลิงก์ธรรมะ เชื่อมโยง

ค้นหาเพลงตามชื่อเพลง
เพลงที่ขึ้นต้นด้วยภาษาไทย
อื่น ๆ
เพลงที่ขึ้นต้นด้วยภาษาอังกฤษ
a b c d e f g h i j k l m n o p q r s t u v w x y z


ตรวจสอบอันดับผู้เยี่ยมชม :