ลานกวีธรรม
[ ลานถาม-ตอบปัญหาธรรมะ ] [ สลักจิต - สลักธรรม ] [ คีตธรรมออนไลน์ ]

เครื่องหมายคณิตศาสตร์ประกาศถึงปัญญา

---

เครื่องหมายคณิตศาสตร์ประกาศถึงปัญญา ๑ พระครูศรีโชติญาณ (พระมหาแสวง โชติปาโล) ได้กล่าวไว้ ในหนังสือสังคหบาลีแปล ๙ ปริจเฉท ฉบับเบญจนิกายมูลนิธิ พิมพ์งานเปิดโรงเรียนพระปริยัติธรรมประจำปี วัดศรีประวัติ ต.ปลายบาง อ.บางกรวย จ.นนทบุรี วันอาทิตย์ที่ ๓ พฤษภาคม พ.ศ. ๒๕๓๕ ความตอนหนึ่งว่า “ความจริงการเรียนอภิธัมมัตถสังคหบาลี ไม่จำเป็นต้องท่องแบบนกแก้วนกขุนทองดอก ..” แม้ว่า ข้าพเจ้าจะเริ่มเรียนพระอภิธรรมที่มูลนิธิอภิธรรมมูลนิธิมาไม่นานนัก แต่ด้วยการเรียนการสอนที่ใช้เครื่องหมายคณิตศาสตร์เช่นบวก ลบ เป็นต้น ตามหลักที่พระครูศรีโชติญาณ ท่านได้ให้ความเมตตามาอบรมสั่งสอนให้แก่ศิษย์ที่มูลนิธิฯ มาใช้ประกอบการสอนเรื่องจิต ทำให้ข้าพเจ้าซึ่งไม่เคยรู้จักคำว่าจิตมาก่อนเลยในชีวิต สามารถเข้าใจและจดจำได้ง่ายโดยไม่ต้องท่องเป็นนกแก้วนกขุนทองเหมือนดังที่พระครูศรีโชติญาณท่านได้เคยกล่าวไว้ และด้วยวันนี้ ๑๖ มกราคม เป็น “วันครู” จึงขอก้มกราบบูชาครู ด้วยการนำความรู้ความเข้าใจในเรื่องเครื่องหมายจิตนี้มาถ่ายทอดเป็นวิทยาทาน เพื่อให้เกิดประโยชน์แก่ผู้ที่ เริ่มศึกษาพระอภิธรรม ตามความรู้ความสามารถที่ข้าพเจ้าพึงมี หากผิดพลาดประการใดขอให้ท่านอาจารย์ทั้งหลายโปรดช่วยชี้แนะด้วยค่ะ ขออำนาจของกุศลวิทยาทานในครั้งนี้ จงช่วยอำนวยวิบากสมบัติแด่พระครูศรีโชติญาณ (พระมหาแสวง โชติปาโล) ผู้ซึ่งนำเอาวิธีการเรียนแบบใหม่นี้มาอบรมสั่งสอนศิษย์ทั้งหลายที่มูลนิธิอภิธรรมมูลนิธิด้วยเทอญ.

โดย ภญ.ธัญนันทน์ เลิศหิรัญวงศ์ [23 ม.ค. 2546 , 10:46:15 น.] ( IP = 158.108.12.80 : : )

[ 1 ][ 2 ][ 3 ][ 4 ][ 5 ] [ 6 ]

สลักธรรม 51 ๘. สัม = สัมปโยคเภทนัย จำแนกจิตโดยสัมปโยคเภทนัย ได้ ๒ ประเภท ดังนี้ ๑. สัมปยุตตจิต ๘๗ .ทิฏฐิคตสัมปยุตตจิต ๔ .ปฏิฆสัมปยุตตจิต ๒ .วิจิกิจฉาสัมปยุตตจิต ๑ .อุทธัจจสัมปยุตตจิต ๑ .ญาณสัมปยุตตจิต ๗๙ ๒. วิปปยุตตจิต ๓๔ .ทิฏฐิคตวิปปยุตตจิต ๔ .อเหตุกจิต ๑๘ .ญาณวิปปยุตตจิต ๑๒ รวมเป็นจิต ๑๒๑

โดย ภญ.ธัญนันทน์ เลิศหิรัญวงศ์ [23 ม.ค. 2546 , 13:16:29 น.] ( IP = 203.107.153.61 : : )

สลักธรรม 52 ๙. สัง = สังขารเภทนัย จำแนกจิตโดยสังขารเภทนัย ได้ ๒ ประเภท ดังนี้ ๑. อสังขาริกจิต ๓๗ ๒. สสังขาริกจิต ๕๒/๘๔ รวมเป็นจิต ๘๙/๑๒๑ จบ จิต ๙ เภทนัย

โดย ภญ.ธัญนันทน์ เลิศหิรัญวงศ์ [23 ม.ค. 2546 , 13:19:49 น.] ( IP = 203.107.153.61 : : )

สลักธรรม 53 เมื่อเข้าใจ ๙ เภทนัย ดีแล้ว ลองมาทดสอบดูหน่อยนะค่ะ จากภาพที่ท่านเห็นนั้น จิตดวงที่วงไว้นั้นจัดได้กี่เภทนัย? อะไรบ้าง?

โดย ภญ.ธัญนันทน์ เลิศหิรัญวงศ์ [23 ม.ค. 2546 , 13:21:36 น.] ( IP = 203.107.153.61 : : )

สลักธรรม 54 ขณะที่เขียนมาถึงตรงนี้.. จิตก็ระลึกถึงครูท่านหนึ่งค่ะ เมื่อประมาณสองปีครึ่งที่ผ่านมาในขณะที่เริ่มสนใจที่จะเรียนพระอภิธรรม “อาจารย์มาลี อาณากูล” เธอเป็นผู้ที่จุดประกายการใช้ผังจิตด้วยเครื่องหมายเวทนานี้ และเป็นผู้ชี้แจงเรื่องจิต ๙ เภทนัยนี้ให้เข้าใจได้โดยง่าย แม้จะสอนเพียงครั้ง/สองครั้งก็ตาม ก็อยากจะบอกว่าระลึกถึงบุญคุณเสมอมาค่ะ ก็ขอน้อมก้มกราบ _/¦\_ คารวะเนื่องในวันครูที่ผ่านมานี้ด้วยใจจริงค่ะ และขอให้ความรู้ความเข้าใจที่ผู้อ่านได้รับจากเรื่องนี้จงเป็นพลวปัจจัย เกื้อหนุนให้ “อาจารย์มาลี อาณากูล” สามารถสร้างสมปัญญาบารมีได้สำเร็จโดยเร็ววันด้วยเทอญ. _/¦\_

โดย ภญ.ธัญนันทน์ เลิศหิรัญวงศ์ [23 ม.ค. 2546 , 13:24:07 น.] ( IP = 203.107.153.61 : : )

สลักธรรม 55 ถาม จิตดวงที่วงไว้นั้นจัดได้กี่เภทนัย? อะไรบ้าง? ตอบ จิตทุกดวงสามารถจัดลงได้ทั้ง ๙ เภทนัยเลยค่ะ สำหรับจิตดวงที่วงไว้นั้นจัดลงได้ใน ๙ เภทนัยดังนี้คือ ๑. ชา = ชาติเภทนัย จัดอยู่ใน วิปากชาติ ๒. ภู = ภูมิเภทนัย จัดอยู่ใน กามาวจรภูมิ ๓. โส = โสภณเภทนัย จัดอยู่ใน โสภณจิต ๔. โล = โลกเภทนัย จัดอยู่ใน โลกียจิต ๕. เห = เหตุเภทนัย จัดอยู่ใน สเหตุกจิต ๖. ฌา = ฌานเภทนัย จัดอยู่ใน อฌานจิต ๗. เว = เวทนาเภทนัย จัดอยู่ใน โสมนัสสเวทนา ๘. สัม = สัมปโยคเภทนัย จัดอยู่ใน สัมปยุตตจิต (ญาณสัมปยุต) ๙. สัง = สังขารเภทนัย จัดอยู่ใน อสังขาริกจิต ด้วยความปรารถนาดีค่ะ ...ยังมีต่อคะ...

โดย ภญ.ธัญนันทน์ เลิศหิรัญวงศ์ [23 ม.ค. 2546 , 13:29:50 น.] ( IP = 203.107.153.61 : : )

สลักธรรม 56 เครื่องหมายคณิตศาสตร์ประกาศถึงปัญญา ๙(จบ) วันนี้วันศุกร์ และเป็นตอนที่ ๙ เลขดี จึงถือเอาเป็นตอนจบนะคะ

โดย ภญ.ธัญนันทน์ เลิศหิรัญวงศ์ [23 ม.ค. 2546 , 13:31:14 น.] ( IP = 203.107.153.61 : : )

สลักธรรม 57 ตามธรรมชาติของมนุษย์จะจำภาพได้ดีกว่าตัวหนังสือ ดังนั้นเวลาท่านเรียนเรื่องอะไรเกี่ยวกับจิต ก็ให้นึกภาพผังจิตขึ้นมาทันทีเลยนะค่ะ แล้วก็ค่อยๆนึกถึงเนื้อหาสาระที่ต้องการ แล้วก็ไล่ชื่อจิตตามที่ต้องการได้ ต่อไปจะแสดงตัวอย่างของการนำผังจิตนี้ไปใช้ประโยชน์ในการเรียนพระอภิธรรมต่อๆไปค่ะ

โดย ภญ.ธัญนันทน์ เลิศหิรัญวงศ์ [23 ม.ค. 2546 , 13:32:52 น.] ( IP = 203.107.153.61 : : )

สลักธรรม 58 จิตแบ่งออกได้เป็น ๗ ธาตุ คือ ๑. จักขุวิญญาณธาตุ .๒ ดวง ๒. โสตวิญญาณธาตุ .๒ ดวง ๓. ฆานวิญญาณธาตุ .๒ ดวง ๔. ชิวหาวิญญาณธาตุ..๒ ดวง ๕. กายวิญญาณธาตุ .๒ ดวง ๖. มโนธาตุ ..๓ ดวง ๗. มโนวิญญาณธาตุ .๗๖ หรือ ๑๐๘

โดย ภญ.ธัญนันทน์ เลิศหิรัญวงศ์ [23 ม.ค. 2546 , 13:34:32 น.] ( IP = 203.107.153.61 : : )

สลักธรรม 59 จำแนกจิตโดยกิจ ๑๔ (เรียนในปริจเฉท ๓) จิตที่ทำหน้าที่ ๕ อย่าง (ปฏิสนธิกิจ-ภวังคกิจ-จุติกิจ-สันตีรณกิจ-ตทาลัมพนกิจ) มี ๒ ดวงคือ ..อุเบกขาสันตีรณจิต ๒ จิตที่ทำหน้าที่ ๔ อย่าง (ปฏิสนธิกิจ-ภวังคกิจ-จุติกิจ-ตทาลัมพนกิจ) มี ๘ ดวงคือ ..มหาวิปากจิต ๘ จิตที่ทำหน้าที่ ๓ อย่าง (ปฏิสนธิกิจ-ภวังคกิจ-จุติกิจ) มี ๙ ดวงคือ ..มหัคคตวิปากจิต ๙ จิตที่ทำหน้าที่ ๒ อย่าง มี ๒ ดวง คือ ..โสมนัสสันตีรณจิต - ทำหน้าที่สันตีรณกิจ และ ตทาลัมพนกิจ ..มโนทวาราวัชชนจิต – ทำหน้าที่ โวฏฐัพพนกิจ(ในปัญจทวาร) และ อาวัชชนกิจ (ในมโนทวาร) จิตที่ทำหน้าที่ ๑ อย่าง มี ๖๘ หรือ ๑๐๐ ดวง คือ ..จักขุวิญญาณจิต ๒ - ทำหน้าที่ ทัสสนกิจ ..โสตวิญญาณจิต ๒ - ทำหน้าที่ สวนกิจ ..ฆานวิญญาณจิต ๒ - ทำหน้าที่ ฆายนกิจ ..ชิวหาวิญญาณจิต ๒ - ทำหน้าที่ สายนกิจ ..กายวิญญาณจิต ๒ - ทำหน้าที่ ผุสนกิจ ..สัมปฏิจฉนจิต ๒ - ทำหน้าที่ สัมปฎิจฉนกิจ ..ปัญจทวารวัชชนจิต ๑ - ทำหน้าที่ อาวัชชนกิจ ..ที่เหลืออีก ๕๕ ดวง – ทำหน้าที่ ชวนกิจ !!!!จากการใช้ผังจิตที่ใช้เครื่องหมายเวทนานี้ มาจำแนกกิจ ก็จะทำให้เข้าใจว่าเหตุใด .ในอกุศลวิปากจิต ๗ จึงเขียนจิตดวงที่ ๖ แล้วเว้นไว้ช่องว่างไว้ แล้วจึงเป็นดวงที่ ๗ (๑ ๒ ๓ ๔ ๕ ๖ ..๗) .และในอเหตุกกุศลวิปากจิต จึงเขียนจิตดวงที่ ๘ ที่เป็นโสมนัสสันตีรณจิตไว้ก่อนดวงที่ ๗ไงค่ะ(๑ ๒ ๓ ๔ ๕ ๖๘๗) ขอยกเพียง ๒ ตัวอย่างนะคะ หวังว่าทุกท่านคงสุขใจ และสนใจที่จะเรียนพระอภิธรรมขึ้นมาบ้างนะคะ แล้วพบกันใหม่ .สวัสดีค่ะ ด้วยความปรารถนาดี ภญ.ธัญนันทน์ เลิศหิรัญวงศ์ ศุกร์ที่ ๒๔ มกราคม ๒๕๔๖

โดย ภญ.ธัญนันทน์ เลิศหิรัญวงศ์ [23 ม.ค. 2546 , 13:38:00 น.] ( IP = 203.107.153.61 : : )

สลักธรรม 60 ตามมาชื่นชมผลงานที่ลานนี้ด้วยค่ะ กวีธรรม..กวีไทย..ในวันนี้ มีเรื่องราวดีดีมาให้รู้ ศึกษาจิตทีละนิดและคิดดู ไม่ยากรู้ตามเครื่องหมายในปัญญา... อนุโมทนาค่ะพี่ดา

โดย น้องกิ๊ฟ [26 ม.ค. 2546 , 21:50:30 น.] ( IP = 203.170.155.18 : : )

[ 1 ][ 2 ][ 3 ][ 4 ][ 5 ] [ 6 ]

สลักธรรม

จาก : * Code : กรุณากรอก Code ตัวเลขด้านบน * อีเมล์ : หากไม่ต้องการให้เว้นว่าง Your Photo : ไม่เกิน 150KB รายละเอียด : Icon Toy Special command Register User Login User * * กรุณาคลิ๊ก Post message เพียงครั้งเดียว....

คำเตือน การแอบอ้างใช้ชื่อบุคคลซึ่งอาจทำให้บุคคลนั้นเกิดความเสียหาย อาจถูกดำเนินคดีทางกฏหมายได้ การโพสรูปภาพที่ไม่เหมาะสม หรือ ไม่ได้รับอนุญาตจากเจ้าของภาพ อาจถูกดำเนินคดีทางกฏหมายได้ หากพบเห็นรูปภาพหรือกระทู้ที่ไม่เหมาะสมสามารถเมล์เข้ามาได้ที่ freewebboard@thaimisc.com โดยระบุ subject "กระทู้ไม่เหมาะสม" พร้อมทั้งระบุ ADDRESS ของเว็บบอร์ด