ลานคิด-เล่า-เขียน
[ ลานถาม-ตอบปัญหาธรรมะ ] [ ลานกวีธรรม ] [ ลานคิด เล่า เขียน ]

ตามรอยในพระปัญญาธิคุณ “ยมก-อกุสลมูล” (6)

---

นะโม ตัสสะ ภะคะวะโต อะระหะโต สัมมาสัมพุทธัสสะฯ สวัสดีค่ะทุกท่าน หวังว่าสัปดาห์ที่ผ่านมา ท่านคงเห็นความสดชื่นของครูบาอาจารย์ และคงดีใจเหมือนอย่างดิฉันกันทุกคนนะคะ วันนี้เพิ่งทำหน้าที่จัดกิจกรรมเฉลิมพระเกียรติเสร็จ และเรามาเรียนรู้ตามรอยพระปัญญาธิคุณต่อนะคะ และ ดิฉันก็คิดว่าท่านคงได้สร้างมูลเหตุแห่งกุศลให้กับตนเองไปมากมาย และคราวนี้ลองมาดูว่าในจิตประเภทอกุศลนั้น ต่างกับกุศลอย่างไร

โดย อัญชลี สมโสภณ [30 มี.ค. 2547 , 22:31:34 น.] ( IP = 203.170.149.105 : : )

[ 1 ] [ 2 ]

ข้อความ 1 มารู้จัก อกุศล ก่อนนะคะ ในรูป จึง เสมือนภาพสรุปโดยรวมของอกุศลธรรมทั้งหมด ซึ่งประกอบด้วยอกุศลจิต 12 ดวง และเจตสิก 27 ดวง (ธรรมที่ประกอบในอกุศลจิตโดยรวม) ทั้งหมดเรียกว่า อกุศลธรรม

โดย อัญชลี สมโสภณ [30 มี.ค. 2547 , 22:35:49 น.] ( IP = 203.170.149.105 : : )

ข้อความ 2 หรือ สรุปให้ง่ายขึ้น ภายใต้อกุศลธรรมนั้น มีมูลแห่งอกุศล 3 ชนิด ที่เรียกว่า โลภะมูล โทสะมูล และโมหะมูล

โดย อัญชลี สมโสภณ [30 มี.ค. 2547 , 22:38:00 น.] ( IP = 203.170.149.105 : : )

ข้อความ 3 ทบทวนความเข้าใจอีกครั้ง หากถามว่า ธรรมที่เป็นอกุศล คือ อะไร ต้องตอบว่า คือ อกุศล 12 เจตสิก 27 นั่นเองค่ะ คราวนี้ถามต่อว่า อกุศลธรรมทั้งหมด ชื่อว่าเป็นอกุศลมูลใช่ไหม ต้องตอบ ไม่ใช่ นะคะ ก็เพราะว่า อกุศลมูล นั้น ได้แก่ โลภะ โทสะ และโมหะเท่านั้น ซึ่งเป็นเจตสิก 3 ดวงที่ประกอบในจิตที่เป็นอกุศล

โดย อัญชลี สมโสภณ [30 มี.ค. 2547 , 22:41:48 น.] ( IP = 203.170.149.105 : : )

ข้อความ 4 มาดู นายโก๋แก่ คนนี้ซิคะ ทั้งจิตใจและท่าทาง ช่างไม่น่าไว้วางใจ แถมก้าวร้าวอีกต่างหาก อย่างนี้ประเมินได้เลยว่า เขากำลังเกิดอกุศลจิตอย่างแน่นอน นั่นแสดงว่า ทั้งจิตใจ และอาการของท่าทางที่นายโก๋แก่แสดงออกนั้น ย่อมมีความสัมพันธ์กับมูลเหตุ ที่ไม่ดี นั่นเอง

โดย อัญชลี สมโสภณ [30 มี.ค. 2547 , 22:45:01 น.] ( IP = 203.170.149.105 : : )

ข้อความ 5 สภาพของอกุศลนั้น มีความแตกต่างกันนะคะ โดยทั่วไป ก็แบ่งได้ 3 กลุ่ม คือ จิตที่มีความโลภ จิตที่มีความโกรธ และ จิตที่มีความหลงค่ะ สภาพของการแสดงออกก็แตกต่างกันด้วย เช่น เวลาดีใจ เวลาเสียใจ และเวลาฟุ้งซ่าน ซึ่งการนึกคิดก็จะสบสนวนไปวนมา และ อาการเหล่านี้ เกิดขึ้นกับเรามากมาย แต่จะมีสักกี่ท่านที่รู้จักว่านี่คือ อกุศล.. การศึกษา จึงเสมือนการทำความเข้าใจให้กับตนเองค่ะ

โดย อัญชลี สมโสภณ [30 มี.ค. 2547 , 22:48:55 น.] ( IP = 203.170.149.105 : : )

ข้อความ 6 และ มาดูว่า มูลเหตุ หรือมูลของจิตที่เป็นอกุศลนั้น ต่างกันอย่างไร ทั้งหมดย่อมมีพื้นฐานมาจาก โมหะทั้งสิ้น แต่การอาศัยนั้นแตกต่างกันค่ะ

โดย อัญชลี สมโสภณ [30 มี.ค. 2547 , 22:51:14 น.] ( IP = 203.170.149.105 : : )

ข้อความ 7 ดังนั้น เรามาดูต่อว่า มูลนั้นเกี่ยวข้องกันอย่างไร

โดย อัญชลี สมโสภณ [30 มี.ค. 2547 , 22:53:15 น.] ( IP = 203.170.149.105 : : )

ข้อความ 8 นี่คือ โลภะมูลจิต ค่ะ

โดย อัญชลี สมโสภณ [30 มี.ค. 2547 , 22:56:13 น.] ( IP = 203.170.149.105 : : )

ข้อความ 9 สำหรับ โทสะมูลจิตก็ต้องอาศัยมูล 2 อย่างค่ะ คือ โทสะ และโมหะ และ โมหะมูลจิตนั้น โมหะเจตสิกที่ทำหน้าที่เป็นโมหะมูลนั้น ไม่มีมูลที่ต้องอาศัยกับอกุศลมูลอื่นๆ เพราะเป็นสภาพของความมืด ความหลงที่เด่นชัด

โดย อัญชลี สมโสภณ [30 มี.ค. 2547 , 23:00:07 น.] ( IP = 203.170.149.105 : : )

ข้อความ 10 การยกเรื่องอกุศลมูลมาอธิบายในหมวดอกุศลนั้น ย่อมทำให้เห็นว่า มูลแห่งอกุศล ย่อมเป็นต้นเหตุแห่งการเกิดอย่างแท้จริง เพราะความโลภแห่งจิตใจที่เกิดขึ้นอยู่ตลอดเวลา นี่เองค่ะ แต่ มูลนั้น มิใช่มีแต่กุศล อกุศลเท่านั้น แต่สภาพของนามธรรมยังมีความกว้างขวาง และเราควรจะทำความรู้จักกันในคราวต่อไป และคำถามในวันนี้ ถามว่า ธรรมที่เป็นอกุศล ธรรมเหล่านี้ทั้งหมด มีมูลเป็นอันเดียวกับอกุศลมูล ใช่ไหม และถามว่า ธรรมที่มีมูลเป็นอันเดียวกับอกุศลมูล ธรรมเหล่านี้ทั้งหมดเป็น อกุศล ใช่ไหม สวัสดีค่ะทุกๆท่าน

โดย อัญชลี สมโสภณ [30 มี.ค. 2547 , 23:04:31 น.] ( IP = 203.170.149.105 : : )

[ 1 ] [ 2 ]

ขอเชิญแสดงความคิดเห็น

จาก : * Code : กรุณากรอก Code ตัวเลขด้านบน * อีเมล์ : หากไม่ต้องการให้เว้นว่าง Your Photo : ไม่เกิน 150KB ยินดีให้รูปประกอบนี้ ไปให้บริการ ส่งรูปภาพเข้ามือถือ ยินดี ไม่ยินดี บริการใหม่!! รับฝาก File ฟรี! รายละเอียด : Icon Toy Special command Register User Login User * * กรุณาคลิ๊ก Post message เพียงครั้งเดียว....

คำเตือน การแอบอ้างใช้ชื่อบุคคลซึ่งอาจทำให้บุคคลนั้นเกิดความเสียหาย อาจถูกดำเนินคดีทางกฏหมายได้ การโพสรูปภาพที่ไม่เหมาะสม หรือ ไม่ได้รับอนุญาตจากเจ้าของภาพ อาจถูกดำเนินคดีทางกฏหมายได้ หากพบเห็นรูปภาพหรือกระทู้ที่ไม่เหมาะสมสามารถเมล์เข้ามาได้ที่ freewebboard@thaimisc.com โดยระบุ subject "กระทู้ไม่เหมาะสม" พร้อมทั้งระบุ ADDRESS ของเว็บบอร์ด