ลานกวีธรรม
[ ลานถาม-ตอบปัญหาธรรมะ ] [ สลักจิต - สลักธรรม ] [ คีตธรรมออนไลน์ ]

เครื่องหมายคณิตศาสตร์ประกาศถึงปัญญา

---

เครื่องหมายคณิตศาสตร์ประกาศถึงปัญญา ๑ พระครูศรีโชติญาณ (พระมหาแสวง โชติปาโล) ได้กล่าวไว้ ในหนังสือสังคหบาลีแปล ๙ ปริจเฉท ฉบับเบญจนิกายมูลนิธิ พิมพ์งานเปิดโรงเรียนพระปริยัติธรรมประจำปี วัดศรีประวัติ ต.ปลายบาง อ.บางกรวย จ.นนทบุรี วันอาทิตย์ที่ ๓ พฤษภาคม พ.ศ. ๒๕๓๕ ความตอนหนึ่งว่า “ความจริงการเรียนอภิธัมมัตถสังคหบาลี ไม่จำเป็นต้องท่องแบบนกแก้วนกขุนทองดอก ..” แม้ว่า ข้าพเจ้าจะเริ่มเรียนพระอภิธรรมที่มูลนิธิอภิธรรมมูลนิธิมาไม่นานนัก แต่ด้วยการเรียนการสอนที่ใช้เครื่องหมายคณิตศาสตร์เช่นบวก ลบ เป็นต้น ตามหลักที่พระครูศรีโชติญาณ ท่านได้ให้ความเมตตามาอบรมสั่งสอนให้แก่ศิษย์ที่มูลนิธิฯ มาใช้ประกอบการสอนเรื่องจิต ทำให้ข้าพเจ้าซึ่งไม่เคยรู้จักคำว่าจิตมาก่อนเลยในชีวิต สามารถเข้าใจและจดจำได้ง่ายโดยไม่ต้องท่องเป็นนกแก้วนกขุนทองเหมือนดังที่พระครูศรีโชติญาณท่านได้เคยกล่าวไว้ และด้วยวันนี้ ๑๖ มกราคม เป็น “วันครู” จึงขอก้มกราบบูชาครู ด้วยการนำความรู้ความเข้าใจในเรื่องเครื่องหมายจิตนี้มาถ่ายทอดเป็นวิทยาทาน เพื่อให้เกิดประโยชน์แก่ผู้ที่ เริ่มศึกษาพระอภิธรรม ตามความรู้ความสามารถที่ข้าพเจ้าพึงมี หากผิดพลาดประการใดขอให้ท่านอาจารย์ทั้งหลายโปรดช่วยชี้แนะด้วยค่ะ ขออำนาจของกุศลวิทยาทานในครั้งนี้ จงช่วยอำนวยวิบากสมบัติแด่พระครูศรีโชติญาณ (พระมหาแสวง โชติปาโล) ผู้ซึ่งนำเอาวิธีการเรียนแบบใหม่นี้มาอบรมสั่งสอนศิษย์ทั้งหลายที่มูลนิธิอภิธรรมมูลนิธิด้วยเทอญ.

โดย ภญ.ธัญนันทน์ เลิศหิรัญวงศ์ [23 ม.ค. 2546 , 10:46:15 น.] ( IP = 158.108.12.80 : : )

[ 1 ][ 2 ] [ 3 ] [ 4 ][ 5 ][ 6 ]

สลักธรรม 21 ถ้าเป็นการนับจิตอย่างพิสดาร ๑๒๑ ดวง นับมรรคจิต ๒๐ .จะนับ โสดาปัตติมรรคจิต สกทาคามิมรรคจิต อนาคามิมรรคจิต อรหัตตมรรคจิต .เรียงจากบนลงล่างเหมือนกัน เพียงแต่ในแต่ละมรรคจิตเพิ่มองค์ฌานเข้าไป จึงเป็นแถวละ ๕ ดวง การนับก็นับเรียงไปเป็นดวงที่ ๑, ๒, ๓, ๔, ๕ แต่จะเรียกตามองค์ฌาน คือ (ดูภาพประกอบ) ดวงที่ ๑ เป็น ปฐมฌาน ดวงที่ ๒ เป็น ทุติยฌาน ดวงที่ ๓ เป็น ตติยฌาน ดวงที่ ๔ เป็น จตุตถฌาน ดวงที่ ๕ เป็น ปัญจมฌาน

โดย ภญ.ธัญนันทน์ เลิศหิรัญวงศ์ [23 ม.ค. 2546 , 11:32:39 น.] ( IP = 158.108.12.80 : : )

สลักธรรม 22 เช่นเดียวกัน จากภาพสามารถบอกได้ทันทีว่า ในมรรคจิตนี้ มีจิตจำนวนเท่าไร จิตแต่ละดวง มีเวทนาอะไร และมีเวทนาเกิดขึ้นทั้งหมดกี่เวทนา

โดย ภญ.ธัญนันทน์ เลิศหิรัญวงศ์ [23 ม.ค. 2546 , 11:35:04 น.] ( IP = 158.108.12.80 : : )

สลักธรรม 23 ผลจิต ๔ หรือ ๒๐ เป็นไปทำนองเดียวกันกับมรรคจิต

โดย ภญ.ธัญนันทน์ เลิศหิรัญวงศ์ [23 ม.ค. 2546 , 11:36:27 น.] ( IP = 158.108.12.80 : : )

สลักธรรม 24 แสดงการนับผลจิต ๒๐

โดย ภญ.ธัญนันทน์ เลิศหิรัญวงศ์ [23 ม.ค. 2546 , 11:39:25 น.] ( IP = 158.108.12.80 : : )

สลักธรรม 25 แสดงผลจิต ๒๐ และจำนวนเวทนาที่เกิดขึ้น

โดย ภญ.ธัญนันทน์ เลิศหิรัญวงศ์ [23 ม.ค. 2546 , 11:40:28 น.] ( IP = 158.108.12.80 : : )

สลักธรรม 26 รวมจิตทั้งหมดเป็น ๘๙ หรือ ๑๒๑

โดย ภญ.ธัญนันทน์ เลิศหิรัญวงศ์ [23 ม.ค. 2546 , 11:42:16 น.] ( IP = 158.108.12.80 : : )

สลักธรรม 27 สรุปจำนวนจิตในเวทนาทั้ง ๕ ดังนี้ สุขเวทนามีจำนวน ๑ ดวง ทุกขเวทนามีจำนวน ๑ ดวง โสมนัสเวทนามีจำนวน ๖๒ ดวง โทมนัสเวทนามีจำนวน ๒ ดวง อุเบกขาเวทนามีจำนวน ๕๕ ดวง รวมเป็นจิต ๑๒๑ ดวง จบในเบื้องต้นเรื่องการเรียนรู้เครื่องหมายเวทนา และการนับจำนวนจิต ตอนต่อไป ก็จะได้เรียนรู้ถึงประโยชน์จาก ผังจิต นี้ มากยิ่งขึ้น ซึ่งจะทำให้ได้เข้าใจยิ่งขึ้นว่าเหตุใดจึงกล่าวว่า เครื่องหมายคณิตศาสตร์ประกาศถึงปัญญา .(ยังมีต่อ)

โดย ภญ.ธัญนันทน์ เลิศหิรัญวงศ์ [23 ม.ค. 2546 , 11:44:14 น.] ( IP = 158.108.12.80 : : )

สลักธรรม 28 เครื่องหมายคณิตศาสตร์ประกาศถึงปัญญา ๕ หวังว่าขณะนี้ทุกท่านคงจะมีภาพของผังจิตที่ใช้เขียนด้วยเครื่องหมาย+ + - - อยู่ในใจแล้วนะคะ จากนี้ไปจะได้ชี้ให้เห็นถึงประโยชน์ของการใช้เครื่องหมายของเวทนามาเขียนเป็นผังจิต ในแง่มุมอื่นต่อไป คือเรื่อง สัมปยุต และสังขาร สัมปยุตจิตนั้นมีอยู่ ๕ ประเภท คือ ทิฏฐิคตสัมปยุต ปฏิฆสัมปยุต วิจิกิจฉาสัมปยุต อุทธัจจสัมปยุต ญาณสัมปยุต ถ้าจิตดวงใดไม่ได้ประกอบด้วยสัมปยุตตธรรมดังกล่าวนี้ ก็จัดเป็นวิปปยุตตจิต

โดย ภญ.ธัญนันทน์ เลิศหิรัญวงศ์ [23 ม.ค. 2546 , 11:45:34 น.] ( IP = 158.108.12.80 : : )

สลักธรรม 29 การสังเกตสัมปยุตตจิต/วิปยุตตจิต ต้องดูภาพประกอบไปด้วยนะคะ จะเห็นว่าในอกุศลจิตมีสัมปยุตตจิต ๔ ประเภทคือ กรอบสีส้ม เป็นทิฏฐิคตสัมปยุตตจิต กรอบสีดำ เป็นปฏิฆสัมปยุตตจิต กรอบสีแดง เป็นวิจิกิจฉาสัมปยุตตจิต กรอบสีเขียว เป็นอุทธัจจสัมปยุตตจิต ในกามาวจรโสภณจิต แถวบน(รวม ๑๒ ดวง) จะเป็นญาณสัมปยุตตจิต แสดงในกรอบสีน้ำเงิน ในรูปาวจรจิต ๑๕, อรูปาวจรจิต ๑๒ และโลกุตตรจิต ๘/๔๐ ก็เป็นญาณสัมปยุตตจิต แสดงแสดงในกรอบสีน้ำเงิน ส่วนจิตที่เหลือ อเหตุกจิต ๑๘ กามาวจรโสภณจิตแถวล่าง (รวม ๑๒ ดวง) จัดเป็นวิปยุตตจิต

โดย ภญ.ธัญนันทน์ เลิศหิรัญวงศ์ [23 ม.ค. 2546 , 11:47:48 น.] ( IP = 158.108.12.80 : : )

สลักธรรม 30 ส่วนสังขารก็มี ๒ ประเภทคือ อสังขาร สสังขาร การสังเกตอสังขาริกจิต / สสังขาริกจิต ต้องดูภาพประกอบไปเช่นกันค่ะ จะเห็นว่าอสังขาริก และสสังขาริก จะสลับกันคนละช่องโดยเริ่มจากอสังขาริกก่อน ตามภาพ อสังขาริก . สีเขียว สสังขาริก . สีน้ำเงิน (ยังมีต่อค่ะ)

โดย ภญ.ธัญนันทน์ เลิศหิรัญวงศ์ [23 ม.ค. 2546 , 11:49:55 น.] ( IP = 158.108.12.80 : : )

[ 1 ][ 2 ] [ 3 ] [ 4 ][ 5 ][ 6 ]

สลักธรรม

จาก : * Code : กรุณากรอก Code ตัวเลขด้านบน * อีเมล์ : หากไม่ต้องการให้เว้นว่าง Your Photo : ไม่เกิน 150KB รายละเอียด : Icon Toy Special command Register User Login User * * กรุณาคลิ๊ก Post message เพียงครั้งเดียว....

คำเตือน การแอบอ้างใช้ชื่อบุคคลซึ่งอาจทำให้บุคคลนั้นเกิดความเสียหาย อาจถูกดำเนินคดีทางกฏหมายได้ การโพสรูปภาพที่ไม่เหมาะสม หรือ ไม่ได้รับอนุญาตจากเจ้าของภาพ อาจถูกดำเนินคดีทางกฏหมายได้ หากพบเห็นรูปภาพหรือกระทู้ที่ไม่เหมาะสมสามารถเมล์เข้ามาได้ที่ freewebboard@thaimisc.com โดยระบุ subject "กระทู้ไม่เหมาะสม" พร้อมทั้งระบุ ADDRESS ของเว็บบอร์ด